«شمهای از دغدغههای فرهنگی زندهیاد آیتالله محیالدین حائری شیرازی» در گفتوشنود با حبیبالله فسحت؛
او اعتقاد داشت که تولید فکر باید اولویت نخستِ ما باشد
15 دی 1404 ساعت 16:21
راوی خاطرات پیآمده، آشنایی و ارتباط با زندهیاد آیتالله محیالدین حائری شیرازی را از مسجد شمشیرگرانِ شیراز در دوره پیش از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز کرد و تا هنگام راهاندازی و فعالیت مؤسسه وفاق در سالهای پایانی حیاتِ وی، بدان تداوم بخشید. حبیبالله فسحت در گفتوشنود پیآمده، خاطراتی از این دوره طولانی را بازگفته است
پایگاه اطلاعرسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛
با زندهیاد آیتالله محیالدین حائری شیرازی، در چه تاریخی و چگونه آشنا شدید؟
بسم الله الرحمن الرحیم. آشنایی ما، در دوره پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و از جلسات چهارشنبهشب مسجد شمشیرگرهای شیراز آغاز شد. موضوعاتی که مرحوم آیتالله حائری شیرازی در این جلسات مطرح میکردند حول محور «ولایت فقیه» و در آن زمان بسیار حساسیتبرانگیز بود؛ به همین علت، ساواک مزاحمتهای بسیاری را برای ایشان و اهالیِ این مسجد ایجاد میکرد. آقای حائری تا مدتها پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیتها و به تبع آن مشغلههای متعددی داشتند که فرصت برگزاریِ آن کلاسها و جلسات را به ایشان نمیداد، اما هیچگاه از موضوعِ تربیت نیرو غافل نبودند و عمده سخنرانیهای کشوری و حتی بینالمللیشان، به این موضوع اختصاص داشت.
مزاحمتهایی که به آن اشاره کردید، به کدامین شیوهها اعمال میشد؟
بهدفعات، به مسجد حمله و اقدام به بازداشت افراد میکردند. با این رفتار خود، میخواستند آنجا را تعطیل کنند و یا دست کم از رونق بیندازند. خودِ آیتالله حائری نیز، چندین بار بازداشت شدند. یک بار که ایشان از زندان آزاد شده بودند، ما در منزل ایشان حضور داشتیم. در همان لحظات مأموران ساواک آمدند، محل را محاصره و حدود چهل نفر از افراد جلسه را بازداشت و حتی عدهای را تا سه سال زندانی کردند! آنها سپس در گزارشات خود، از این اقدام بهعنوان «انحلال بزرگترین محفل مخالفین رژیم» نام بردند! این در حالی بود که در آن جلسات، درباره مباحث علمی و فکری بحث میشد.
درباره محتوای این جلسات، قدری توضیح دهید.
در بخشی از این مجالس، مرحوم حائری تفسیر قرآن داشتند که عمدتا بر آیاتِ جهاد متمرکز بود. علاوه بر این و به صورت خلاصه، در خصوص افکار امام خمینی(ره) هم صحبت و آنها را تبیین میکردند. در این اواخر و پس از سالها که این جلسات دوباره برقرار شدند، تأکید فراوانی بر حفظ وحدت میان نیروهای انقلاب داشتند. اصولگرایان و اصلاحطلبان را مانند دو زبانه یک زیپ میدانستند که باید هماهنگ با هم عمل کنند و هر دو به دردِ نظام اسلامی میخورند. ایشان صبغه نظریهپردازیِ خویش و خصلت ابتکار را تا آخر حفظ کرده بودند.
آیتالله حائری در عرصه اندیشهپردازی، چه جایگاهی داشتند و ایدههای خود را چطور ارائه میکردند؟
ایشان ــ همانطور که رهبر معظم انقلاب هم در پیام خود اشاره داشتند ــ بهواقع شخصیتی متفکر بودند. همیشه میگفتند: «باید از اندیشههای دیگران استفاده کرد، اما خودمان هم باید فکر و تولید داشته باشیم». بر همین اساس و برای سخنرانیهای خود، بیش از آنکه مطالعه داشته باشند، تفکر و تأمل میکردند. هیچگاه متن آمادهشده، با مقدمه و مؤخرهای که معمولا سخنرانان دارند، نداشتند و سخنرانی خود را با استفاده از مطالبی که از پیش در ذهن پالایش کرده بودند، پیش میبردند. آثاری که هماینک از ایشان منتشر میشود تا حدودی ابدائات ایشان را نشان میدهد.
به شمهای از دغدغههای ایشان در حوزه مسائل فرهنگی اشاره کنید.
آیتالله حائری در خصوص موضوع خانواده و تربیت فرزند، دیدگاههای منحصربهفردی داشتند؛ که آنها را در همایشهای آموزش و پرورش و برای مسئولین تربیتی و پرورشی مطرح میکردند. نگاه ایشان دراینباره، الگومحور بود. معتقد بودند که والدین و مربیان و بهطور کلی کسانی که با تربیت نسل نو سروکار دارند، ابتدا باید خود یک الگو باشند، تا بتوانند به نحو مؤثر بر آنها تأثیر بگذارند. ایشان همواره تلاش میکردند سخنانشان جرقهای در ذهن مخاطب ایجاد و او را وادار کند که خود به دنبال حل مسئله برود و مطالعات شخصی داشته باشد. همین سبکِ در ارائه مطالب نیز، برای ایشان جذابیت فراوانی آفریده بود. در ایام دفاع مقدس و به تشویق حضرت امام(ره)، به یک مبلغِ دفاع مقدس تبدیل شده بودند و در جبههها حضور پیدا و برای رزمندگان صحبت میکردند. بخشی از این سخنرانیها، بعدها توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیاده شد و به صورت کتاب درآمد.
.jpg)
 پرونده آیتالله محیالدین حائری شیرازی |
کد مطلب: 26367