روزشمار ۹ تیر ۱۳۴۸، ما را به دنیایی از تضادها می‌برد؛ از یک‌سو دستور آزادی فوری هزاران زندانی مواد مخدر صادر می‌شود و از سوی دیگر، پرده از فساد مالی گسترده و زیان ۴۳۰ میلیون ریالی در شرکت واحد اتوبوس‌رانی برداشته می‌شود. در این روز، تهران میزبان مشاوران بلندپایه آمریکاست، قوانینی برای نجات درختان کهنسال شهر تصویب می‌شود و خبر مرگ نخست‌وزیر سابق کنگو در زندانی در الجزایر، در فضای سیاسی جهان می‌پیچد. این یادداشت، بازخوانی دقیق یک روز پرتلاطم از تاریخ معاصر ایران است
۹ تیر ۱۳۴۸

 

وقایع ۹ تیر ۱۳۴۸؛ از دادگاه فساد شرکت واحد تا قانون حمایت از درختان کهنسال تهران

 


 تحولات قضایی و حقوقی





دستور آزادی زندانیان مواد مخدر صادر شد

از امروز دستور آزادی زندانیان مواد مخدر مشمول قانون موقوفی تعقیب مرتکبین جرائم مواد مخدر طبق دستور محاکم دادگستری، به سراسر کشور صادر شد.
وزیر دادگستری اجرای فوری قانون موقوفی تعقیب جرائم مواد مخدر را به سراسر کشور ابلاغ کرد. حدود چهارهزار زندانی مشمول این قانون آزاد می‌شوند و بر این اساس دستورالعمل واحدی برای آزادی آنان به زندان‌ها ارسال شد.
امروز طی بخشنامه‌ای از طرف آقای منوچهر پرتو، وزیر دادگستری، به کلیه محاکم دادگستری تهران و شهرستان‌ها دستور داده شد که نسبت به آزادی فوری زندانیان مواد مخدر مشمول قانون موقوفی تعقیب مرتکبین جرائم مواد مخدر اقدام لازم به عمل آورند.
در این قانون که آخر وقت دیروز از طرف دولت برای اجرا به وزارت دادگستری ابلاغ گردید، تصریح شده است که پس از تصویب قانون «بلافاصله» باید زندانیان مواد مخدر مشمول این قانون آزاد شوند.[1]
 

نماینده دادستان: ۴۳۰ میلیون ریال ضرر، دلیل عدم لیاقت متهمان است!

ساعت 10:15 صبح دیروز شعبه اول دادگاه دیوان کیفر به ریاست آقای عریضی تشکیل شد و محاکمه ده نفر مسئولان پیشین شرکت واحد اتوبوس‌رانی ادامه یافت.
در این جلسه، نماینده دادستان با استناد به پرونده‌ای ۱۴۰۰ صفحه‌ای و کیفرخواستی ۱۴۶ صفحه‌ای، از عملکرد مدیران سابق شرکت به‌شدت انتقاد کرد و آنان را به سوءمدیریت، فساد مالی، رشوه‌خواری و تضییع اموال عمومی متهم ساخت.
 

۱. طرح اتهام سوءمدیریت گسترده

نماینده دادستان اظهار داشت که در دوران مدیریت پرویز جهان‌بینی، مصطفی آزرم و محمدباقر بیات، شرکت واحد با بی‌نظمی و آشفتگی گسترده در امور اداری، مالی و انبارداری روبه‌رو بوده است. به گفته او، مدیران نه‌تنها وظایف قانونی خود را به‌درستی انجام نداده‌اند، بلکه با اقدامات خلاف قانون، زمینه گسترش فساد و نابسامانی در شرکت را فراهم کرده‌اند.
 

۲. اعلام زیان ۴۳۰ میلیون ریالی

یکی از مهم‌ترین محورهای کیفرخواست، اعلام زیان حدود ۴۳۰ میلیون ریالی شرکت واحد طی دو سال فعالیت مدیران متهم بود. نماینده دادستان این زیان را نشانه آشکار بی‌کفایتی مدیریتی و سوءنیت مسئولان دانست و تأکید کرد که پرونده‌های دیگری نیز علیه این افراد در دست رسیدگی است که ابعاد بیشتری از تخلفات آنان را آشکار خواهد کرد.
 

۳. اتهام رشوه و فساد در معاملات

دادستان با اشاره به خرید لنت ترمز و میخ پرچ از یک فروشنده به نام جواد منبتی سیار، مدعی شد که برخی مدیران و اعضای هیئت‌مدیره در قبال انجام معاملات، رشوه دریافت کرده‌اند. وی همچنین از وجود کسری در انبارها، ثبت نادرست کالاها و سوءاستفاده مالی در فرآیند خرید و نگهداری تجهیزات سخن گفت و تأکید کرد که اگر تمام موجودی انبارها بررسی شود، ابعاد فساد بسیار گسترده‌تر از موارد مطرح‌شده خواهد بود.
 

۴. رد دفاعیات متهمان

نماینده دادستان دفاعیات مدیران سابق را نپذیرفت و گفت: آنان با وجود اطلاع کامل از روند معاملات و عملکرد شرکت، اکنون تلاش می‌کنند خود را بی‌اطلاع و بی‌گناه جلوه دهند. به گفته او، اسناد بانکی، چک‌ها و اعترافات موجود در پرونده، دریافت رشوه و مشارکت برخی از متهمان در تخلفات را اثبات می‌کند.
 

۵. اتهام دریافت هم‌زمان دو حقوق

در جریان دادگاه اعلام شد که محمدباقر بیات پس از انتخاب به نمایندگی مجلس شورای ملی، از سمت خود در شرکت واحد استعفا نداده و هم‌زمان از حقوق نمایندگی مجلس و حقوق شرکت واحد استفاده کرده است. این موضوع نیز به عنوان یکی از موارد تخلف مورد استناد دادستان قرار گرفت.
 

۶. اعترافات درباره پورسانت معاملات

بر اساس اظهارات جواد منبتی سیار، از سال ۱۳۴۶ برخی مدیران شرکت واحد برای انجام معاملات، ۱۰ درصد ارزش قراردادها را به عنوان پورسانت مطالبه می‌کردند و این مبالغ میان مسئولان شرکت تقسیم می‌شد. نماینده دادستان این اعترافات را از مهم‌ترین دلایل اثبات اتهامات رشوه و فساد مالی دانست.
 

۷. درخواست مجازات متهمان

در پایان، نماینده دادستان با استناد به اسناد، اعترافات و مدارک موجود، خواستار مجازات تمامی متهمان شد. سپس وکیل شرکت واحد نیز با رد دفاعیات مدیران سابق، آنان را مسئول اختلاس، تدلیس، کسری اموال و لطمه به اعتبار شرکت دانست و علاوه بر جبران خسارت مالی، درخواست جبران خسارت معنوی واردشده به حیثیت شرکت واحد را مطرح کرد. پس از آن، دفاع وکلای متهمان آغاز شد.
این گزارش، تصویری از روند رسیدگی به پرونده فساد مالی در شرکت واحد اتوبوس‌رانی ارائه می‌دهد. محور اصلی گزارش، طرح اتهامات دادستان علیه مدیران پیشین شرکت است؛ اتهاماتی که شامل سوءمدیریت، وارد کردن ۴۳۰ میلیون ریال زیان به شرکت، دریافت رشوه، فساد در معاملات، سوءاستفاده از اموال عمومی و تخلفات اداری می‌شود. در مقابل، دادستان و وکیل شرکت واحد با استناد به اسناد، چک‌ها، گزارش‌های بازرسی و اعترافات متهمان و طرف‌های معامله، خواستار محکومیت آنان شدند، در حالی که رسیدگی قضایی و دفاع وکلای متهمان همچنان ادامه داشت.[2]
 

 
 

 دیپلماسی و روابط بین‌الملل
 




 

تلگرام تبریک شاه به پاپ

محمدرضا پهلوی در پیامی، سالروز تاج‌گذاری پاپ پل ششم را تبریک گفت و برای وی سلامتی و موفقیت آرزو کرد.[3]

 

معاون کندی و جانسون در تهران

جراید امروز کشور نوشتند: والت ویتمن روستو، مشاور پیشین رؤسای جمهور آمریکا، برای سفری خصوصی به تهران آمد تا درباره توسعه اقتصادی سخنرانی کند و با شاه، نخست‌وزیر و وزیر خارجه دیدار داشته باشد.
والت ویتمن روستو از شخصیت‌های برجسته ایالات متحده و استاد دانشگاه کمبریج انگلستان و ماساچوست ایالات متحده امشب برای یک بازدید چند روزه خصوصی وارد تهران خواهد شد و ظهر فردا در انجمن ایران و آمریکا تحت عنوان «مراحل توسعه اقتصادی» سخن خواهد گفت.
روستو در سال ۱۹۶۱ از طرف کندی، رئیس‌جمهوری اسبق آمریکا، به سمت معاون مخصوص رئیس‌جمهوری در امور امنیت ملی برگزیده شد و سپس در رأس شورای سیاست برنامه‌ریزی در وزارت خارجه آمریکا و آن‌گاه در سمت معاون مخصوص جانسون انجام وظیفه کرد.
روستو در مدت اقامت خود در ایران افتخار شرفیابی به حضور ملوکانه را خواهد داشت و با آقایان هویدا، نخست‌وزیر، و اردشیر زاهدی، وزیر خارجه، ملاقات می‌کند.[4]

 

مذاکرات اقتصادی ایران و رومانی آغاز شد

پنجمین دوره اجلاسیه کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و رومانی صبح امروز در وزارت اقتصاد آغاز گردید.
در این جلسه هیئت رومانی به ریاست آقای کورنال بورتیکا، وزیر بازرگانی خارجی رومانی، و هیئت ایران به ریاست آقای عالیخانی، وزیر اقتصاد، شرکت داشتند.[5]

 

قرارداد بازرگانی پایاپای ایران و پاکستان امضا شد

صبح امروز یک قرارداد بازرگانی پایاپای بین ایران و پاکستان در وزارت اقتصاد امضا شد.
آقایان مهندس همایون، مدیر عامل شرکت معاملات خارجی، این قرارداد را از طرف ایران و نظام‌الدین حیدر، نماینده بانک مرکزی پاکستان، از طرف آن کشور امضا کردند؛ بر اساس این قرارداد که مدت آن یک‌سال می‌باشد حجم مبادلات از هر طرف بالغ بر ۵۲۰ هزار دلار خواهد بود.
در پایان مدت قرارداد در صورت توافق طرفین، مدت آن قابل تمدید می‌باشد. صادرات ایران به پاکستان بر اساس این قرارداد عبارت است: ۳۰۰ هزار دلار اتوبوس، ۲۰۰ هزار دلار روغن‌های موتور، ۲۰ هزار دلار فیلم‌های سینمائی و صادرات پاکستان به ایران بدین قرار می‌باشد: ۳۰۰ هزار دلار موز و آناناس، ۲۰۰ هزار دلار خاکستر سودا و د.د.ت، ۲۰ هزار دلار فیلم‌های سینمایی.[6]

 

برای کارآموزی ایران به آلمان کارگر می‌فرستد

جراید امروز کشور نوشتند: آقای عبدالمجید مجیدی، وزیر کار و امور اجتماعی که در رأس هیئت نمایندگی ایران برای شرکت در کنفرانس بین‌المللی کار به ژنو عزیمت نموده بود، در پایان کار کنفرانس به آلمان غربی رفت.
وی با وزیر کار و وزیر همکاری‌های اقتصادی آلمان فدرال ملاقات و درباره مسائل کارآموزی حرفه‌ای و امکان اعزام کارگر ایرانی به آلمان با مقامات مذکور مذاکره و تبادل نظر نمود.
این مذاکرات مورد استقبال و حسن قبول مقامات دولت آلمان فدرال قرار گرفته است. انتظار می‌رود در بازگشت آقای مجیدی، وزیر کار و امور اجتماعی برنامه، اعزام کارگر و کارآموز به کشور آلمان با مقیاس وسیع‌تر و به صورت جدی‌تر عملی گردد.[7]

 

برای مقابله با کمبود سیمان؛ پنجاه‌هزار تن سیمان از شوروی خریداری شد

در وزارت اقتصاد اعلام شد برای ورود پنجاه‌هزار تُن سیمان قراردادی بین وزارت اقتصاد و دولت شوروی منعقد شده و اولین قسمت سیمان مذکور به جانب تهران حمل گشته است.
قرارداد خرید سیمان را از جانب وزارت اقتصاد، سازمان مرکزی شرکت‌ها، وابسته به این وزارتخانه، امضا کرده است. ضمنا سازمان مرکزی شرکت‌ها دیروز قراردادی با کارخانه سیمان اصفهان منعقد ساخت که به موجب آن روزانه پانصد تُن سیمان در تهران تحویل سازمان خواهد شد.
از کارخانه سیمان لوشان نیز روزانه سیصد تُن و از کارخانه سیمان ری روزانه ۷۵۰ تُن سیمان در اختیار وزارت اقتصاد قرار می‌گیرد و کلیه این سیمان‌ها به نرخ ۱۳۵۰ ریال در هر تُن روی کامیون و جلوی کارخانه به مصرف‌کنندگان فروخته می‌شود.[8]

 

 
 

 مسائل شهری و اجتماعی




 

 

وزرا درباره واگذاری مشاغل مهم به خانم‌ها اظهار عقیده می‌کنند

روزنامه «اطلاعات» نوشت: آقای نخست‌وزیر به اعضای کابینه دستور داده که از وجود زنان تحصیل‌کرده و باسابقه در کار اداری و مقامات بالا بیشتر استفاده شود. درباره واگذاری سمت‌های بالا به خانم‌ها امروز چند تن از شخصیت‌های دولتی و اجتماعی اظهار نظرهایی کرده‌اند که ذیلا به نظر خوانندگان می‌رسد.
عطاءالله خسروانی، وزیر کشور، اعلام کرد که در این وزارتخانه اصل بر برابری فرصت‌هاست. به گفته او، زنان در صورت موفقیت در آزمون‌های استخدامی می‌توانند وارد رده بخشداری شوند و در صورت شایستگی، همانند مردان تا سمت‌های فرمانداری و استانداری ارتقا یابند.
فرخ‌رو پارسا، وزیر آموزش و پرورش، تأکید کرد که از زمان تصدی وزارت، تعداد مدیرکل‌های زن را از یک نفر به پنج نفر افزایش داده است. او افزود که سپردن مسئولیت به زنان نباید صرفا برای افزایش تعداد مدیران زن باشد، بلکه باید بر پایه صلاحیت، توانایی و شرایط احراز شغل انجام شود؛ همچنین از واگذاری مأموریت‌های مهم نظارتی و بازرسی آموزشی به زنان خبر داد.
شوکت ملک‌جهانبانی تأکید کرد که هدف، صرفا انتصاب زنان در مناصب تهران نیست، بلکه باید در سراسر کشور امکان حضور زنان در مسئولیت‌هایی مانند ریاست آموزش و پرورش شهرستان‌ها، اداره ثبت احوال و اداره اوقاف نیز فراهم شود. وی بر مشارکت برابر زنان و مردان در اداره کشور تأکید کرد.
وزیر آب و برق اظهار داشت که این وزارتخانه پیش‌تر نیز از مدیران زن استفاده کرده است، اما به دلیل تخصصی بودن فعالیت‌ها، انتصاب زنان در سمت‌های عالی منوط به داشتن تخصص و تجربه فنی است. او همچنین از حضور زنان در مدیریت آزمایشگاه آب و برنامه‌های آموزش نیروهای متخصص زن خبر داد.
هما روحی، دبیرکل سازمان زنان، سخنان نخست‌وزیر را گامی مهم در شکستن تبعیض‌های سنتی علیه زنان دانست. او تأکید کرد که هرچند قوانین کشور تبعیض رسمی علیه زنان ندارد، اما در عمل موانع سنتی مانع واگذاری مسئولیت‌های بزرگ به زنان شده است. وی ابراز امیدواری کرد که انتصاب زنان بر اساس شایستگی و بدون ملاحظات سیاسی و حزبی انجام شود.[9]

 

نقشه بیست‌وپنج‌ساله!

روزنامه «اطلاعات» در سرمقاله شماره امروز خود به نقشه جامع ۲۵ ساله تهران پرداخت و در این سرمقاله بر موارد زیر تأکید کرد:

 

۱. انتقاد از توسعه بی‌برنامه تهران

سرمقاله تأکید می‌کند که تهران با وجود تبدیل شدن به یکی از شهرهای بزرگ جهان، فاقد هویت معماری و شهرسازی مشخص است. به اعتقاد نویسنده، ساختمان‌ها و محله‌های شهر حاصل سلیقه‌های پراکنده و بدون هماهنگی‌اند و برخلاف شهرهایی مانند پاریس، لندن یا توکیو، تهران از نظر معماری و سیمای شهری، شخصیت و هویت مستقل ندارد.

 

۲. ریشه‌های آشفتگی شهر

در گزارش توضیح داده می‌شود که هرچند در گذشته برای توسعه و نوسازی تهران برنامه‌هایی وجود داشت، اما وقایع پس از شهریور ۱۳۲۰ و بی‌ثباتی سال‌های بعد، بسیاری از این طرح‌ها را متوقف کرد. هم‌زمان، مهاجرت گسترده جمعیت از شهرستان‌ها به تهران و رشد سریع ساخت‌وساز بدون نظارت، موجب گسترش ناموزون شهر شد. نتیجه این روند، شکل‌گیری خیابان‌ها، محله‌ها و ساختمان‌هایی بود که فاقد نظم و هماهنگی بودند.

 

۳. اهداف طرح جامع ۲۵ ساله

سرمقاله برای طرح جامع دو هدف اصلی برمی‌شمارد:
ـ جلوگیری از ادامه توسعه بی‌ضابطه، پراکندگی و آشفتگی شهر در آینده
ـ اصلاح نابسامانی‌های موجود و جبران پیامدهای توسعه نامنظم گذشته از طریق برنامه‌ریزی اصولی در شهرسازی و نوسازی

 

۴. تأکید بر اجرای حساب‌شده طرح

نویسنده ضمن حمایت از اجرای طرح جامع، هشدار می‌دهد که موفقیت آن مستلزم آمادگی کامل دستگاه‌های اجرایی، هماهنگی میان سازمان‌های مسئول و همراهی مردم است. به باور سرمقاله، اجرای شتاب‌زده یا بدون برنامه چنین پروژه بزرگی می‌تواند مشکلات جدیدی ایجاد کند، اما در عین حال تأکید می‌شود که آغاز این اصلاحات اجتناب‌ناپذیر است و نباید بیش از این به تعویق بیفتد.
سرمقاله، طرح جامع ۲۵ ساله تهران را ضرورتی برای نجات پایتخت از توسعه نامتوازن می‌داند. نویسنده ضمن انتقاد از رشد بی‌برنامه شهر طی دو دهه گذشته، بر این باور است که تنها از طریق برنامه‌ریزی بلندمدت، حفظ هویت شهری، کنترل توسعه کالبدی و اجرای دقیق سیاست‌های شهرسازی می‌توان تهران را به شهری منظم، زیبا و متناسب با جایگاه یک پایتخت مدرن تبدیل کرد.[10]

 

به موجب مصوبات دیشب انجمن شهر؛ درختان تهران تحت حمایت قانونی قرار گرفتند

دیشب انجمن شهر تهران جلسه داشت و در این جلسه اقدامات شهرداری در مورد دادن انشعاب آب و برق در محلات خارج از محدوده، قیمت منطقه‌ای اراضی، گزارش سفر رئیس انجمن، قرارداد خرید کامیون‌های زباله، کسب مجوز برای عملیات عمرانی جنوب، طرح حمایت قانونی از درختان کهنسال، استقلال اتحادیه‌های صنفی، افزایش ساعات کار پارک‌های شهر مطرح و به تصویب رسید.
این جلسه به ریاست آقای حسین فرهودی تشکیل شده بود.

 

حمایت از درختان

در این موقع رئیس انجمن گزارش سفر خود و شرکت در کنفرانس اتحادیه حکومت‌های محلی کشورهای جهان را که در شهر وین تشکیل شده بود خواند. پس از این گزارش انجمن وارد دستور شد گزارش خرید پنجاه دستگاه کامیون زباله‌کشی مطرح و به تصویب رسید و آن‌گاه گزارش کسب مجوز برای ادامه عملیات عمرانی جنوب تهران مطرح شد و مورد تصویب قرار گرفت.
در جلسه دیشب طرح حمایت قانون درختان کهنسال تهران به وسیله نمایندگان به انجمن تسلیم شد. متن طرح به شرح زیر است: اشجار کهنسال تهران تحت حمایت قانونی قرار می‌گیرد و جزء اموال عمومی پایتخت محسوب می‌گردد و صاحبان املاک حق بریدن درختان را ندارند و تجاوز به درخت در حکم تجاوز به اموال عمومی است. به موجب این طرح شهرداری ملزم است که در مدت دو ماه آمار درختان از پانزده سال به بالا را در تهران تهیه و به انجمن شهر تسلیم نماید... .[11]

 

 

 
 اخبار جهان

 

 

 

چومبه در زندان الجزایر مُرد

«خبرگزاری فرانسه» و «رویتر» از الجزایر گزارش دادند: خبرگزاری رسمی الجزایر خبر داد که موسی چومبه، نخست‌وزیر سابق کنگو که دو سال در دست الجزایر اسیر بود، روز یکشنبه در اثر حمله قلبی مُرد.
درست دو سال و یک روز پیش بود که چومبه سوار یک هواپیمای کرایه‌ای انگلیسی شد و هنگامی که می‌خواست به سواحل اسپانیا برود در آسمان مدیترانه هواپیما ربوده شد و در خاک الجزایر فرود آمد.
تمام این دو سال را چومبه در زندان بود. اعلامیه مرگ چومبه را یازده دکتر و پروفسور الجزایری امضا کرده‌اند.
مرگ ناگهانی و در حین خواب بوده است و علائم «سیانوز» کبود شدن چهره و حالت گلوی او نشان داده که وی در اثر حمله قلبی مُرده است. امروز جسد چومبه کالبدشکافی خواهد شد تا علت دقیق مرگ معلوم شود.[12]

 

صفحه اول روزنامه اطلاعات، 9 تیر 1348

 
 

پی‌نوشت‌ها:

[1] . اطلاعات، ۹ تیر ۱۳۴۸، صص ۱ و ۴.
[2] . همان، ص ۱۴؛ آیندگان، 9 تیر 1348، صص 1 و 12.
[3] . اطلاعات، ۹ تیر ۱۳۴۸، ص ۴. 
[4] . همان‌جا؛ آیندگان، 9 تیر 1348، ص 12.
[5] . اطلاعات، ۹ تیر ۱۳۴۸، ص ۴. 
[6] . همان‌جا.
[7] . همان‌جا.
[8] . همان، ص ۱۰؛ آیندگان، 9 تیر 1348، ص 4.
[9] . اطلاعات، ۹ تیر ۱۳۴۸، صص ۱ و ۴.
[10] . همان، ص ۲. 
[11] . همان، صص 4 و  ۱۶؛ آیندگان، 9 تیر 1348، ص 12.
[12] . اطلاعات، ۹ تیر ۱۳۴۸، صص ۱ و ۳.
 
https://iichs.ir/vdciqyar.t1aqv2bcct.html
iichs.ir/vdciqyar.t1aqv2bcct.html
نام شما
آدرس ايميل شما