تجربه تاریخی، مطالبات انباشته و نارضایتی شدید، جبهه مقاومت را فعال نگاه می‌دارد

پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛

در این گفت‌وشنود، قصد داریم تا به ابعاد مختلف و تأثیرات عملیات «طوفان‌الاقصی» از منظر شما بپردازیم. اما مناسب است که پیش از ورود به موضوع اصلی، قدری درباره ماهیت معضل فلسطین و ریشه‌های تاریخی آن صحبت کنیم. اساسا به چه دلیل فلسطین، این سرزمین انبیای الهی(ع)، که روزگاری در آن مسلمانان و مسیحیان با صلح و آرامش در کنار یکدیگر می‌زیستند، با این بحران عظیم و اشغالگریِ عریان مواجه شد؟

بسم الله الرحمن الرحیم. برای درک وضعیت امروز فلسطین، باید آن را فراتر از یک مناقشه سیاسی در چند دهه اخیر دید. آنچه در این کشور روی داد، بخشی از روند گسترده‌تری بود که با ورود قدرت‌های استعماری به منطقه غرب آسیا آغاز شد. رقابت قدرت‌های اروپایی بر سر نفوذ در خاورمیانه و نهایتا تسلط بر آن، به‌ویژه در دوره‌ای که امپراتوری‌های بزرگ در پی توسعه‌طلبیِ خود بودند، وضعیتی را ایجاد کرد که سرنوشت بسیاری از کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار داد. فلسطین به دلیل جایگاه تاریخی، دینی و جغرافیایی خود، همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. با افزایش نفوذ انگلستان در منطقه و شکل‌گیری سیاست‌هایی که زمینه مهاجرت سازمان‌یافته یهودیان به فلسطین را فراهم کرد، روندی آغاز شد که در نهایت به تغییرات اساسی در ساختار سیاسی و اجتماعی این سرزمین انجامید. اعلامیه بالفور و تحولات پس از جنگ جهانی اول، مسیر را برای شکل‌گیری شرایطی فراهم کرد که سرانجام به تأسیس رژیم صهیونیستی و آغاز بحران فلسطین منجر شد. همان‌گونه که عرض کردم، فلسطین بخشی از طرح تسلط استعمار بر منطقه غرب آسیا بود.

با وجود گذشت دهه‌ها از آغاز این بحران، چرا معضل فلسطین همچنان لاینحل باقی مانده و کدام عوامل باعث تداوم این وضعیت شده است؟

به نظر من، یکی از دلایل اصلی استمرار بحران فلسطین، این است که راه‌حل‌های ارائه‌شده، نتوانسته‌اند به مسائل بنیادین این ملت پاسخ دهند. در دهه‌های گذشته، طرح های مختلفی برای حل این مسئله مطرح شدند؛ از مقاومت‌های مردمی

و نظامی تا مذاکرات سیاسی، اما هیچ یک موفق نشدند حقوق اساسی فلسطینیان را به شکلی مطلوب تأمین کنند. تجربه توافق اسلو، نمونه‌ای روشن از این مسئله است. این توافق با امید به ایجاد مسیر تازه‌ای برای حل مناقشه تاریخی فلسطین شکل گرفت، اما در عمل بسیاری از تعهدات مندرج در آن اجرا نشد و موضوعاتی مانند: وضعیت آوارگان، قدس و آینده سرزمین‌های فلسطینی، همچنان بدون پاسخ باقی ماند. در چنین شرایطی، طبیعی بود که اعتماد به روندهای سیاسی کاهش پیدا کند و بخش‌هایی از جامعه فلسطین به این نتیجه برسند که مسیرهای پیشین قادر به تغییر وضعیت موجود نیستند و به سوی مبارزه مسلحانه سوق پیدا کنند.

در پی این فرآیند چند دهه‌ای، رویداد تاریخی «طوفان‌الاقصی» را چگونه تحلیل می‌کنید؟

طوفان‌الاقصی را باید در چهارچوب مجموعه‌ای از عوامل تاریخی، سیاسی و اجتماعی بررسی کرد. این عملیات یک رخداد ناگهانی و جدا از گذشته نبود، بلکه در شرایطی شکل گرفت که فلسطین با انبوهی از مسائل حل‌نشده روبه‌رو بود. تداوم فشارها علیه مردم این کشور، حملات مکرر، ترورها، وضعیت مسجدالاقصی و همچنین احساس کنار گذاشته شدن مسئله فلسطین در برخی معادلات رسمی منطقه، همگی در شکل‌گیری این اتفاق مؤثر بودند. در کنار این عوامل، تغییر رویکرد برخی کشورهای عربی و روند عادی‌سازی روابط با اسرائیل نیز، از نگاه بسیاری از فلسطینیان نشانه فاصله گرفتن آنان از آرمان قدس شریف تلقی می‌شد. از این منظر، طوفان‌الاقصی را می‌توان نقطه‌ای دانست که در آن مجموعه‌ای از تجربیات تاریخی، مطالبات انباشته‌شده و نارضایتی‌ها، خود را در قالب یک رویداد بزرگ نشان داد و بار دیگر مسئله فلسطین را به مرکز توجه منطقه و جهان بازگرداند. این امر را می‌توان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این عملیات دانست.

به نظر شما واکنش افکار عمومی جهان نسبت به جنگ غزه، چه کمکی می‌تواند به مقاومت اهالی این منطقه و در نگاهی کلی‌تر به تداوم ایستادگی محور مقاومت بکند؟

یکی از پیامدهای مهم جنگ غزه، تغییر در فضای افکار عمومی جهان به نفع مردم مظلوم فلسطین و البته محور مقاومت بود. در سال‌های گذشته، بسیاری از روایت‌های رسمی درباره مسئله فلسطین

از سوی رسانه‌ها و دولت‌های غربی بازتاب پیدا می‌کرد و شاید بخش‌هایی از آنها نیز مورد قبول قرار می‌گرفت، اما تحولات اخیر باعث شد بخش بزرگی از جامعه جهانی، پرسش‌های تازه‌ای درباره این روایت‌ها مطرح کند. گسترش اعتراضات مردمی در کشورهای مختلف، به‌ویژه در آمریکا و اروپا، نشان داد که بخش‌هایی از افکار عمومی دیگر حاضر نیستند همه تحولات را صرفا از دریچه روایت‌های رسمی دنبال کنند. حضور گروه‌های مختلف اجتماعی و حتی برخی یهودیان مخالف سیاست‌های دولت اسرائیل در این اعتراضات، عیان کرد که دیگر نمی‌توان به‌سادگی نقد عملکرد این رژیم را با مفاهیمی مانند یهودستیزی یکی دانست. امروزه بسیاری از مردم جهان، تصاویر ویرانی‌های غزه، کشتار غیرنظامیان و پیامدهای انسانی جنگ را می‌بینند و همین مسئله باعث شده است موضوع عدالت، حقوق بشر و مسئولیت بین‌المللی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. در یک کلام واکنش‌های رژیم صهیونیستی به طوفان‌الاقصی، بسیار به نفع فلسطینیان و محور مقاومت تمام شد.

شما به‌عنوان رئیس اتحادیه جهانی علمای مقاومت و همرزم شهید شیخ راغب حرب، آینده مقاومت فلسطین را چطور می‌بینید؟

من آینده‌ این نبرد را نه در محاسبات سیاسی، بلکه در وعده بزرگ الهی می‌بینم. اعتقاد قلبی من بر این است که رژیم صهیونیستی، هرگز نخواهد توانست مقاومت را از بین ببرد، بلکه برعکس، مقاومت اسلامی در آینده با ظرفیت، قدرت و حامیان بیشتر، به راه خود ادامه خواهد داد. سقوط این رژیم اجتناب‌ناپذیر است؛ زیرا بر پایه ظلم بنا شده و طبق وعده قرآن، ذلت صفت دائمی آنهاست، اما کلید پیروزی نهایی و بازگشت قدس، وحدت مسلمانان است. آینده فلسطین بیش از آنکه به نتایج یک نبرد وابسته باشد، به بیداری وجدان ملت‌ها و شکل‌گیری یک اراده مشترک در میان امت اسلام گره خورده است.
در نهایت، باور ما این است که معادلات تاریخی، فقط با قدرت‌های مادی تعیین نمی‌شوند. هرگاه آگاهی ملت‌ها افزایش یابد، اراده‌ها به هم نزدیک شود و ایستادگی در برابر بی‌عدالتی به یک مطالبه عمومی تبدیل شود، مسیر تحولات نیز تغییر خواهد کرد و آن‌گاه خواهیم توانست این اژدهای خونخوار را سر بزنیم. این سنت الهی بوده و خواهد بود.

پرونده فلسطین

https://iichs.ir/vdchk6ni.23n-6dftt2.html

«رضایت ولی فقیه»، برای او مهم‌ترین مسئله بود

ستاینده دانش و ارزش امام مجاهدان

او ترجیح می‌داد در گمنامی خدمت کند

آقای بهشتی خبر داد که مجاهدین کمونیست شده‌اند!

واعظ و رهبر نهضت آزادیستان