«شهید شیخ عزالدین قسام و اهتمام به استقلال مبارزاتی» در گفت‌وشنود با اسامه عبدالمعطی؛

رویکرد مبارزاتی او، بدیع و خودبنیاد بود

بی‌تردید پایه‌گذاری جنبش مسلحانه دینی برای آزادی کشور فلسطین از قیمومیت انگلستان و صهیونیست‌هایی که آن خطه را به مسکن خود تبدیل کرده بودند، ناشی از اندیشه، تجربه و تدبیر شهید شیخ عزالدین قسام بود. او در این فقره کاملا استقلال داشت و حرکت خویش را تابع هیچ یک از جریانات موجود قرار نداد. در گفت‌وشنود پی‌آمده، اسامه عبدالمعطی، نماینده سابق جنبش حماس در تهران، این موضوع را بسط داده است
رویکرد مبارزاتی او، بدیع و خودبنیاد بود

پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛

جایگاه شهید شیخ عزالدین قسام را در پایه‌گذاری مبارزات فلسطینی علیه اشغالگران انگلیس و صهیونیست چطور تحلیل می‌کنید؟

بسم الله الرحمن الرحیم. بی‌تردید شهید شیخ عزالدین قسام، اولین انقلاب معاصر فلسطین را برپا کرد. این انقلاب در پی شهادت او در ماه نوامبر سال 1935 آغاز شد و با قدرت، پویایی و البته به شیوه‌های گوناگون ادامه یافت و تا امروز هم تداوم دارد. شیخ در دانشگاه الازهر، با اندیشه‌های چهره‌های ناموری چون: سیدجمال‌الدین افغانی (اسدآبادی) و شاگردان او شیخ محمد عبده و رشید رضا آشنا شد. دانشگاه الازهر در آن دوره، سرشار از نشاط، شادابی و پویایی علمی و پایگاه قیام و نهضت اسلامی بر ضد استعمارگران بود. این اندیشمندان از پیشگامان نهضت بیداری اسلامی و مکاتب فکری اصلاح‌گرایانه در قرن گذشته بودند، که با مکتب شیوخ رسمی و امروزینِ الازهر تفاوتِ بسیار داشتند. این شخصیت‌ها مردم را به بازگشت به اصول، عظمت و شکوهِ اسلام و امت اسلامی فرا می‌خواندند و دانش و فرهنگ دینی را به منظور مبارزه با بی‌عدالتی، استبداد و استعمار توسعه می‌دادند.
 

آیا ایشان با جنبش‌های دیگر نیز، ارتباط و همکاری داشت یا مستقل عمل می‌کرد؟

او رهبر یک جنبش انقلابی و مبتکر طرح نجات فلسطین در آن مرحله سرنوشت‌ساز بود و به‌عنوان یک پیشوا و رهبر، با بسیاری از جریانات و شخصیت‌های مبارز روابط فکری داشت. زمانی که در مصر تحصیل می‌کرد، با اندیشمندان،
صاحب‌نظران و شخصیت‌های علمی روابط دوستانه داشت و زمانی که در سال 1906 به سوریه بازگشت، با روحانیون و نیروهای انقلابی این کشور نیز رابطه برقرار کرد. بااین‌همه شیخ هنگامی که به فلسطین هجرت کرد، مستقلا مبارزات خود را از صفر شروع نمود؛ او به هیچ حزب و دسته‌ای وابسته نبود. در آن مرحله، احزاب سیاسی فراوانی وجود داشتند. از جمله حزب العربی فلسطین وابسته به محمد امین الحسینی مفتی فلسطین، حزب الاستقلال به ریاست عونی عبدالهادی و اکرم زعیتر و حزب الدفاع که راغب النشاشیبی ریاست آن را برعهده داشت. همه این احزاب سیاسی‌کار بودند، در حالی که قسام انسانی مجاهد بود و یک جنبش انقلابی را رهبری می‌کرد. این احزاب سیاسی، هیچ‌گاه مسئولیت پیامدهای عملیات جهادی قسام را نپذیرفتند! شیخ خود دارای مکتبی اندیشگی، صاحب طرحی جهادی و رهبر یک جنبش مبارز بود و جوانان انقلابی و پرشور را سازماندهی می‌کرد. اصولا راهکار او با نسخه‌های احزاب سیاسی آن روز، به‌کلی متفاوت بود.
 
اسامه عبدالمعطی
 

به طور مشخص، هویت جهادی شیخ عزالدین قسام از چه مقطعی شکل گرفت؟

من معتقدم که هویت جهادی شهید شیخ عزالدین قسام، پس از بازگشت از قاهره به سوریه شکل گرفت. حرکت جهادگرانه او در فلسطین، در ادامه راهکار او در سوریه بود. این مبارزات پیش از فروپاشی دولت عثمانی و در آستانه آغاز تهاجم نظامی استعمارگران فرانسوی به سوریه آغاز شد. او پس از بازگشت از قاهره، خود را وقف دفاع از آرمان‌های امت در سرتاسر سرزمین‌های اسلامی کرد. به محض بازگشت به سوریه، به مقاومت در برابر اشغال لیبی توسط استعمارگران ایتالیایی برخاست و کوشید تا صدها رزمنده داوطلب را از سوریه به لیبی اعزام کند. وی در شهرهای استان لاذقیه، تظاهرات باشکوهی در مخالفت با حمله ایتالیا به لیبی راه انداخت.
شیخ در دوره تحصیل در الازهر، نسبت به خطر صهیونیست‌ها شناخت پیدا کرد و زمانی که وارد فلسطین شد، نفرت و حتی کینه زیادی به غربی‌ها و انگلیسی‌های هم‌پیمانِ صهیونیست‌ها در دل داشت. او از نزدیک می‌دید که بندر حیفا، به پایگاه بزرگ دریایی برای انگلیسی‌ها در مرکز جهان اسلام تبدیل شده است. در این بندر ده‌ها شناور نظامی و صدها جنگنده مستقر کرده بودند تا هرگونه قیام مردمی در جهان اسلام را سرکوب و زمینه شکل‌گیری کیان صهیونیستی را در فلسطین فراهم کنند. پیش از آمدن قسام به فلسطین، احزاب سیاسی و جنبش‌های ملی در این کشور حضور داشتند، ولی مبارزات آنها به فعالیت‌های سیاسی همچون برگزاری تظاهرات و دست زدن به اعتصابات محدود بود. این احزاب سیاسی به مبارزه مسلحانه بر ضد اشغالگران و مهاجران
یهودی اعتقاد نداشتند و حتی در برخی مسائل، با انگلیسی‌ها سازش هم می‌کردند!
 

گرایشات سازشکارانه کنونی با رژیم صهیونیستی را چگونه می‌بینید؟

می‌توان گفت که وجود جریان سازشکار کنونی، در تاریخ فلسطین بی‌سابقه است! در دوران حیات شهید قسام، مزدورانی وجود داشتند که به‌طور انفرادی با انگلیسی‌ها همکاری می‌کردند؛ مثلا دلالانی وجود داشتند که اراضی کشاورزی را به یهودیان می‌فروختند. برخی از فلسطینی‌ها، به استخدام اداره پلیس انگلیسی‌ها درآمده بودند و مجاهدان را تحت تعقیب قرار می‌دادند. همه این افراد و گروه‌ها، به صورت انفرادی و مستقل با دشمن همکاری می‌کردند. ولی امروزه، دولت خودگردان به‌طور رسمی با دشمن همکاری می‌کند! افرادی که با دشمن همکاری می‌کردند، مطرود جامعه بودند، اما امروزه این مزدوران، آشکارا بر ملت فلسطین حکومت می‌کنند؛ امور کشور را به دست گرفته‌اند و به نام دولت خودگردان و حکومت ملی، مردم مجاهد و مظلوم این خطه را سرکوب می‌کنند. این امر، یکی از مصائب بزرگ دوران ماست.
 

و در نهایت، شهید عزالدین قسام چه جایگاهی در جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) دارد؟ نام‌گذاری شاخه نظامی حماس به نام آن بزرگ، دربردارنده کدامین پیام است؟

در حقیقت گزینش نام شهید عزالدین قسام از سوی حماس برای شاخه نظامی خود، معانی و مفاهیم زیادی دارد. باید گفت که انتخاب این عنوان، ابتکاری موفق بوده است. حماس با این نام‌گذاری، راهکار و سیره این شهید بزرگ را احیا و از جهاد و مبارزات وی قدردانی کرده است. اکنون گردان‌های مقاومت حماس مفتخرند که راه او را ادامه می‌دهند. امروزه سلاح رزمندگان حماس، همان سلاح شیخ شهید است که به وسیله آن با انگلیسی‌ها و صهیونیست‌ها جنگید و در راه آزادی و استقلال فلسطین شهید شد.
  https://iichs.ir/vdccxmqi.2bqe48laa2.html
iichs.ir/vdccxmqi.2bqe48laa2.html
نام شما
آدرس ايميل شما