هشدار شیخ حسین لنکرانی به حکومت درباره جدال نفتی با اعراب!

بر اساس یک گزارش ساواک به تاریخ 28 اردیبهشت 1348 «در ساعت ۱۳ روز 23 /2 /48 جلسه‌ای با شرکت شیخ حسین لنکرانی، سیدمحمدرضا سعیدی، محمد منتظری، عبدالرحیم ربانی شیرازی، شیخ مجیدی خراسانی و سیدمرتضی صالحی خوانساری در منزل حسین کاشانی تشکیل گردید و تا ساعت 17:30 ادامه داشت سعیدی از لنکرانی سؤال نمود آیا آتش زدن سینماهای تهران موجب هوشیاری دولت نشده است؟ شاید بهانه عراق وسیله‌ای برای حفظ آبادان باشد. لنکرانی گفت: من نمی‌خواهم در سیاست دولت ایران دخالت کنم. اگر مطلبی می‌گویم راجع به سیاست دنیا و مسلمین است، اما همه شما یک به یک باید قول بدهید که آنچه می‌گویم جایی نقل نکنید».
بر اساس این سند «[لنکرانی] ادامه داد: خدا نکند روزی مناطق نفت ما مورد حمله قرار گیرد. آخر ما اهل این مملکت هستیم و از منافع خود باید حمایت کنیم. رفتن سربازان خیلی مهم نیست، بلکه دشمن می‌تواند با پودر آتش‌زا ... موجب حریق گردد».
این گزارش به نقل از لنکرانی می‌افزاید: من پیش از اختلاف فعلی ایران و عراق درباره سیاست کلی ایران با اعراب پیامی به دکتر اقبال دادم که نیم ساعت فکر کرد و جواب نداد. پیام این بود که اگر شما بخواهید به تأسیسات نفتی اعراب حمله کنید، ممکن است غربی‌ها و آمریکا نگذارند، اما اگر اعراب بخواهند به تأسیسات نفتی شما حمله کنند چه کسی آنها را منع خواهد کرد؟ شوروی که از خدا می‌خواهد منافع غرب در ایران از بین برود؛ پس شوروی کاری نخواهد کرد. غربی‌ها هم اگر به اعراب سفارش کنند که به منافع نفت ایران آسیب نرسانند، کسی حرف آنها را گوش نخواهد داد؛ چون اعراب آمریکا و ملل غربی را حامی اسرائیل می‌دانند با این ترتیب تکلیف چه خواهد بود و ایران در این موقع چه خواهد کرد؟
دکتر اقبال نیم ساعت فکر کرد، اما جوابی نداد، ولی مطلب را خوب درک کرد.
مشارالیه در پایان سخنان خود گفت: اگر عده‌ای در حدود دوازده نفر باشند که بتوانند از آنچه در قم یا نجف خوانده‌اند صرف‌نظر کنند من حاضرم که سیاست اسلام را به آنها درس بدهم؛ البته نه اینکه به‌کلی فقه را کنار بگذارید، بلکه باید از تفصیلات بی‌فایده خودداری کرد و به متن فرامین اسلامی با توجه به نظرات قدمای اصحاب دقت کرد.[1]

جنگِ روانی ساواک؛ از توقیف تلگراف مراجع تا اهانت نصیری به بیمارستان مذهبی

ممانعت از تلگراف آیت‌الله مرعشی نجفی به آیت‌الله خمینی

بر اساس یک گزارش ساواک به تاریخ 28 اردیبهشت 1348 «تلگراف زیر بعد از ظهر 27 /2 /48 از طرف آیت‌الله مرعشی نجفی خطاب به [آیت‌الله] خمینی از قم به نجف مخابره گردید؛
حضرت مستطاب آیت‌الله آقای خمینی دامت برکاته اخبار مسموعه از واردین و زائرین باعث تأثر و نگرانی شده امید است به‌زودی بین برادران اسلامی اصلاح شود. شهاب‌الدین الحسینی المرعشی النجفی.
در ذیل این سند تصریح شده است: وسیله آقای ثابتی تلفنی با ساواک قم صحبت کرده‌اند.
در حاشیه سند دستور داده شده است: [از ارسال تلگراف] جلوگیری شود.[2]

نگرانی ساواک از بیمارستان آیت‌الله گلپایگانی و اهانت نصیری به مرجع تقلید!

یک سند ساواک به تاریخ 28 اردیبهشت 1348 فهرستی از مراجعین به بیمارستان آیت‌الله گلپایگانی در قم را ارائه داده و رئیس ساواک در ذیل سند به این مرجع تقلید اهانت و احداث بیمارستان از سوی ایشان را برای استفاده تبلیغاتی و مالی می‌شمارد!
در این سند آمده است: از تاریخ 1 /2 /48 الی 18 /2 /48 افرادی که در لیست پیوست تقدیم می‌گردد جهت معالجه و مداوا به بیمارستان [آیت‌الله] گلپایگانی مراجعه نموده‌اند.
در «نظریه منبع» این سند آمده است: اداره درمانگاه و بیمارستان فوق‌الذکر از عهده آیت‌الله گلپایگانی خارج است مگر وزارت بهداری از هر جهت کمک نماید.
در «نظریه امنیت داخلی» تأکید شده است: مفاد گزارش صحیح است وجود این بیمارستان به تثبیت موقعیت [آیت‌الله] گلپایگانی کمک می‌کند؛ ضمنا این موضوع لازم به یادآوری است که در دو طرف آمبولانس بیمارستان [آیت‌الله]گلپایگانی این جمله به چشم می‌خورد که نوشته شده: «بیمارستان آیت‌الله گلپایگانی ـ ویژه روحانیون».
در ذیل این سند «رئیس ساواک» تصریح کرده است: منظور [آیت‌الله] گلپایگانی شفا بخشیدن به مرضا نیست، بلکه برای تبلیغ و در نتیجه استفاده مالی است.[3]

«چرا اجازه نمی‌دهند قانون اسلام را در مسجد بگوییم؟!»

بر اساس یک سند ساواک به تاریخ 28 اردیبهشت 1348 درباره «شیخ عباسعلی اسلامی» «در ساعت 21 روز 26 اردیبهشت چون محمدرضا مهدوی به مسافرت عتبات رفته بود نام‌برده بالا در مسجد جلیلی واقع در خیابان ایرانشهر به منبر رفته و ضمن گفتار خود اظهار داشت: مسجد محل تجمع و تصمیم مسلمانان است و تمام قوانین و دستورات اسلام باید از مسجد صادر شود. چرا به ما می‌گویند نگوییم ما قانون اسلام را می‌گوییم. درباره دادگستری و دارایی و سایر تشکیلات حتی دستورات جنگی باید از مسجد صادر و اجرا شود. دستورات پیغمبر و ائمه اطهار از مسجد صادر می‌شده است».
این سند می‌افزاید: بعد گفت خداوندا تمام حکام و پادشاهان اسلامی را با هم متحد کن و اختلاف ایران و عراق را به نحوی حل که به صلح و صفا تبدیل گردد و در پایان گفتار خود اضافه نمود: اگر ثروتمندان مقداری از ثروت خود را صرف مردم بیچاره و فقیر بکنند، دیگر مردم توده‌ای نمی‌شوند.
گفتار مشارالیه در ساعت 22:30 خاتمه یافت.[4]

وعده‌های شاه در مشهد زیر سایه بحران‌های مرزی

شاه در اجتماع دانشجویان مشهد: ایران قطب جذب مغزها خواهد شد!

جراید امروز کشور نوشتند: شاهنشاه آریامهر دیروز در اجتماع دانشجویان دانشگاه مشهد طی بیاناتی پیش‌بینی فرمودند که کشور ما در آینده قطبی برای جذب و جلب مغزهای متفکر حداقل در قاره آسیا خواهد بود.
ساعت 4 بعد از ظهر دیروز شاهنشاه آریامهر درحالی‌که آقایان علم: وزیر دربار شاهنشاهی، دکتر منوچهر اقبال: رئیس هیئت‌مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت، پیرنیا: استاندار خراسان، در التزام رکاب بودند مستقیما از باغ ملک‌آباد به محوطه پارک آریامهر تشریف‌فرما شدند. در مدخل پارک تیمسار سرتیپ بنی‌اعتماد، شهردار مشهد، در هر مورد توضیحات لازم را به عرض شاهنشاه آریامهر رسانید.
مقارن ساعت 5:30 بعد از ظهر شاهنشاه آریامهر از خوابگاه دانشجویان دانشگاه مشهد بازدید فرمودند.
شاه طی سخنانی در دانشگاه مشهد گفت: سطح زندگی روستایی‌های شما بالا می‌رود. سطح زندگی کارگرهای شما بالا می‌رود. ما از کارگر ایرانی درخواست نمی‌کنیم که در راه مملکتش فداکاری بکند و مثلا عوض ۸ ساعت کار، بیشتر کار بکند و کمتر مزد بگیرد و کمتر غذا بخورد، بلکه می‌گوییم در سهام کارخانه‌ها و در منافع کارخانه‌ها شریک باشد، زارع ایرانی صاحب خاکی باشد که در آن زراعت می‌کند و آخرین آثار زمین‌داری یا آن نوع روابط استثماری بین دو فرد را در مملکتمان از بین ببریم تا کشاورزی را پیشرفت دهیم و سطح زندگی مردم را بالا ببریم.
دانشجویان و محققین و دانشمندان ایرانی که در خارج به سر می‌برند، گروه گروه، دسته به دسته و بعضی اوقات برجسته‌ترین آنها، چه ما دنبال آنها

برویم و چه نرویم، خودشان داوطلبانه به مملکت بر می‌گردند. امروز دانشیاری که در این مملکت استخدام می‌شود از دانشیاری که تازه در مملکت سوئیس یا انگلستان استخدام می‌شود حقوق بیشتری دریافت می‌کند.
ما تازه پس از پنج، شش سال یا هفت سال بعد از دوره انقلاب به این نتایج رسیده‌ایم و می‌توانید تصور کنید که چند سال دیگر کار ما، وضع ما به کجا خواهد رسید.

جلب مغزها

می‌گویند بعضی ممالک دنیا روی اصل پیشرفت علم یا داشتن ثروت به صورت مراکزی برای جلب مغزها در آمده‌اند و مغزهای متفکر اروپایی و غیره به آن سمت روی می‌آورند. ایران در آینده یک چنین قطبی برای جذب و جلب مغزهای نخبه لااقل این قاره خواهد شد.
برای ساختن یک چنین کشوری با چنین آینده و با چنین دورنمایی احتیاج به یک کادر مدیرهای فنی و متخصص است و این کادر را شما دانشجویان این دانشگاه و دانشجویان سایر دانشگاه‌های ایران و ایرانیان خوش‌قلبی که در نقاط دیگر دنیا تحصیل می‌کنند و صدها هزار نفر دیگری که در مدارس حرفه‌ای ما تربیت خواهند شد تشکیل خواهید داد.
سعی ما این است که همیشه چند قدم از وقایع دنیا جلوتر گام برداریم. ما نه فقط نمی‌خواهیم عقب بمانیم، بلکه حتی حاضر نیستیم با وقایع پیش برویم. ما چند قدم پیشاپیش وقایع گام برمی‌داریم.[5]

تعداد آپارتمان‌های دولتی افزایش یافت

چهار بلوک دیگر به آپارتمان‌های دولتی بهجت‌آباد اضافه خواهد شد. با اضافه شدن این بلوک‌ها، یکصد دستگاه دیگر به آپارتمان‌های دولتی افزوده می‌گردد و تعداد آپارتمان‌های مذکور در سه نقطه بهجت‌آباد، روبه‌روی پارک ساعی و فرصت غربی به چهارصد دستگاه بالغ می‌شود.
سازمان مسکن یک قطعه زمین به مساحت پنج‌هزار متر مربع، که در ضلع شمالی و متصل به زمین‌های بهجت‌آباد قرار دارد، برای احداث چهار بلوک ساختمانی دیگر خریداری نمود. با خریداری این قطعه زمین، که در جوار پانزده‌هزار متر زمین‌های دولتی بهجت‌آباد قرار دارد، تعداد آپارتمان‌های این منطقه به دوازده بلوک ۱۲ طبقه افزایش می‌یابد.
تا آخر وقت دیروز که آخرین فرصت برگشت پرسش‌نامه‌های تکمیلی توسط متقاضیان به دبیرخانه سازمان مسکن بود، تعداد 2100 نفر از متقاضیان پرسشنامه‌های دریافت‌شده را تکمیل و به دبیرخانه سازمان مسکن تسلیم داشته‌اند.[6]

نمایش «الفی» ممنوع شد

به طوری که از وزارت فرهنگ و هنر اطلاع می‌دهند: شورای هنرهای نمایشی فیلم «الفی» محصول آمریکا را به علت بدآموزی مردود شناخت و نمایش آن را در سینماهای سراسر کشور ممنوع ساخت.[7]

دوئل بی‌سیم‌ها در اروندرود

چهارصد نفر ایرانی از طرف پلیس عراق بازداشت شدند

روزنامه «اطلاعات» نوشت: روش خصمانه و غیرانسانی عمال حکومت بعثی عراق درباره ایرانیان مقیم آن کشور و زوار و مسافران ایرانی تاکنون کوچک‌ترین تغییری نیافته و شرطه‌های عراقی به عناوین مختلف اعمال ننگین و شرم‌آور خود را در مورد آزار و شکنجه ایرانیان بی‌گناه همچنان ادامه می‌دهند.
اخیرا شرطه‌های عراقی و مأمورین دولتی عراق متوسل به حیله‌ها و نیرنگ‌های تازه‌ای شده‌اند و از آن جمله به شرطی با خروج ایرانیان از کشور عراق موافقت می‌کنند که زوار اموال و اثاثه زندگی خود را به عمال حکومت عراق ببخشند. مأمورین عراقی ایرانیانی را که از این دستور سرپیچی نمایند و حاضر به واگذاری اموال خود به عمال دولت عراق نشوند شدیدا تحت آزار و شکنجه قرار داده و آن‌قدر این کار را ادامه می‌دهند تا مسافران و زوار حاضر به واگذاری اموال خود گردند.
به علت جلوگیری مأمورین عراقی از خروج ایرانیانی که حاضر به واگذاری اموال خود نبودند تا ظهر روز گذشته مسافری به مرز خسروی وارد نشد، ولی از ساعت 1 بعد از ظهر مجددا سیل ایرانیان رانده‌شده از عراق به طرف مرز خسروی سرازیر گردید.
تعداد رانده‌شدگان ایرانی از عراق تا ساعت ۹ بعد از ظهر به بیش از دوهزار نفر رسید و محوطه گمرک مرز خسروی مملو از مسافران و زوار ایرانی گردید.
پریروز چند مأمور عراقی به عده‌ای از ایرانیان مزبور مراجعه کردند و از آنان خواستند که اموال خود را در اختیار مأموران عراقی بگذارند. چند تن از ایرانی‌ها از انجام این دستور خودداری کردند و در نتیجه زدوخوردی بین آنان و مأموران عراقی در گرفت. شرطه‌های عراقی با مشاهده جریان اقدام به دستگیری ایرانیان مذکور نمودند و بیش از چهارصد نفر را که در بین آنها بچه‌های خردسال نیز بودند به زندان انداختند. پس از دستگیری این عده اموال آنها توسط مأموران عراقی به غارت برده شد.
مسافر دیگری به نام حسین محمدی اظهار داشت: از سه روز پیش تاکنون بیش از چهل‌میلیون ریال از اثاثه و اموال ایرانیان مقیم عراق توسط عمال دولت آن کشور در شهرهای بغداد، خانقین و منظریه ضبط شده است. اموال غارت‌شده توسط شرطه‌ها و مأمورین عراقی در یک گاراژ بزرگ در خانقین به معرض حراج گذاشته شد.[8]

کشتی اقیانوس‌پیمای آلمانی وارد اروندرود شد

جراید امروز کشور نوشتند: کشتی اقیانوس پیمای «گما»، که بامداد دیروز با پرچم ایران و راهنمای ایرانی از خلیج فارس به مقصد خرمشهر به حرکت درآمده بود، حدود ساعت 9:30 دیشب پیروزمندانه وارد بندر خرمشهر شد و در میان پرشورترین ابراز احساسات مردمی که برای استقبال از کارکنان کشتی در محوطه بندر اجتماع کرده بودند در اسکله شماره یک خرمشهر لنگر انداخت. کشتی «گما»، که آلمانی است و در اجاره شرکت کشتی‌رانی «آریا» می‌باشد، اولین کشتی است که با پرچم سه‌رنگ ایران و با راهنمای ایرانی از خلیج فارس مستقیما به خرمشهر وارد شده است.

کشتی مزاحم عراقی

هنگامی که کشتی «گما» از خلیج فارس وارد دهانه کانال شد، در فاصله پانصدمتری آن یک کشتی عراقی به نام «فاو» در مقابل کشتی ظاهر گردید. کشتی عراقی، که قصد منحرف کردن کشتی را از مسیر خود داشت، با سرعت بسیار کم حرکت می‌کرد و مرتبا به چپ و راست متمایل می‌شد. کشتی عراقی در بین راه سرعت خود را از چهارده گره به پنج گره تقلیل داد و کشتی «گما» نیز ناگزیر شد که از سرعت خود بکاهد.
۸ کیلومتر طول کانال به این ترتیب طی شد، اما در دهانه «فاو» کشتی گما ناگهان سرعت خود را به ۱۲ گره رسانید و با کشیدن بوق‌های ممتد از کنار کشتی «فاو» گذشت.
در مقابل دهانه «فاو» که ایستگاه بندری راهنمایان عراقی است، پیامی از طرف عراقی‌ها به کشتی «گما» مخابره شد پیام به این شرح بود: کشتی آلمانی محل حرکت تو خطرناک است... فورا لنگر بینداز و از حرکت خودداری کن... ولی کشتی «گما» بدون اینکه از سرعت خود بکاهد به این اخطار توجهی نکرد و به حرکت ادامه داد.
کشتی به ششصدمتری پایگاه اژدرافکن‌های عراقی رسید.

پیام‌های بعدی

فاصله کشتی با پایگاه اژدرافکن‌ها هر لحظه کمتر می‌شد تا آنکه به سیصد متری پایگاه رسید.. در این لحظه اژدرافکن‌ها با چراغ شروع به علامت دادن به کشتی کردند و بعد پیامی به کشتی مخابره شد: لنگر بیندازید... هر گونه مسئولیتی از جهت به مخاطره انداختن آب‌های شط‌العرب به عهده شماست...» به این پیام نیز توجهی نشد و بار دیگر بی‌سیم کشتی پیام دیگری دریافت داشت:
«شط‌العرب از آب‌های داخلی عراق است... شما چرا در آب‌های عراق با پرچم غیر عراقی حرکت می‌کنید...»
به این پیام، جوابی به شرح زیر داده شد: «شما دیگر با

اخیرا شرطه‌های عراقی و مأمورین دولتی عراق متوسل به حیله‌ها و نیرنگ‌های تازه‌ای شده‌اند و از آن جمله به شرطی با خروج ایرانیان از کشور عراق موافقت می‌کنند که زوار اموال و اثاثه زندگی خود را به عمال حکومت عراق ببخشند. مأمورین عراقی ایرانیانی را که از این دستور سرپیچی نمایند و حاضر به واگذاری اموال خود به عمال دولت عراق نشوند شدیدا تحت آزار و شکنجه قرار داده و آن‌قدر این کار را ادامه می‌دهند تا مسافران و زوار حاضر به واگذاری اموال خود گردند

ما تماس نگیرید. این کشتی در اجاره شرکت کشتی‌رانی آریا است و دولت ایران آن را حمایت می‌کند. حرکت کشتی در حدود آب‌های ایران است و پرچم ایران بر دکل آن در اهتزاز می‌باشد... ما جز از اداره بندر خرمشهر دستوری نمی‌پذیریم. لطفا دستگاه‌های مخابراتی خود را خاموش کنید و مزاحم نشوید...»
از طرف عراقی‌ها مجددا پیام داده شد: «مسئول هر اتفاقی شما خواهید بود این اخطار ما که تلگرافی مخابره می‌شود دستوری است که می‌گوییم فورا لنگر بیندازید و از کشتی خارج شوید... اگر به این دستور عمل نکنید، کشتی را بلافاصله توقیف خواهیم کرد».
در این هنگام سرعت کشتی گما به ۱۲ گره دریایی رسید و کشتی از مقابل ناوگان عراقی‌ها گذشت و به این ترتیب کشتی حدود ساعت ۵ بعد از ظهر به خسروآباد آبادان رسید.[9]

دستور آموزش و پرورش در مورد دانش‌آموزان ایرانی مقیم عراق

سخنگوی وزارت آموزش و پرورش امروز اعلام کرد که عده کثیری از دانش‌آموزان ایرانی که به علت سکونت در عراق در مدارس ایرانی آن کشور به تحصیل اشتغال داشتند، اخیرا به‌اجبار به ایران مراجعت نموده‌اند. برای اینکه از لحاظ تحصیلی حقی از نام‌بردگان تضییع نشود، به کلیه ادارات آموزش و پرورش استان‌ها و شهرستان‌ها دستور داده شده به محض مراجعه در حوزه‌های امتحانی ثبت نام و طبق مقررات در امتحانات ثلث سوم مدارس کشور شرکت داده شوند.
بدیهی است بعدا وضع تحصیلی آنان از اداره سرپرستی عراق استفسار خواهد گردید.[10]

ولیعهد دوبی فردا به تهران می‌آید

روزنامه «اطلاعات» نوشت: شیخ مکتوم بن راشد آل مکتوم، ولیعهد امارت دوبی، بامداد فردا به دعوت رسمی دولت برای یک دیدار چهارروزه وارد تهران خواهد شد.
همراه ولیعهد دوبی هفت تن از شخصیت‌های دوبی من‌جمله شیخ محمد بن خلون آل مکتوم: پسر برادر حاکم دوبی، و محمد مهدی تاجر: رئیس امور نفت و منشی مخصوص حاکم دوبی، به تهران می‌آیند.
ولیعهد دوبی در مدت اقامت خود در تهران افتخار شرفیابی و صرف ناهار در پیشگاه شاهنشاه را خواهد داشت و با آقایان هویدا: نخست‌وزیر، اردشیر زاهدی: وزیر خارجه، تیمسار سپهبد نصیری: معاون نخست‌وزیر ملاقات خواهد کرد.[11]

گزارش نخست‌وزیر به نمایندگان شورا

ساعت ۹ صبح امروز آقای نخست‌وزیر در جلسه خصوصی که از نمایندگان مجلس شورای ملی تشکیل شده بود شرکت کرد و گزارش جامعی پیرامون مذاکرات نفت به اطلاع آقایان نمایندگان مجلس شورای ملی رساند.[12]

ملاقات سفیر عربستان با وزیر خارجه

نیم ساعت بعد از ظهر امروز سفیر عربستان سعودی در دربار شاهنشاهی در کاخ وزارت خارجه با آقای اردشیر زاهدی ملاقات کرد.[13]

تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در شهرستان‌ها

طرح قانونی آموزش و پرورش منطقه‌ای تهیه شد و به موجب این طرح شوراهای آموزش و پرورش محلی در شهرستان‌ها تشکیل می‌شود.
شوراهای مزبور اجازه خواهند داشت که امور مالی و استخدامی شهرستان‌های مربوطه را زیر نظر داشته باشند؛ با این ترتیب شهرستان‌ها به صورت واحدهای مستقلی در می‌آیند که در امور تنظیم بودجه، اولویت برنامه‌های داخلی و محلی اختیارات کافی خواهند داشت.[14]

جشن سیزدهمین سال فعالیت حزب مردم

بعد از ظهر دیروز به مناسبت آغاز سیزدهمین سال فعالیت حزب مردم، از طرف آقای پروفسور یحیی عدل، دبیر کل حزب، مراسمی در باشگاه بانک سپه برپا گردید.
جمعی از شخصیت‌های مملکتی، رئیس مجلس شورای ملی، نمایندگان مجلسین، مدیران جراید و عده زیادی از اعضای حزب در این مراسم شرکت داشتند.
آقای پروفسور عدل ضمن تشکر از مدعوین گفت: حزب مردم سیزدهمین سال فعالیت سیاسی خود را از امروز آغاز کرد و سربلند و مفتخر است که وظایف ملی و حزبی خود را در طی دوازده سال گذشته با در نظر گرفتن مصالح عالیه کشور تا سرحد امکان انجام داده است.
پروفسور عدل افزود: ما مانند قاطبه ملت ایران به هوش سرشار، اطلاعات بسیط و سیاست مدبرانه شاهنشاه آریامهر اعتقاد راسخ داریم و آن را سرمشق قرار داده‌ایم و در غائله‌ای که دولت فعلی عراق متأسفانه به منظورهای خاصی برپا کرده است، رویه دولت ایران را تأیید می‌کنیم و اگر دولت عراق مایل است میزان فداکاری و جانبازی ملت ایران را در احقاق حقوق حقه بداند، می‌تواند به زیان خود و کشور خود آن را بیازماید.[15]

جنجال محدوده تهران؛ رانت‌خواری با نقشه‌های «کج و کوله» شهرداری

محدوده تهران در مجلس مورد بحث قرار گرفت

سؤال یکی از نمایندگان اقلیت مجلس درباره محدوده شهر تهران در دستور یکصدوسی‌ودومین جلسه علنی مجلس شورای ملی، که صبح امروز به ریاست آقای عبدالله ریاضی تشکیل گردید، قرار داشت.
آقای محمد فضائلی، نماینده قصر شیرین و عضو فراکسیون پارلمانی حزب مردم، قبل از شنیدن پاسخ به سؤال خود در خصوص علت تقدیم سؤال توضیحاتی داد و گفت: این مسئله خیلی تازگی دارد که حد شهری را که در حال توسعه است کوچک‌تر بکنند. تا جایی که من مطالعه کردم در هیچ جا چنین کاری نکرده‌اند؛ زیرا این کار مشکلات حقوقی پیش خواهد آورد.
ناطق گفت: متوقف کردن حدود فعلی منطقی به نظر می‌رسد، اما کم کردن حدود مشکلاتی ایجاد می‌کند. شهرداری در خارج از حد جدید دارای خیابان و تأسیسات آسفالت‌کاری است و اصولا انجمن شهر چنین حقی از طرف مجلسین نیافته که اموال شهرداری‌ها را رها کند؛ چنین حقی ندارد که مرزی بکشد آسفالت‌های خیابان‌ها را که جزء اموال شهرداری و اموال عمومی است، آنها را به حال خود رها سازد. وقتی سؤال من منتشر شد مأموران وزارت کشور متوجه این اشکالات شدند و کمیسیون‌هایی تشکیل دادند و در نتیجه انجمن شهر نظر خودش را در مورد محدوده تهران به صورت جدیدی پیشنهاد کرد و برنامه شهرداری هم عوض شد و موضوع جدیدی را عنوان کرد.
آقای فضائلی گفت: من می‌خواهم توضیح بدهند که با اتکای چه قانونی این ترتیب ایجاد گردید و در این ترتیب چه برنامه‌ای برای شهر تهران دارند و چه می‌خواهند کنند.
معاون پارلمانی وزارت کشور پس از توضیحاتی در خصوص علت ازدیاد جمعیت تهران گفت: اکنون ساکنان شهر تهران شش برابر جمعیت بیست سال قبل شده است. انجمن شهر تهران محدوده 25ساله تهران را با در نظر گرفتن تمام جهات فنی و با در نظر گرفتن قاطعیت عمل در وهله اول در پنج سال آتی از لحاظ برنامه‌های خدمات عمومی و عمرانی و رفع احتیاجات شهری تعیین و اعلام نمود.
فضائلی: به موجب کدام ماده از قانون؟

حدود فعلی

معاون پارلمانی وزارت کشور گفت: مساحت محدوده قبلی شهر تهران که متأسفانه به هیچ وجه قابل تشخیص دقیق نبوده و از نظر وصول عوارض و اجرای برنامه‌های عمرانی برای ساکنین پایتخت مشکلات و نگرانی ایجاد نموده بود، تقریبا در حدود ۲۴۰ کیلومتر بود و محدوده جدید قانونی با توجه به عوامل طبیعی به ۸۰۰ کیلومتر افزایش داده شده است که شهرداری پایتخت با در نظر گرفتن امکانات خود در انجام برنامه پنج‌ساله اول فقط قادر به انجام عملیات شهری در مساحتی در حدود ۲۱۵ کیلومتر مربع خواهد بود. آنچه از تأسیسات از قبیل خیابان و آسفالت‌کاری و خدمات شهری و غیره که در خارج از محدوده عمرانی پنج‌ساله شهرداری در حال حاضر وجود دارد به طور کلی حفظ و نگاه‌داری خواهد شد. النهایه کارهای عمرانی تازه در این قسمت صورت نخواهد گرفت و مجوز صرف هزینه نگهداری این تأسیسات محدوده قانونی فعلی تهران می‌باشد.
معاون پارلمانی وزارت کشور یادآور شد: کسانی که به اعتبار محدوده قبلی شهر تهران زمین‌هایی برای ساختمان خریداری نموده‌اند، با توجه به وسعت محدوده قانونی شهر تهران اراضی آنها همچنان در داخل محدوده قانونی فعلی قرار دارد؛ منتها کارهای عمرانی در این محدوده طبق نقشه و برنامه منظم و اصولی که بعدا شهرداری تهیه و اعلام خواهد نمود به ترتیب انجام خواهد پذیرفت و از این حیث جای نگرانی نیست؛ البته برای احداث خانه‌های سازمانی و ایجاد کارخانجات و کوی کارگران در زمین‌های متصل به محدوده پنج‌ساله که انجام می‌گیرد، اجازه ساختمان تحت شرایطی که بعدا اعلام می‌شود داده خواهد شد.

جزیره اشکال مختلف

آقای فضائلی پس از استماع توضیحات معاون پارلمانی وزارت کشور گفت: این نقشه برنامه پنج‌ساله به قدری کج و کوله است که هیچ عقلی نمی‌تواند قبول کند که با

دقت فنی انجام شده به‌خصوص که کار نقشه پنج‌ساله مدتی طول کشید، اما یک‌باره خبر شدیم که یک تکه‌اش را جدا کرده‌اند. آنچه که نقشه نشان می‌دهد یک قسمتش به قول معروف جزیره و اشکال مختلفی است که احساس می‌شود روی‌هم‌رفته با دقت نبوده است و امیدوار هستم که اگر با دقت نبوده است با نظریات خاص و غرض‌های خاص و جانبداری از یک عده زمین‌دار و بی‌توجهی به اشخاصی که دارای امتیازات و نفوذ بیشتری نبوده‌اند نشده باشد.
ناطق افزود: جلوگیری از فعالیت مردم در ظرف پنج سال حتی با استفاده از تبصره ماده ۳۲ قانون نوسازی، سوء استفاده و سوء تعبیر است. اگر قانون شهرداری ناقص است، آن را تغییر دهید و لایحه آن را بیاورید؛ چرا تفسیرهایی می‌کنید که برخلاف قانون است.[16]

تقدیم لایحه هزینه‌های عملیات نظامی فوق‌العاده ارتش به مجلس

در جلسه علنی امروز مجلس شورای ملی تیمسار سپهبد کاتوزیان، معاون پارلمانی وزارت جنگ، لایحه اجازه پرداخت هزینه‌های اضافی عملیات نظامی فوق‌العاده نیروهای مسلح شاهنشاهی را به شرح زیر تقدیم داشت:
ماده واحده ـ به دولت اجازه داده می‌شود به منظور انجام عملیات نظامی فوق‌العاده که برای صیانت و حفظ حاکمیت در مرزهای کشور لازم باشد، هزینه‌های مورد نیاز نیروهای مسلح شاهنشاهی را با تصویب هیئت وزیران تعهد و از محل درآمدهای عمومی پرداخت نماید. اعتبار هزینه‌های مازاد بر بودجه مصوب سالانه که به موجب این قانون صورت می‌گیرد ضمن متمم بودجه کل کشور منظور خواهد شد.
تبصره ـ انجام هزینه‌های فوق مشمول قانون محاسبات عمومی و آیین‌نامه معاملات دولتی نخواهد بود.[17]

آموزش از راه دور؛ از پایان فلک در مدارس تا تولد «مدارس مکاتبه‌ای»

مدارس مکاتبه‌ای از امسال شروع به‌کار می‌کند

معاون آموزشی وزارت آموزش و پرورش پیرامون نحوه اجرای نظام جدید آموزش و پرورش گفت: در رژیم گذشته به طفل توجه نشده است و در واقع اطفال همیشه تحت فشار قرار داده شده و توسری‌خور بوده‌اند.
وی اضافه کرد که در نظام جدید دیگر به کسی اجازه داده نخواهد شد که سنگ در گوش اطفال بگذارد و یا مداد در وسط انگشتان آنان قرار دهد. با اجرای نظام جدید اگر چنین افرادی یافت شوند، از کادر آموزشی کنار گذاشته خواهند شد.
دکتر نخعی سپس به برنامه‌های دیگر وزارت آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: برای سپاهیان دانش دختر و پسر، که در روستاها مشغول خدمت هستند و همچنین برای افرادی که به کارهای مختلف اشتغال دارند، مدارسی تأسیس خواهد شد تا این دسته از طریق مکاتبه بتوانند به تحصیلات خود ادامه دهند. در این مدارس دانشجویانی که در خارج از کشور هستند می‌توانند برای ادامه دروس فارسی خود ثبت نام نمایند.
معاون وزارت آموزش و پرورش اظهار امیدواری کرد که از اول سال تحصیلی آینده این مدرسه در تهران دایر شود.[18]

وزیر اقتصاد به شوروی می‌رود

آقای عالیخانی، وزیر اقتصاد، پس از یک توقف سه‌روزه در بُن به مجارستان رفت.
وزیر اقتصاد روز پنجشنبه گذشته تهران را به قصد آلمان غربی ترک گفت. وی در این کشور مذاکرات گذشته خود را با مقامات صنعتی بخش خصوصی و دولتی آلمان ادامه داد.
این مذاکرات بیشتر در اطراف سرمایه‌گذاری‌های جدید آلمان در ایران دور می‌زد.
آقای عالیخانی در مجارستان نیز مذاکراتی در زمینه توسعه روابط اقتصادی دو کشور انجام خواهد داد و احتمالا قراردادی نیز در این زمینه امضا خواهد کرد.
وزیر اقتصاد سپس به لهستان خواهد رفت و در اولین کمیته مشترک ایران و لهستان شرکت خواهد کرد. وی پس از پایان مذاکرات ورشو به مسکو سفر می‌کند تا در مراسم افتتاح نمایشگاه صنعتی ایران در این شهر حضور داشته باشد.
وزیر اقتصاد سپس در مذاکرات جدید اقتصادی ایران و شوروی، که تحت عنوان کمیسیون مشترک دو کشور تشکیل می‌شود، شرکت خواهد جست. در این مذاکرات نمایندگان شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی ذوب آهن ایران و وزارت راه نیز حضور خواهند داشت.[19]

وزیر دارایی به آمریکا رفت

آقای جمشید آموزگار، وزیر دارایی، بعد از ظهر دیروز برای شرکت در جلسات کمیسیون امور مالی و اداری سازمان ملل متحد عازم آمریکا شد.
آقای جمشید آموزگار اخیرا بنا به پیشنهاد رؤسای قسمت‌های مختلف سازمان ملل متحد به ریاست کمیسیون امور مالی و اداری آن سازمان برگزیده شده و پس از کسب اجازه از شاه به تقاضای دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد قبول این مسئولیت پاسخ مثبت داد.
جلسات کمیسیون امور مالی و اداری سازمان ملل متحد به مدت دو هفته در مقر سازمان ملل متحد تشکیل می‌گردد.[20]

صفحه اول روزنامه اطلاعات، 28 اردیبهشت 1348

بیشتر بخوانید:
روزشمار ۲۷ اردیبهشت ۱۳۴۸: از شایعه کودتای ارتشبد آریانا و حراج اموال ایرانیان در عراق تا توافق ۱۰۰۰ میلیون دلاری نفت

وقایع ۳۰ اردیبهشت ۱۳۴۸؛ از فاجعه انسانی در مرز خسروی تا اعتصاب بزرگ شیعیان عراق

پی‌نوشت‌ها:

[1]. آیت‌الله حاج شیخ مهدی ربانی املشی به روایت اسناد ساواک، ص 126؛ شهید حجت‌الاسلام محمد منتظری به روایت اسناد ساواک، ص 97؛ شهید آیت‌الله دکتر محمد مفتح به روایت اسناد ساواک، ص 183؛ شیخ حسین لنکرانی به روایت اسناد ساواک، ص 179.

[2]. آیت‌الله العظمی سیدشهاب‌الدین مرعشی نجفی به روایت اسناد ساواک، ج 2، ص 421.

[3]. آیت‌الله العظمی حاج سیدمحمدرضا گلپایگانی به روایت اسناد ساواک، ج 2، ص 195.

[4]. پایگاه‌های انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک؛ مسجد جلیلی تهران، ص 184؛ حجت‌الاسلام حاج شیخ عباسعلی اسلامی به روایت اسناد ساواک، ص 328.

[5]. اطلاعات، 28 اردیبهشت ۱۳۴۸، صص 1 و 4؛ آیندگان، 28 اردیبهشت 1348، صص 1 و 12؛ به‌رغم اظهارات و ادعای شاه درباره جذب مغزها برای توسعه و آبادانی ایران آمار حکایت از آن دارد که در این دوره هر کس فرصت می‌یافت ایران را برای تحصیل در خارج ترک می‌کرد و دیگر به کشور نیز باز نمی‌گشت. تا قبل از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نخبگان کشور پس از اتمام دوره تحصیلی خود در غرب، به کشور بازمی‌گشتند، اما با شروع دور تازه حضور آمریکا در ایران، سیاست‌ها، برنامه‌ها و جریان رشد اقتصادی یکی از سمت‌گیری‌های خود را متوجه تربیت متخصصان در خارج از مرزهای کشور کرد. جرقه‌های انقلاب اسلامی، که از دهه ۱۳۴۰ آغاز شده بود، موجب افزایش تنش‌های سیاسی و ناآرامی‌های دانشجویی در سال‌های دهه ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ و نیز ناتوانی دانشگاه‌ها در پذیرش روزافزون دانش‌آموختگان دبیرستان‌ها شد و خروج نخبگان ایرانی را سرعت بخشید به‌گونه‌ای که در ده‌ساله ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ حدود هفتصدهزار نفر از نخبگان علمی و مدیریتی از کشور خارج‌ شده‌اند. در سال تحصیلی 13۵۷-13۵۶ نزدیک به صدهزار دانشجوی ایرانی در خارج از ایران مشغول تحصیل بودند که از این تعداد ۳۶ هزار و ۲۲۰ نفرشان در آمریکا و بقیه در دیگر کشورها تحصیل می‌کردند. در آستانه انقلاب بیشتر متخصصان وابسته به رژیم پهلوی شاغل در نهادهای دولتی در گروه سنی بالا اقدام به مهاجرت کردند.
رک: «تاریخ ۶۰ ساله فرار مغزها»، روزنامه دنیای اقتصاد، 16 خرداد 1395.

[6]. اطلاعات، 28 اردیبهشت ۱۳۴۸، ص 4.

[7]. همان‌جا.

[8]. همان، صص 1 و 5.

[9]. همان‌جا؛ آیندگان، 28 اردیبهشت 1348، صص 1 و 12.

[10]. اطلاعات، 28 اردیبهشت ۱۳۴۸، ص 17.

[11]. همان‌جا.

[12]. همان‌جا.

[13]. همان‌جا.

[14]. همان‌جا.

[15]. همان‌جا؛ آیندگان، 28 اردیبهشت 1348، ص 12.

[16]. اطلاعات، 28 اردیبهشت ۱۳۴۸، ص 17.

[17]. همان‌جا.

[18]. همان‌جا.

[19]. همان، ص 20.

[20]. همان‌جا.

https://iichs.ir/vdchw-ni.23n-mdftt2.html

فراخوان جذب نیروی متخصص در پژوهشکده تاریخ معاصر

ارائه نشدن اندیشه‌های دکتر، ظلم بزرگی به اوست

در شعری گفت: ای فلسطین، تمام حروفت مرا می‌خوانند!

او میان قرآن و سِلاح، پُل زد

یا مرگ، یا خمینی

روزشمار ۲۸ اردیبهشت ۱۳۴۸؛ از دوئل در اروند تا هشدارهای محرمانه نفتی لنکرانی