۲ شهریور ۱۳۴۸؛ روزی که در ظاهر، دیپلماسی و تشریفات درباری حاکم است، اما در پشت درهای بسته، واقعیت‌های تکان‌دهند‌ه‌ای جاری است. تصور کنید در اتاق معاون نخست‌وزیر، دو وزیر با هم به‌شدت درگیر می‌شوند، تا جایی که پیراهن‌هایشان پاره می‌شود! در همان حال، ماشین جاسوسی ساواک در قم مشغول طراحی نقشه‌ای است تا همدردی با مسجدالاقصی را به «پول‌پرستی» یکی از مراجع تقلید تبدیل کند. ۲ شهریور، روزی است که تضاد میان «نمایش قدرت» و «آشفتگی درونی» نظام پهلوی را به‌وضوح به تصویر می‌کشد
2 شهریور 1348

 

پشت‌پرده ۲ شهریور 13۴۸؛ از کتک‌کاری وزرای هویدا تا نقشه‌های ساواک برای تخریب مرجعیت

 

1. جنگ پیراهن‌های پاره در کابینه هویدا

گزارش ساواک از شایعات درباره چرایی تغییرات در کابینه هویدا!

بر اساس یک گزارش ساواک به تاریخ 2 شهریور 1348 «پس از ترمیم کابینه اخیر آقای هویدا و برکناری خسروانی و دکتر نیک‌پی این شایعه بین بعضی از محافل سیاسی تهران به‌شدت رواج یافته که روز قبل از ترمیم کابینه در اتاق مهندس اصفیا، معاون نخست‌وزیر، مشاجره و زد و خورد و کتک‌کاری شدیدی بین خسروانی و نیک‌پی صورت گرفته، به طوری که در اثر این زد و خورد پیراهن نام‌بردگان به کلی پاره شده و طرفین ناچار رانندگان خود را به منزلشان فرستاده و پیراهن دیگری برایشان آورده‌اند و پس از تعویض پیراهن توانسته‌اند از اتاق مهندس اصفیاء خارج شوند.
این گزارش می‌افزاید: محافل مزبور اضافه می‌نمایند که به دنبال این زدوخورد خسروانی بدون اینکه به آقای نخست‌وزیر مراجعه کند، استدعای شرفیابی فوری به پیشگاه مبارک شاهنشاه آریامهر نموده و پس از شرفیابی ضمن عرض اینکه دکتر نیک‌پی او را مضروب نموده و دادخواهی می‌نماید و سپس آقای نخست‌وزیر هم شرفیاب و استدعای برکناری هردوی آنها را از کابینه می‌نماید و شاهنشاه آریامهر با استدعای آقای هویدا موافقت می‌فرمایند.
در ادامه این گزارش آمده است: گفته می‌شود علت مشاجره و زدوخورد خسروانی و نیک‌پی در مورد بودجه عمرانی دهات بوده که تا دو سال قبل اداره عمران وابسته به وزارت کشور بوده و سپس طبق قانون این اداره به وزارت آبادانی و مسکن منتقل شده است.
از جمله گویندگان شایعه بالا جلال جهان‌میر می‌باشد که چند روز قبل در یک مذاکره خصوصی چنین مطالبی را اظهار می‌داشت. جهان‌میر ضمن تعریف جریان فوق با فحاشی به دکتر عالیخانی و اینکه نام‌برده چندین میلیون تومان سوءاستفاده نموده و در بسیاری از شرکت‌ها سهام زیادی به نام برادر و پدرش خریداری کرده، اضافه می‌نمود که تا به حال تصور می‌کرده شاه از جریانات سوءاستفاده‌های مقامات بی‌اطلاع می‌باشند، ولی پس از مطالعه اطمینان کرده که تمام جزئیات را استحضار دارند منتها با صبر و تأمل هر کدام آنها را در موقع مقتضی از کار بیکار می‌کنند، ولی فلسفه اینکه چرا عالیخانی و امثال وی پس از میلیون‌ها تومان سوءاستفاده و برکناری از پست قبلی به پست دیگری مانند ریاست دانشگاه تهران منصوب می‌شوند برایش روشن نشده است.
جهان‌میر همچنین می‌گفت که خسروانی میلیون‌ها تومان دزدی و سوءاستفاده کرده و برنامه تضعیف و اخراج وی از همان موقعی شروع شده که او را از پست وزارت کار به پست وزارت کشور منتقل کرده‌اند؛ زیرا وی مغرور و مدعی شده بود که می‌تواند میلیون‌ها کارگر و کشاورز را تحت سلطه دولت درآورده و امر سندیکایی را اداره کند.
لذا برای شکستن غرور خسروانی، او را از پست وزارت کار تغییر دادند و یک آدم احمق و کوچکی را به جای وی به وزارت کار منصوب نمودند تا به او ثابت کنند قدرت وزارت کار و امور کارگران را دستگاه‌های دیگری در دست دارند و تغییر امثال خسروانی تأثیری در اصل موضوع ندارد.
در «نظریه 20/ ه / 8» این سند ضمن تأکید بر این نکته که «اظهار مطالب فوق توسط جلال جهان‌میر صحیح به نظر می‌رسد» آمده است: از اینکه بین خسروانی و نیک‌پی مشاجره و زد و خورد اتفاق افتاده باشد اطلاع موثقی به‌دست نیامده است.
این نظریه می‌افزاید: همواره تغییرات کابینه و شاغلین مقامات حساس توأم با نشر شایعاتی در بین محافل مختلف می‌باشد و چون علل برکناری شاغلین مقامات حساس برای عامه مجهول است، لذا اکثرا شایعات منتشره را قبول می‌نماید.[1]
 

2. اخبار مذهبی

توطئه ساواک برای بدنام کردن مرجعیت!

بر اساس یک سند ساواک به تاریخ 2 شهریور 1348 «صبح روز جاری یک نسخه اعلامیه پلی‌کپی‌شده به امضای [آیت‌الله] گلپایگانی به دیوار حیاط مدرسه فیضیه به مضمون جامعه روحانیت شیعه و حوزه علمیه قم سانحه دلخراش و فاجعه جبران‌ناپذیر آتش‌سوزی مسجدالاقصی را به پیشگاه حضرت ختمی مرتبت تسلیت عرض می‌نماید نصب و به منظور ابراز نفرت به دشمنان اسلام و متجاوزین یهودی و اسرائیل عموم مؤمنین را عصر روز جمعه 16 جمادی‌الثانی به اجتماع در مدرسه فیضیه دعوت نموده است و در خاتمه از علما و عموم مؤمنین ممالک اسلامی خواسته است که عزای عمومی اعلام نموده و با تشکیل این گونه مجالس همدردی و پشتیبانی خود را به برادران مسلمان علیه صهیونیسم و عمال استعمار اعلام نمایند.
این سند می‌افزاید: نام‌برده در نظر دارد با تکثیر این اعلامیه و ارسال آن به شهرستان‌های دیگر اقداماتی به عمل آورد.
در ادامه این گزارش آمده است: «سیدمهدی گلپایگانی به سیدجواد می‌گوید چاپخانه‌های قم از چاپ اعلامیه خودداری ناگزیر برای چاپ آن به تهران فرستادم و تا امروز می‌رسد».
در پایان ساواک قم از اداره کل سوم خواسته است نظر خود را در این موضوع ابلاغ کند.
در ذیل این سند تصریح شده است: به عرض رسید مقرر فرمودند اعلامیه پخش گردد، ولی ترتیبی داده شود که به شهرستان‌ها با تأخیر برسد. ساواک قم شایع نماید با توجه به اینکه عامل آتش زدن یک نفر مسیحی بوده گفته شود هدف گلپایگانی صرفا تبلیغ به نفع خود و جمع‌آوری پول می‌باشد.[2]
 

بیانیه حزب کمونیست عراق درباره رهبران دینی عراق 

روزنامه «الحیات» لبنان می‌نویسد: حزب کمونیست عراق اخیرا بیانیه‌ای منتشر و گفته است که باید ستون پنجم امپریالیسم و صهیونیسم در عراق تارومار گردد و در خاتمه، اعلامیه گفته است که باید دست‌نشاندگان صهیونیسم جهانی در عراق که ماسک دین بر چهره دارند و دین از آنها بیزار است به دار زده شوند.
در این اعلامیه آیت‌الله حکیم و آقایان [آیات] خوئی و شاهرودی را جزء عمّال استعمار و صهیونیسم قلمداد کرده‌اند.[3]
 

آمادگی روحانیون و بازار برای ترمیم مسجدالاقصی 

روزنامه «اطلاعات» نوشت: آتش‌سوزی مسجدالاقصی بازتاب گسترده‌ای در محافل مذهبی و بازار ایران داشت.
آیت‌الله خلیل کمره‌ای در تلگراف‌هایی به مؤتمر اسلامی مکه و سازمان ملل، خواستار همکاری مسلمانان برای ترمیم مسجد و سپردن حفاظت از بناهای تاریخی اسلامی بیت‌المقدس به مجامع بین‌المللی شد. وی پیشنهاد کرد مسلمانان کشورهای مختلف با هدایت علما برای رسیدن به یک مشی مشترک همکاری کنند و خواستار اجرای قطعنامه سازمان ملل درباره اورشلیم شد. او مسئولیت حادثه را متوجه عناصر افراطی و مأموران مسئول حفاظت از مسجد دانست.
آیت‌الله سیدکاظم شریعتمداری نیز آتش‌سوزی را «حادثه شوم» و مصیبتی برای جهان اسلام خواند و از دولت‌ها و ملت‌های مسلمان خواست موضوع را پیگیری و مقصر را مجازات کنند.
هم‌زمان، بازاریان تهران برای کمک مالی به بازسازی مسجد تشکیل جلسه دادند و از آیت‌الله سیداحمد خوانساری درباره نحوه اقدام کسب نظر کردند. قرار شد با مشارکت معتمدان بازار و افراد متخصص در معماری قدیمی، چگونگی کمک به بازسازی بررسی شود.
سازمان اوقاف نیز کانون متولیان را به جلسه‌ای فوق‌العاده دعوت کرد تا امکان استفاده از اعتبارات موقوفات برای تعمیر مسجدالاقصی و جمع‌آوری کمک از مسلمانان سراسر کشور بررسی شود.[4]
 

در حاشیه‌آتش‌سوزی مسجدالاقصی 

«اطلاعات» همچنین در یادداشتی، واکنش شاه به آتش‌سوزی مسجدالاقصی و اعلام آمادگی ایران برای تعمیر آن را ستود و در مقابل، برخی دولت‌های اسلامی را متهم کرد که می‌کوشند از حادثه‌ای مذهبی برای اهداف سیاسی و تحکیم موقعیت خود استفاده کنند. روزنامه بدون ذکر صریح نام این دولت‌ها، آنان را به سرکوب رهبران مذهبی، تعرض به اماکن مقدس و آزار زائران متهم کرد.
یادداشت، اقدام شاه را نشانه پایبندی وی به اسلام معرفی کرده و مشکل اصلی جهان اسلام را تفرقه ناشی از خودخواهی زمامداران و مقدم داشتن اهداف سیاسی و شخصی بر مصالح اسلامی دانسته است. در پایان، آتش‌سوزی مسجدالاقصی فرصتی برای بازاندیشی در ضرورت وحدت مسلمانان معرفی شده و از کشورهای اسلامی خواسته شده به جای بهره‌برداری سیاسی، برای کشف علت حادثه و بازسازی مسجد اقدام کنند.[5]  
 

3. ویترین دیپلماسی و تشریفات در سایه سلطنت

سفیر واتیکان وارد تهران شد 

جراید امروز کشور نوشتند: اسقف پائولینو لیمونگی، سفیر جدید پاپ اعظم در دربار شاهنشاهی، وارد تهران شد. 
وی در سال ۱۹۴۳ وارد کادر دیپلماتیک واتیکان گردید و اغلب عهده‌دار مأموریت در کشورهای آمریکای لاتین بود.[6] 
 

ضیافت سفیر رومانی

دیشب به مناسبت سالروز استقلال رومانی مجلس ضیافت عصرانه‌ای از طرف آقای پاول سیلارد، سفیر رومانی، و همسرش در محل سفارت رومانی در تهران برپا گردید. 
در این ضیافت رؤسای دو مجلس، وزیر دربار و وزیر خارجه و عده دیگری از شخصیت‌های مملکتی حضور یافتند و سالروز استقلال رومانی را به سفیر و اعضای سفارت رومانی تبریک گفتند.[7] 
 

دیدار هویدا با پادشاه مراکش

جراید امروز کشور نوشتند: آقای هویدا، نخست‌وزیر، که به دعوت خصوصی سلطان حسن دوم، پادشاه مغرب، از آن کشور دیدار می‌کند، ظهر دیروز در قصر سلطنتی «ایفران» به حضور پادشاه مغرب بار یافت. این شرفیابی پیش از عزیمت آقای نخست‌وزیر و بانو [: لیلا امامی] به شهر فاس صورت گرفت. 
آقای نخست‌وزیر و بانو در مراسمی که به مناسبت سالروز تولد ولیعهد مغرب در محوطه کاخ سلطنتی ایفران برپا شده بود شرکت کردند و ناهار را در حضور حسن دوم و اعضای دولت مغرب و سفیران کشورهای خارجی  صرف نمودند. 
آقای نخست‌وزیر و بانو هویدا و سایر همراهان عصر دیروز وارد شهر فاس شدند و دیشب را میهمان استاندار فاس بودند.[8]
 

4. اخبار اداری

بازدید وزیر کشاورزی

قبل از ظهر امروز آقای ایرج وحیدی، وزیر کشاورزی، از سازمان دامپزشکی آن وزارتخانه بازدید به عمل آورد.
این بازدید حدود سه ساعت به طول انجامید و جلسه‌ای با حضور مسئولین آن سازمان تشکیل شد. در این جلسه وزیر کشاورزی دستورات لازم جهت تسریع در امر مبارزه با طاعون گاوی صادر کرد.[9]
 

رئیس آموزش و پرورش یزد 

از طرف وزارت آموزش و پرورش آقای بهشتی، مشاور تعلیمات عشایری فارس، به سمت رئیس اداره کل آموزش و پرورش شهرستان یزد منصوب شد.[10]
 

دو معاون جدید وزارت اقتصاد معرفی شدند

جراید امروز کشور نوشتند: شاهنشاه آریامهر عصر دیروز آقای هوشنگ انصاری، وزیر اقتصاد، را در کاخ سعدآباد به حضور پذیرفت. وزیر اقتصاد در این شرفیابی، آقای فریدون معتمدوزیری را به سمت معاون پارلمانی و اداری و آقای جمشید اشرفی را به سمت معاون اقتصادی وزارت اقتصاد به صورت ملوکانه معرفی کرد.
شاهنشاه در زمینه وظایف وزارت اقتصاد و نقشی که این وزارتخانه در رشته اقتصادی کشور دارد، اوامری صادر فرمودند.
معاونین جدید وزارت اقتصاد صبح امروز کار خود را آغاز کردند.
پس از تغییر وزیر اقتصاد، پست سه معاون خالی شد که امروز دو معاون، پست‌های خالی را اشغال کردند. پست سومی که معاون بازرگانی بود، هنوز خالی است. در حال حاضر وزارت اقتصاد دارای سه معاون است؛ چون آقای فرخ نجم‌آبادی، معاون صنعتی وزارت اقتصاد، کماکان عهده‌دار وظایف خود می‌باشد.[11]
 

5. حواشی شهری؛ از «شکم‌سرای عالی» تا متروی ژاپنی‌ها

ماجرای تابلوی شکم‌سرای عالی ادامه دارد 

شهرداری مجددا صاحب مغازه اغذیه‌فروشی میدان بهارستان را وادار ساخت که نام تابلوی خود را عوض کند. 
ماجرای نام‌گذاری این مغازه از اینجا شروع شد که چندی قبل شهرداری در اجرای یک برنامه اصلاحی تصمیم گرفت تابلوهای مسخره و خنده‌دار مغازه‌ها را پایین بکشد. این اقدام اصلاحی از تابلو  مغازه «مارچلو ماست و خیاری» شروع  شد. 
بعد از پایین کشیدن تابلو مورد بحث، صاحب مغازه اعلام کرد هر کس نام مردم‌پسندی برای مغازه اغذیه‌فروشی او پیشنهاد دهد جایزه خواهد گرفت. 
به دنبال این موضوع از طرف مردم پیشنهادهایی شد و صاحب مغازه از بین آنها یک پیشنهاد را انتخاب کرد و نام مغازه اغذیه‌فروشی خود را گذاشت: «شکم‌سرای عالی».
روز گذشته در حالی که پیشنهاددهنده مراجعه کرده بود که جایزه خود را ببرد، مأموران شهرداری به مغازه «شکم‌سرای عالی» مراجعه کردند و به صاحب مغازه تذکر دادند که هر چه زودتر تابلو خود را عوض کند به این دلیل که رئیس هنرسرای عالی به این نام اعتراض کرده است.
صاحب مغازه مدعی می‌شود که پرورش شکم خود نیز هنر است و عیبی ندارد اگر نام مغازه او «شکم‌سرای عالی» باقی باشد. موضوع بین مشتری‌های مغازه به بحث گذاشته می‌شود. یکی می‌گوید شکم عضوی بی‌هنر و پیچ‌پیچ است و دیگری می‌گوید هنر شکم‌پروری بهترین هنر است. سرانجام چون مأموران شهرداری قانع نشدند، کلمه شکم از تابلو شکم‌سرای عالی حذف گردید و فعلا روی تابلو مغازه اغذیه‌فروشی میدان بهارستان کلمه «سرای عالی» در حالی که جلوی آن فقط نقطه‌های شکم باقی مانده به چشم می‌خورد.[12]
 

ترافیک و مترو تهران مورد مطالعه کارشناسان ژاپنی قرار گرفت 

کارشناسان ژاپنی، که به پیشنهاد شهرداری تهران و دعوت دولت برای بررسی وضع ترافیک تهران و احداث مترو و یا وسیله ضروری دیگری برای ۲۵ سال آینده وارد تهران شده‌اند، امروز رسما با حضور شهردار پایتخت کار خویش را آغاز کردند. 
 

نقشه جامع 

کارشناسان ژاپنی دوازده نفر هستند که هر یک در رشته‌های مختلف ترافیک، معماری، شهرسازی، نقشه‌کشی، راه و ساختمان تخصص دارند. 
در جلسه‌ای که صبح امروز با حضور شهردار تهران تشکیل شد کارشناسان ژاپنی نقشه جامع تهران را مورد بررسی قرار دادند. 
اشکالات موجود ترافیک تهران، تهیه راه حلی برای آینده ترافیک تهران و اینکه تهران احتیاج به ترن هوایی، مترو زیرزمینی یا اتوبوس سریع‌السیر دارد مواردی است که توسط متخصصین ژاپنی بررسی می‌شود. 
کارشناسان ژاپنی چهل روز مطالعات خود را ادامه می‌دهند و در پایان این مدت نظر نهایی خود را تسلیم شهرداری تهران خواهند کرد. کارشناسان مزبور بعدا نیز می‌توانند نظرات خود را اعلام دارند.
مسئله دیگری که مطرح است این است که کارشناسان با ذکر دلایل اقتصادی باید اعلام کنند که انتخاب کدام راه به صلاح شهرداری است.[13]
 

6. اخبار مجلسین

یادبود نصرالله سبزواری 

روزنامه «اطلاعات» نوشت: مجلس یادبود شادروان نصرالله سبزواری، نماینده تهران در مجلس شورای ملی، از ساعت 9 بامداد امروز در مسجد عالی سپهسالار منعقد بود. 
در کنار در ورودی مسجد، آقای عبدالله ریاضی رئیس مجلس شورای ملی، و آقایان خسروانی دبیرکل سابق حزب ایران نوین، ولیان وزیر اصلاحات ارضی، حیدرعلی ارفع و امیرقاسم معینی رئیس فراکسیون پارلمانی و معاون دبیرکل حزب ایران نوین از شرکت‌کنندگان در این مجلس تشکر می‌کردند.[14]

 

تغییرات در مجازات معتادین 

در تعطیلات تابستانی مجلس شورای ملی، کمیسیون بهداری این مجلس جلسه فوق‌العاده تشکیل داد تا آیین‌نامه اجرای قانون کشت محدود خشخاش را مورد بررسی قرار دهد.
آیین‌نامه‌های مذکور قبلا به تصویب کمیسیون دادگستری رسیده بود و سپس برای اظهار نظر به کمیسیون بهداری ارجاع شد. کمیسیون بهداری در مصوبات کمیسیون دادگستری تغییراتی به این شرح به عمل آورده است: 
در مورد کارگران معتاد در آیین‌نامه تصریح شده بود که اگر این قبیل کارگران به ترک اعتیاد خود اقدام نکنند، از تمام مزایای قانون کار و بیمه‌های اجتماعی کارگران (به استثنای حقوق بازنشستگی) محروم خواهند شد. 
ولی در کمیسیون بهداری با توضیحاتی که از طرف معاون وزارت کار و امور اجتماعی داده شد عبارت «حقوق بازنشستگی» به «حقوق پایان کار» تبدیل شد.
اصلاح دیگر که در آیین‌نامه به عمل آمده است در مورد دانش‌آموزان معتاد است. 
در کمیسیون دادگستری تصویب شده بود که دانش‌آموزان معتاد برای بار اول چهار ماه مهلت خواهند داشت و اگر بار دوم معتاد شدند و ترک اعتیاد نکردند، برای دو سال از تحصیل محروم خواهند شد، ولی کمیسیون بهداری مدت دو سال را به یک سال کاهش داد.[15]
 

چهار کرسی نمایندگی در شورا و سنا خالی است 

روزنامه «اطلاعات» نوشت: از 19 تیرماه تعطیلات تابستانی مجلس شورای ملی آغاز گردید تا نمایندگان برای بررسی حوائج حوزه انتخابیه خود به شهرستان‌ها بروند. این تعطیلات مطابق آیین‌نامه تا 14 مهرماه اجلاسیه جدید پارلمان ادامه خواهد داشت. 
 

همه در تهران هستند 

با اینکه یک ماه و نیم به پایان تعطیلات مانده است اکنون اکثر وکلای مجلس در تهران به‌سر می‌برند؛ زیرا استعفای دبیرکل حزب ایران نوین، درگذشت سناتور جم و ترمیم کابینه آنها را به تهران کشانده است. 
 

درگذشتگان 

به جز درگذشت شادروان سناتور محمود جم، سناتور انتصابی (کرمان)، و شادروان مجید بختیار، عضو فراکسیون پارلمانی حزب مردم و نماینده اردل، چند روز قبل نصرالله سبزواری، عضو فراکسیون پارلمانی حزب ایران نوین و نماینده تهران، نیز به علت سکته مغزی زندگی را بدرود گفت. 
 

مصیبت‌دیدگان 

در این مدت به چند نماینده مجلس نیز مصیبت وارد شد. آقای محسن موقر، عضو فراکسیون پارلمانی حزب مردم، به علت درگذشت ناگهانی پسر جوان خود، آقای دکتر محمدعلی رشتی عضو فراکسیون پارلمانی حزب ایران نوین و نماینده‌ یزد به مناسبت درگذشت پدر، آقای فضل‌الله صادق سمیعی عضو فراکسیون پارلمانی حزب مردم و نماینده صومعه‌سرا به علت درگذشت برادر و آقای صالح شاخوئی عضو فراکسیون پارلمانی حزب ایران نوین و نماینده آبادان با از دست دادن پدر عزادار شدند. 
 

شکستگی استخوان کمر

در تعطیلات تابستانی مجلسین آقای دکتر قدرت‌الله موثقی، عضو فراکسیون پارلمانی حزب ایران نوین و نماینده تهران، دچار حادثه شکستگی استخوان کمر گردید و مورد عمل جراحی قرار گرفت. حال عمومی دکتر موثقی خوب است و اکنون در بیمارستان البرز بستری می‌باشد. 
 

کرسی‌های خالی 

با درگذشت دو نماینده مجلس و یک سناتور، سه کرسی نمایندگی در مجلس شورای ملی و یکی در سنا خالی شد: دو کرسی نمایندگی تهران (کرسی نمایندگی شادروان نصرالله سبزواری و کرسی نمایندگی به علت سلب مصونیت پارلمانی و محکومیت) و یک کرسی نمایندگی شهرستان (کرسی شادروان مجید بختیار) و با این ترتیب دو نفر از اعضای فراکسیون ایران نوین و یک نفر از اعضای فراکسیون حزب مردم کم شدند.
 

تغییرات

محافل پارلمانی با تغییراتی که با  استعفای دبیرکل حزب ایران نوین در مقامات حزبی صورت می‌گیرد، می‌گویند ممکن است در ترکیب رؤسای کمیسیون‌های مجلس شورای ملی تغییراتی داده شود. در حال حاضر معاونین دبیرکل سابق حزب ایران نوین عضو هیئت‌رئیسه و چند تن از مقامات مؤثر حزب ایران نوین ریاست کمیسیون‌های مختلف پارلمان را به عهده دارند.[16]
 

7. اخبار اقتصادی

اضافه وصولی مالیات مستقیم

سخنگوی وزارت دارایی اظهار داشت: در چهارماهه‌ اول سال 13۴۸ بابت مالیات‌های مستقیم شش میلیارد و پانصد میلیون ریال و بابت مالیات‌های غیرمستقیم چهار میلیارد و 942 میلیون ریال وصول شده است که با مقایسه‌ وصولی مالیات مدت مشابه سال گذشته مبلغ دو میلیارد و 544 میلیون ریال مالیات مستقیم و 864 میلیون ریال بابت مالیات غیرمستقیم افزایش دارد.[17]
 

«کشت پاییزه خشخاش چهار برابر می‌شود»

بامداد امروز سخنگوی وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی مناطق کشت پاییزه خشخاش را در سال جاری اعلام کرد.
سخنگوی مزبور به استناد تصویب‌نامه هیئت دولت و وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی اظهار داشت: در دوازده استان و فرمانداری کل کشور اجازه کشت خشخاش برای چهارهزار هکتار از اراضی زراعتی به شرکت‌های سهامی زراعی و شرکت‌های تعاونی روستایی، و سایر کشاورزان داوطلب کشت خشخاش، صادر خواهد نمود.
 

ذکر جرائم

به تبعیت از مفاد اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده یک قانون اجازه کشت محدود خشخاش و اجازه صدور تریاک، شرکت‌های سهامی زراعی و تعاونی روستایی و کشاورزان داوطلبی که به کشت پاییزه خشخاش مبادرت می‌نمایند و به موجب تعهدات ناشی از امضای قراردادهایی که با مسئولین امر در ادارات کل اصلاحات ارضی و تعاون روستایی استان‌ها و فرمانداری‌های کل امضا خواهند نمود، مکلف‌اند شیره جمع‌آوری‌شده خشخاش را ــ پس از برداشت محصول به اضافه بذر خشخاش ــ به ادارات کل اصلاحات ارضی و تعاون روستایی استان‌ها و فرمانداری‌های کل تحویل نمایند و بهای آن را دریافت کنند.
قراردادهایی که بین کشتکاران پاییزه خشخاش و مسئولین امر در ادارات کل اصلاحات ارضی و تعاون روستایی هر استان یا فرمانداری کل امضا می‌شود، قسمتی از قانون تشدید مجازات مرتکبین اصلی جرائم مندرج در قانون اصلاح قانون منع کشت خشخاش برای اطلاع کشتکاران از مجازات‌ها ذکر گردیده است.
مفاد قانون در این قراردادها صراحتا به اطلاع کشتکاران خشخاش می‌رسد: هر کس به طور غیرمجاز تریاک وارد کند و یا بفروشد یا به معرض فروش گذارد و یا مرفین، هروئین یا کوکائین بسازد یا وارد نماید یا بفروشد یا به معرض فروش بگذارد، یا بیش از دو کیلوگرم تریاک یا بیش از ده گرم مرفین یا هروئین یا کوکائین را به طور غیرمجاز نگاه‌داری یا مخفی یا حمل کند، در صورتی که ثابت شود عالما و عامدا مرتکب شده، به مجازات اعدام محکوم می‌شود.
هرگاه مقدار تریاک از دو کیلوگرم کمتر و از پنجاه گرم بیشتر باشد، یا مرفین یا هروئین یا کوکائین از ده گرم کمتر و از یک گرم بیشتر باشد، مجازات مرتکب در صورتی که ثابت شود عالما و عامدا مرتکب شده، حبس با اعمال شاقه از سه تا پانزده سال و جریمه مقرر در قانون اصلاح قانون منع کشت خشخاش خواهد بود و اگر مقدار مواد مکشوفه کمتر از مقادیر فوق باشد، با احراز شرط مذکور در بالا، مرتکب به حبس تأدیبی از یک تا سه سال و جریمه مقرر محکوم می‌شود.
هر کس به قصد متهم کردن غیر، وسایل مواد مخدر مذکور در این قانون را در محلی قرار دهد که موجب شود دیگری در مظان اتهام قرار گیرد، به حداکثر مجازات مقرر برای آن جرم محکوم خواهد شد.
 

تعقیب متخلفین

میزان کشت پاییزه سال جاری کشور چهار برابر میزان کشت بهاره امسال خواهد بود.
سخنگوی وزارت اصلاحات ارضی اضافه کرد به استناد آیین‌نامه اجرایی قانون اجازه کشت محدود خشخاش و صدور تریاک، مدیران عامل شرکت‌های سهامی زراعی و سرپرستان حوزه تعاونی روستایی در مناطقی که برای کشت پاییزه خشخاش در نظر گرفته شده، نظارت ممتد را اعمال خواهند نمود.[18]
 

تولید نفت کنسرسیوم در هفت‌ماهه اول سال

کنسرسیوم نفت جنوب اعلام کرد که تولید نفت خام ایران در هفت ماه اول سال مسیحی جاری از مرز 85 میلیون تُن تجاوز کرده و متوسط تولید روزانه نیز در همین مدت از سه میلیون بشکه در روز اندکی کمتر بوده است.
به موجب آماری که دیروز در تهران انتشار یافت تولید خالص نفت خام ایران در حوزه قرارداد کنسرسیوم در ماه ژوئیه امسال از 5/ 12 میلیون تُن گذشته است که در مقایسه با تولید ماه ژوئن 179 هزار تُن افزایش دارد.
با وجودی که تولید نفت خام در ماه ژوئیه نسبت به ماه ژوئن امسال افزایش داشته ولی متوسط تولید روزانه 58 هزار بشکه کاهش یافته است. تولید متوسط روزانه نفت خام در ماه ژوئیه سه میلیون و 14 هزار بشکه بوده است حال آنکه تولید متوسط روزانه در ماه ژوئن متجاوز از سه میلیون و 72 هزار بشکه بود.
با این وجود ازآنجاکه تولید متوسط روزانه در ماه ژوئیه نیز بالاتر از مرز سه‌میلیون بشکه بوده پیش‌بینی می‌شود که در صورت ادامه وضع فعلی تولید نفت کنسرسیوم در سال جاری رضایت‌بخش باشد.
تولید متوسط روزانه نفت خام کنسرسیوم در هفت‌ماهه اول سال مسیحی جاری نسبت به تولید دوره مشابه سال قبل متجاوز از چهارصدهزار بشکه افزایش داشته است.
به موجب همین گزارش صادرات نفت خام به وسیله شرکت‌های عضو کنسرسیوم ایران در ماه ژوئیه سال جاری 9/ 80 میلیون بشکه بوده که با مقایسه با آمار ماه ژوئن امسال متجاوز از پنج‌میلیون بشکه افزایش دارد.[19]
 

8. سایر اخبار

 درباره «سوم شهریور» و «اشغال ایران»!
روزنامه «اطلاعات» به مناسبت سالگرد اشغال ایران در 3 شهریور ۱۳۲۰، این واقعه را نمونه‌ای از آسیب‌پذیری کشورهای ضعیف در برابر قدرت‌های بزرگ دانست. در این یادداشت تأکید شده است که ایران در جنگ جهانی دوم خواهان بی‌طرفی بود، اما متفقین به دلیل منافع خود تعهدات و اصول بین‌المللی را نادیده گرفتند و کشور را اشغال کردند. نویسنده اشغال ایران را عامل بروز گرفتاری‌ها و خرابی‌های بعدی و توقف روند اصلاحاتی معرفی می‌کند که در دوره رضاشاه آغاز شده بود.
نتیجه یادداشت این که در برابر قدرت، تنها «قدرت» می‌تواند بازدارنده باشد و متفقین در سال ۱۳۲۰ از آن رو به ایران حمله کردند که کشور را ضعیف یافتند. «اطلاعات» با اشاره به تحولات خاورمیانه، ضرورت برخورداری ایران از ارتشی نیرومند و مجهز به مدرن‌ترین سلاح‌ها را مطرح و در تأیید این دیدگاه به سخنان شاه استناد می‌کند که ایران نباید در دنیای آشفته، بدون اسلحه سرنوشت خود را به حوادث بسپارد.[20]
 

دیدار جوانان آمریکایی با فرح

جراید امروز کشور نوشتند: 23 تن از دانش‌آموزان آمریکایی که با استفاده از بورس آمریکن فیلد سرویس آخرین هفته بازدید خود را از ایران می‌گذرانند، عصر دیروز به حضور علیاحضرت شهبانوی ایران بار یافتند و از تجربیات خویش در مدت اقامت در ایران با شهبانو سخن گفتند.
بر اساس این بورس‌ها همه‌ساله تعدادی از دانشجویان و دانش‌آموزان ایرانی و آمریکایی به کشورهای یکدیگر سفر می‌کنند و ضمن اقامت در بین خانواده‌ها با آداب و سنن کشورهای یکدیگر آشنا می‌شوند.
علیاحضرت پس از دست دادن با یک‌یک دانشجویان، طی سخنانی خطاب به آنان فرمودند: بعضی از جوان‌های اروپایی و آمریکایی که به نقاط مختلف دنیا و از جمله ایران سفر می‌کنند، در حقیقت نمایندگان واقعی نسل جوان اروپا یا آمریکا نیستند و ما خوشحالیم که شما نمایندگان حقیقی نسل جوان آمریکا به کشور ما آمده‌اید و با زندگی خانوادگی و تحصیلی و اجتماعی نسل جوان ایرانی آشنا می‌شوید.[21]
روزنامه «اطلاعات» نوشت: دانش‌آموزان مذکور همان‌طوری که گفته شد براساس بورس‌های آمریکن فیلد سرویس برای گذراندن تعطیلات تابستان به ایران آمده‌اند و هفت نفر آنان در شیراز، دو نفر در اصفهان، و چهارده نفر در تهران این تعطیلات را گذراندند. از نظر آمریکا هدف از این مسافرت آشنایی آمریکاییان با فرهنگ و مردم ایران است. آمریکاییان پس از ورود به ایران هر یک به یک خانواده ایرانی که قبلا مشخص و تعیین گردیده‌اند تحویل داده می‌شوند و فقط هفته‌ای یکبار به طور دسته‌جمعی با یکدیگر ملاقات می‌کنند.
خبرنگار «اطلاعات» در گفت‌وگویی که با این دانش‌آموزان به عمل آورد از احساس آنان نسبت به ایران پرسش کرد.
روز کارلسون، که در میان یک خانواده ایرانی در تهران زندگی می‌کند، عقیده داشت که تهران متأسفانه قیافه شرقی خود را از دست می‌دهد؛ بنابراین برای خارجیان که با یک دنیا امید و اشتیاق به ایران سفر می‌کنند، نخستین لحظات در تهران مأیوس‌کننده است.
قبل از ترک ایالات متحده، دانش‌آموزان مذکور یک روز تمام را در مرکز آمریکن فیلد سرویس گذراندند و در آنجا عده‌ای از دانشجویان ایرانی برایشان درباره آداب و سنن ایرانی سخن گفتند و پنج حلقه فیلم درباره ایران به نمایش گذاشته شد تا ورود به ایران برای آنان غیرمترقبه نباشد، اما صرف نظر از تمام این مقدمات، دیدار ایران به آنان تجربیات تازه‌ای آموخت.
دانش‌آموزان آمریکایی از دیدن این همه اتومبیل در تهران متعجب گشتند و ترافیک پایتخت را عجیب‌ترین نوع ترافیک قلمداد نمودند. دانش‌آموزان آمریکایی برخلاف نظر معمول معتقد بودند که تاکسی‌های تهران واقعا جالب و ارزان‌اند![22]
 

حادثه برای هیئت مطبوعاتی

روزنامه «آیندگان» نوشت: خبرنگار روزنامه «کیهان» و رئیس روابط عمومی کاخ جوانان تهران که برای شرکت در افتتاح کاخ جوانان رشت عازم گیلان بودند در کیلومتر 15 قزوین ـ رشت در یک حادثه رانندگی کشته شدند.
مرگ عباسعلی رضایی، خبرنگار کیهان، و امیرمنصور گیلانشاه، رئیس روابط عمومی کاخ جوانان تهران، تأثر و تأسف عمیق در جامعه مطبوعات ایران به‌وجود آورده است.
ساعت هشت و سه ربع صبح امروز اعضای سندیکای نویسندگان و خبرنگاران مطبوعات و جمع کثیری از دوستان و نزدیکان این دو مرحوم در تشییع جنازه آنان که از پزشکی قانونی انجام خواهد شد شرکت خواهند جست.[23]
 
صفحه اول روزنامه اطلاعات، 2 شهریور 1348
 
 
پی‌نوشت‌ها:
 
[1]. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 3، ص 278؛ غلام‌رضا نیک‌پی به روایت اسناد ساواک، ص 99؛ عطاءالله خسروانی به روایت اسناد ساواک، ص 393
[2]. آیت‌الله العظمی حاج سیدمحمدرضا گلپایگانی به روایت اسناد ساواک، ج 2، ص 402
[3]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[4]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[5]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، صص 1 و 4
[6]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[7]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[8]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[9]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[10]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[11]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 16؛ آیندگان، 2 شهریور 1348، ص 12
[12]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[13]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، صص 1 و 4
[14]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[15]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 16
[16]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 16
[17]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 4
[18]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، صص 1 و 13
[19]. آیندگان، 2 شهریور 1348، صص 1 و 12
[20]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، صص 1 و 4
[21]. آیندگان، 2 شهریور 1348، صص 1 و 12؛ اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 13؛ ندای ایران نوین، 2 شهریور 1348، ص 1
[22]. اطلاعات، 2 شهریور 1348، ص 13
[23]. آیندگان، 2 شهریور 1348، صص 1 و 12
 
https://iichs.ir/vdcc1oqi.2bqe18laa2.html
iichs.ir/vdcc1oqi.2bqe18laa2.html
نام شما
آدرس ايميل شما