از خاکِ تواضع تا آسمانِ موشک؛ میراث شهید طهرانی‌مقدم در نگاه شهید سپهبد رشید

پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛

شکل‌گیری واحد توپخانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوران دفاع مقدس، یکی از نقاط عطف در تقویت توانِ آتشِ این نیروی نظامی بود. شهید سرلشکر حسن طهرانی‌مقدم در راه‌اندازی و ساماندهی این واحد، چگونه ایفای نقش نمود؟

بسم الله الرحمن الرحیم. ایده انجام این کار، در همان سال‌های آغازین دفاع مقدس و با ارسال نامه‌ای از سوی خودِ شهید حسن طهرانی‌مقدم شکل گرفت. در گرماگرم عملیات طریق‌القدس (پاییز سال ۱۳۶۰)، حسن ‌آقا که مسئول تطبیق آتش تیپ کربلا بود، نامه‌ای به من نوشت که حکایت از وجود یک دغدغه در ذهن ایشان داشت. من بلافاصله با درک شایستگی‌هایی که از او می‌دیدم و نیز با توجه به ضرورت شکل‌گیری یک توپخانه پرقدرت، سریعا به او دستور دادم که به دنبال سازماندهی این مهم برود. حدود پنج ماه بعد، به همت و تلاشِ این جوان مخلص، خلاق و پرکار ــ که 21 سال بیشتر نداشت ــ سپاه ما صاحب توپخانه شده بود و شهید طهرانی‌مقدم و دوستانش موفق شدند اولین آتش‌بارهای توپخانه را در عملیات بیت‌المقدس برپا کنند.

در وجود ایشان، چه خصلتی باعث شد در سنین جوانی، بتواند مأموریت بزرگی مانند ایجاد واحد توپخانه سپاه را بر عهده بگیرد؟

حسن آقا از آن دسته فرماندهانی نبود که صرفا یک مأموریت آماده را تحویل بگیرد و آن را اجرا کند. او از اساس، اهل ساختن بود. برای سپاه توپخانه ایجاد کرد و بعد همین مسیر را در بخش موشکیِ این نهاد ادامه داد. امروز وقتی از قدرت آتش توپخانه و موشک‌های سپاه سخن

می‌گوییم، باید نقشِ فکر بلند، تلاش، اراده، تحرک و نشاط او و یارانش را در نظر بگیریم. آنچه به دست آمد، نتیجه یک کار تدریجی و خالصانه بود که از دل دفاع مقدس آغاز شد و بعدها توسعه پیدا کرد. واحدهای توپخانه‌ و موشکی که بارها و بارها در عمر نظام جمهوری اسلامی ایران، دشمنان ما را از رژیم بعث عراق، منافقین و گروهک‌های تجزیه‌طلب تا سرزمین‌های اشغالی فلسطین در هم کوبیده‌اند و انتقام خون شهدای ما و مردم مظلوم فلسطین و غزه را گرفته‌اند، همه و همه با تلاش‌های فرماندهان جوانی چون شهید طهرانی‌مقدم به ثمر رسیده‌اند. امروز باید به‌حق، او را بنیان‌گذار توپخانه و سیستم موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواند و تلاش‌هایش را پاس داشت.

چرا از شهید طهرانی‌مقدم، به عنوان «بنیان‌گذار» یاد می‌کنید؟ استفاده از این تعبیر، ناشی از چیست؟

در ارتش‌های دنیا، معمولا دستگاه‌های دفاعی و برنامه‌ریزی کشور و ستادهای رده بالا تصمیم می‌گیرند، سیاست‌گذاری و هماهنگی‌ها را انجام می‌دهند و در نهایت، یک یگان مانند: لشکر، گردان، تیپ یا توپخانه را ایجاد و به یک فرمانده واگذار می‌کنند. آن فرمانده مسئول اداره یگان است، اما در ایجاد و خلق آن نقش اصلی را نداشته است. اما حسن آقا، از جنس دیگری بود. او و بسیاری دیگر از سرداران بزرگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، همچون شهیدان: حسن باقری، حسین خرازی، احمد کاظمی و مهدی باکری، بنیان‌گذار یگان‌ خود بودند. از ابتدا خشت ‌به‌ خشت آن یگان را روی هم گذاشتند، زیرساخت‌هایش را فراهم نمودند، نیروهای مناسب را پیدا کردند و شب و روز برای رشد آن تلاش و کوشش به خرج دادند. فرماندهان ما، به شیوه‌هایی کاملا متفاوت به ایفای نقش خود پرداختند.
حسن آقا، فکر و عزم بلندی داشت و می‌توانست همه ظرفیت‌های موجود را در یک عرصه بسیج کند. افراد مؤثر را پیدا و آنها را کنار هم جمع می‌کرد و با قدرت مدیریت

و فرماندهی خود، موانع را از سر راه برمی‌داشت. در واقع بخشی از بار اراده ملی برای ایجاد یک توان دفاعی را خودش به تنهایی دوش می‌کشید و شکل متفاوتی از سازماندهی را به همه نشان داد.

رابطه ایشان با مردم و زندگی روزمره‌اش چگونه بود؟

حسن آقا در محل سکونتش و در میان مردم، زندگی‌ای کاملا عادی داشت؛ بدون اینکه کسی بداند او کیست و چه کار بزرگی انجام می‌دهد! کسی که در عرصه نظامی و فناوری چنین نقش بزرگی داشت، در زندگی عادی، هرگز خود را از مردم جدا نمی‌کرد و به دنبال مطرح کردن نام و جایگاهش نبود. من همیشه او را نابغه‌ای می‌دانم که به دنبال بزرگ‌ترین هدف‌ها، یا به استعاره در پیِ «خورشید» بود و درست در لحظه خلق آخرین اثر خود، به نزد خداوند متعال عروج کرد.

اگر بخواهید میراث شهید طهرانی‌مقدم را برای نسل جوان و فرماندهان آینده، در جملاتی کوتاه بیان کنید، چه خواهید گفت؟

شهید حسن طهرانی‌مقدم برای جوانان مؤمن و انقلابی، یک الگوی روشن از علم، عمل و به‌ویژه انجام کارهای بزرگ است. او نمونه‌ای از فرماندهان جوانی بود که در انقلاب اسلامی و هشت سال دفاع مقدس، کشف و شناخته شدند و در ادای دین خود به اسلام، انقلاب اسلامی و مردم، همه هستی‌شان را خالصانه فدا کردند. حسن آقا چند سال پیش از شهادتش، قرار بود به جانشینی نیروی هوایی سپاه برسد و حتی حکمش هم صادر شده بود، ولی برایش مقام مهم نبود، او به دنبال انجام وظیفه بود و به همین دلیل ترجیح داد به دنبال کارهای عملیاتی برود. تیمی از یاران قدیمی خویش را ــ که الحق همگی دانشمند بودند ــ در کارگاه‌‌ها و سوله‌های تحقیقاتی دور خود جمع کرد و کار بزرگی را که امروز به‌عنوان «صنعت موشکی ایران» از آن نام می‌بریم، آغاز نمود. فرماندهان امروز و فردای ما باید از او یاد بگیرند؛ مثل او «حسنی» به دنبال انجام وظیفه باشند و ان‌شاءالله مانند وی عاقبتشان نیز «حسینی» باشد.

پرونده شهید سرلشکر حسن طهرانی‌مقدم

https://iichs.ir/vdci33ar.t1aqp2bcct.html

«رضایت ولی فقیه»، برای او مهم‌ترین مسئله بود

ستاینده دانش و ارزش امام مجاهدان

او ترجیح می‌داد در گمنامی خدمت کند

آقای بهشتی خبر داد که مجاهدین کمونیست شده‌اند!

واعظ و رهبر نهضت آزادیستان

در لحظه خلق آخرین اثر خود، به نزد خدا عروج کرد