آثار او به‌درستی بازنشر نشده‌اند

پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛

نقش شهید دکتر فتحی شقاقی را در زندگی خود چگونه می‌بینید؟

بسم الله الرحمن الرحیم. شهید دکتر فتحی شقاقی در دوره‌ای که در مصر بود، جنبش جهاد اسلامی فلسطین را پایه‌گذاری کرد. من در آن مقطع با ایشان دیداری نداشتم، اما با نقشی که در مجله «المختار» ایفا می‌کرد، کاملا همدل و همراه بودم. این مجله، در سطح بالایی از تفکر مترقی اسلامی قرار داشت و دکتر عملا به رهبرِ اندیشه انسانِ امروزی مبدل شده بود و درباره مسائل ومعضلات جهان اسلام، دیدگاه‌های جدید و به‌روزی ارائه می‌کرد.
پس از اینکه او به دبیرکلی جنبش جهاد اسلامی انتخاب شد، گاهی در همایش‌هایی که برگزار می‌شدند، با ایشان ملاقات می‌کردم و به‌تدریج، رابطه ما بسیار محکم و صمیمی شد. در واقع، وی به رهبر فکری و استاد من تبدیل شده بود. چند روز قبل از شهادت دکتر، در حاشیه کنفرانس ملیِ عربی، با ایشان دیداری داشتم و قرار شد که دیدارهای ما مرتب‌تر و منظم‌تر شوند. در آن دیدار درباره مسائل منطقه و حوادث سیاسی فلسطین، گفت‌وگویی داشتیم. موقعی که به قاهره برگشتم، خبر شهادت ایشان را شنیدم و بسیار تأسف خوردم که چنین شخصیت مهمی را که توانست اندیشه دینی و راهکارهای سیاست را به بهترین نحو با هم جمع کند، از دست دادیم.

ارزیابی کلی شما از شخصیت ایشان چیست؟

ایشان نه تنها مبارزی شجاع، بلکه متفکر و اندیشمند بزرگی بود که درباره

نهضت مردم فلسطین، دیدگاه‌های نو و کارآمدی داشت. وی معتقد بود که مسئله فلسطین، تنها یک مسئله ملی یا قومی نیست، بلکه مسئله جهان عرب و جهان اسلام است. ایشان و همفکرانش کاملا معتقد بودند که فلسطین بدون یک طرح جامع عربی ـ اسلامی و آزادی‌خواهانه آزاد نمی‌شود. دقیقا از همین زاویه هم هست که بُعد استکبارستیزانه انقلاب اسلامی، بر عمق استراتژیک انقلاب فلسطین تأثیر می‌گذارد. به نظرم آنچه در ایران روی داد، بزرگ‌ترین پشتیبان انقلاب فلسطین است و این موضوع صهیونیست‌ها و آمریکایی‌ها را بسیار آزار می‌دهد. دکتر شقاقی به ایجاد پیمان عربی ـ ایرانی، بر ضد طرح صهیونیسم و امپریالیسم معتقد بود.

نقش دکتر فتحی شقاقی را بر حرکت مبارزاتی ملت فلسطین چگونه ارزیابی می‌کنید؟

بی‌تردید نقش دکتر، بزرگ و بی‌بدیل بود. جنبش جهاد اسلامی، رویارویی مستقیم با دشمنان را سرلوحه کار خود قرار داده بود و ایشان در کانون این مبارزه قرار داشت. او در شکل‌گیری این محور جدید اسلامی، سهم به‌سزایی دارد. من در این زمینه از وی دست‌نوشته‌هایی در مجله «قرائات سیاسیه» دارم که افق‌های بلندی را در آن نشان داده است. این مجله در آمریکا چاپ و در زندان‌های این کشور توزیع می‌شد، اما پس از مدتی چاپ آن را متوقف کردند. در آن دوره، هنگامی که طرحی روشن در زمینه مبارزات فلسطینی مطرح می‌شد، به‌سرعت در میان اقشار مختلف نشر می‌یافت و بر جریانات گوناگون از جمله اخوان‌المسلمین تأثیر می‌گذاشت، که در جای خود مایه خرسندی بود، اما متأسفانه تأثیر تئوری دکتر شقاقی بر اخوان‌المسلمین سطحی بود و این گروه آن را تأیید نکرد.

از نظر شما، مهم‌ترین دستاورد حیات ایشان چیست؟

بی‌تردید مهم‌ترین دستاورد حیات ایشان، جنبش جهاد اسلامی فلسطین است که نقش به‌سزایی در تولید و پرتاب موشک‌هایی دارد که شهرک‌های صهیونیستی همجوار غزه را هدف قرار می‌دهد. حفظ اصالت

انقلابی ـ مبارزاتی و درگیر نشدن با مسائل فرعی، تأکید بر مبارزه مسلحانه و عملیات شهادت‌طلبانه شاخه نظامی آن، یعنی «سرایا القدس»، از مهم‌ترین یادگارهای دکتر محسوب می‌شود.
علاوه بر این و بی‌تردید، کتاب‌ها، نوشته‌ها و سخنرانی‌های او نیز بسیار مؤثرند و به دلیل پیشگام بودن وی در بیدارگری، راه و رسالتش را نیز تداوم خواهند داد. به نظر من مقاومت بی‌بدیل ملت فلسطین، نهایتا رژیم صهیونیستی را از پا درخواهد آورد و نام آن مجاهد پرآوازه، همواره در خلال این توفیقات مطرح خواهد بود.

ملل عربی و اسلامی، چگونه می‌توانند از اندیشه‌های ایشان بهره‌مند شوند؟

برای چاپ آثار ایشان تلاش زیادی شده است، اما به نظر من این کتاب‌ها به‌درستی توزیع نشده‌اند. به نظر من بهتر است که این آثار، به جای چاپ شدن در قالب کتب قطور و گران‌قیمت، به صورت جزوه‌های کوچک و ارزان‌قیمت منتشر شوند و در اختیار عموم مردم، مخصوصا جوانان قرار گیرند. علاوه بر این پیشنهاد می‌کنم که برای گردآوری آثار ایشان و سایر شهدا و پاک‌سازی آنها از حذف و اضافات و اطمینان از صحت کامل این مجموعه‌ها، گروه‌های تخصصی تشکیل شود؛ همچنین باید درباره حیات و مبارزات این شخصیت‌ها، فیلم‌های مستندِ جذاب تهیه گردد و ما نیز نحوه صحیح معرفی این بزرگان به نسل‌های جدید را رفته رفته بگیریم! این کاری است که دوستان و همرزمان شهید باید انجام بدهند.

و سخن آخر؟

شهید دکتر فتحی شقاقی، نماد پاکی، اخلاص، تواضع در برابر خدا و خلق خدا، زهد و شهادت‌طلبی و تنها دغدغه او، آزادی فلسطین و پیروی از دستور الهیِ جهاد فی سبیل الله بود. یادش گرامی باد.

برای مطالعه بیشتر درباره سهم شهید دکتر فتحی شقاقی در تشکیل گروه‌های مقاومت و دیدگاه‌هایش، به لینک زیر مراجعه کنید:

پرونده شهید دکتر فتحی شقاقی

https://iichs.ir/vdch6qni.23n-mdftt2.html

اقدام فوری متقاضیان آزمون در صورت عدم دریافت لینک ثبت‌نام نهایی

جزئیات زمان‌بندی، ساعات برگزاری و نحوه دریافت کارت آزمون استخدامی پژوهشکده تاریخ معاصر

او می‌دانست که راه حل مشکل فلسطین، مذاکره با دشمنان نیست

تبدیل مرگ به یک آغازِ پرشور

شهید آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای در آینه تصاویر (بخش چهارم/ واپسین دوره از ریاست‌جمهوری - 2)