او در مواجهه با اسرائیل، راه را برای نسل‌های آینده باز کرد

پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛

شاید بهتر باشد گفت‌وشنود را از این نقطه آغاز کنیم که شهید دکتر فتحی شقاقی را با کدامین خصال و ویژگی‌ها به خاطر می‌آورید؟

بسم الله الرحمن الرحیم. بهتر می‌دانم شهید دکتر فتحی شقاقی را از این منظر وصف کنم که او در زمره رهبرانی بود که همواره نوید پیروزی می‌داد؛ درحالی‌که دیگران معتقد بودند که شکست خورده‌ایم! او معتقد بود که شکست سازمان آزادی‌‌بخش فلسطین در عملیات «صلح جلیل»، که به اخراج این سازمان از لبنان انجامید، الزاما ضربه‌ای به مقاومت فلسطین قلمداد نمی‌شد، بلکه می‌توانست آغاز مرحله‌ای جدید برای امت اسلامی و فلسطین باشد و اسرائیل و متحدانش را در تنگنا و محاصره قرار دهد. ایشان جنبش انتفاضه را به‌وجود آورد تا در ادامه تحولات بزرگ و تعیین‌کننده‌ای را رقم بزند. پس از حرکت وی، حماسه‌آفرینی‌های حماس و همچنین حزب‌الله در لبنان، توانست دشمن را دچار هراس و حتی عقب‌نشینی کند.
انقلابیونی چون شهید دکتر فتحی شقاقی، واقعیت‌ها را با پشتوانه حقایق درک می‌کنند و دغدغه‌ای جز بازپس‌گیری حقوق ازدست‌رفته مردم از غارتگران و استعمارگرانِ مستبد ندارند. رژیم اشغالگر قدس توانست برخی از اعراب را به موضع سازش بکشاند، اما انقلابیونی چون فتحی شقاقی هرگز تسلیم نشدند؛ زیرا می‌دانستند سازش جز ذلت و بدبختی برای مردم فلسطین نتیجه‌ای ندارد. آنان نقاط ضعف و قدرت دشمن را به خوبی شناسایی کردند و با ارائه طرح‌های بدیع، دیوارهای ترس و دلهره را شکستند و تمامیت‌خواهی

صهیونیست‌ها را به مخاطره انداختند. غرب، اسرائیل را در قلبِ جهان اسلام و جهان عرب ایجاد کرد تا رژیم‌های دست‌نشانده را بر ما حاکم کند و ارزش‌هایی را رواج بدهد که جز از بین بردن اراده و حق انتخاب مردم و حاکم کردن استبداد حاصلی نداشته باشد. بااین‌همه تاریخ نشان داده است که ملت‌هایی که به خودآگاهی رسیده‌اند، توانسته‌اند استعمار را ناکام بگذارند. نمونه آن انقلاب اسلامی ایران است، که هیمنه آمریکا را شکست. در گذشته نیز مردم الجزیره توانستند با ایثار و تحمل مصائب بسیار، استعمارگران فرانسوی را از کشور خود برانند. اسرائیل هم از این قاعده مستثنی نیست و در صورت وحدت کشورهای مسلمان، می‌توان ریشه آن را از منطقه بَرکند. توانایی حزب‌الله در بیرون راندن اسرائیل از جنوب لبنان، نمونه روشنی از این توانایی سرنوشت‌ساز بود.

دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، چگونه توانست جذبه جهاد را در میان عناصر و جریانات فلسطینی توسعه دهد؟

مردانی چون شهید دکتر فتحی شقاقی، راه را برای نسل‌های آینده هموار کرده‌اند؛ زیرا آرمان آنها مبتنی بر حقیقت و واقعیت بود که دو اصل در خورِ توجه‌اند. هرچند دیگران ادعا می‌کنند که از طریق گفت‌وگو با رژیم صهیونیستی و طی کردن روند صلح می‌توان به آرامش رسید، اما تاریخ نشان داده که این حکومت سراپا فریب و خدعه است و این رویکرد راه به جایی نمی‌برد. شهید شقاقی، به آزادی فلسطین ایمان و اطمینان قلبی داشت و بسیار نیز واقع‌گرا بود. او راه‌های سازش مزوّرانه و شیوه‌های مانور دروغین را محکوم می‌کرد و آزادی فلسطین را فقط در ادامه طریق مقاومت می‌دید. نباید از یاد برد که ماهیت و جوهره رژیم صهیونیستی، چیزی جز استعمار نیست و خوش‌بینی بدان، یک اشتباه بزرگ تاریخی است. کسانی که درباره توسعه منطقه در چهارچوب سلطه‌گری

اسرائیل و در قلمرو نظارت غرب و آمریکا سخن می‌گویند، با کسانی که بیش از یک قرن تاکنون خواستار اداره منطقه در چهارچوب سلطه استعمار بوده‌اند، تفاوتی ندارند.
بعضی از نیروهای عربی و اسلامی نمی‌خواهند درک کنند که در پرتو این شرایط و ساختارهای کنونی، اگر موضع مثبتی به سود فلسطین اتخاذ کنند، این رویکرد نه تنها منافع فلسطین را تأمین می‌کند، بلکه در سایه آن منافع ملت و کشورشان نیز تحقق خواهد یافت؛ بنابراین کمک به انقلاب فلسطین، منتی است از فلسطین بر دیگران و نه منت دیگران به فلسطین! کسانی که ادعا دارند برای این کشورِ اشغال‌شده فداکاری می‌کنند، باید به خویشتن خویش بازگردند و شیوه خود را تغییر دهند؛ زیرا هر چه که به فلسطین تقدیم می‌گردد، قبل از هر چیز اقدامی در دفاع از خود و تأمین منافع خویش است؛ همان‌گونه که ایالات متحده آمریکا خدماتی به اسرائیل ارائه می‌دهد که در واقع به سود خودِ اوست، قبل از آنکه کمک‌رسانی به اسرائیل باشد.

شهید فتحی شقاقی معتقد بود که محدود کردن مسئله فلسطین به فلسطین، خیانت به آرمان آن قلمداد می‌شود. ارزیابی شما دراین‌باره چیست؟

ایشان در مقاله «محوریت فلسطین در طرح اسلامی معاصر» می‌نویسد: «اسرائیل سر نیزه اصلی تهاجم همه‌جانبه غرب علیه میهن اسلامی است و لذا به همین دلیل، فلسطین باید نقش محوری داشته باشد؛ زیرا اسرائیل قصد دارد اسلام را از صحنه زندگی و حاکمیت دور و قدرت و نفوذ آن را در تمام عرصه‌های زندگی نابود کند، تا عناصر غرب‌گرا در کشورهای اسلامی قدرت را در دست بگیرند و یکسره در خدمت تأمین منافع غرب در منطقه درآیند...». تنها مروری کوتاه بر این گفتمان نشان می‌دهد که از نگاه شهید شقاقی مشکل محدود به فلسطین نیست و اسرائیل پس از گذر از چالش‌های این کشور اشغالی، به سراغ دیگر کشورهای اسلامی و عربی خواهد رفت؛ چیزی که امروز علائم آن آشکار است و کمتر کسی درباره آن تشکیک می‌کند.

برای مطالعه بیشتر درباره سهم شهید دکتر فتحی شقاقی در تشکیل گروه‌های مقاومت و دیدگاه‌هایش، به لینک زیر مراجعه کنید:

پرونده شهید دکتر فتحی شقاقی

https://iichs.ir/vdcfyed0.w6dvxagiiw.html

فراخوان جذب نیروی متخصص در پژوهشکده تاریخ معاصر

ارائه نشدن اندیشه‌های دکتر، ظلم بزرگی به اوست

در شعری گفت: ای فلسطین، تمام حروفت مرا می‌خوانند!

او میان قرآن و سِلاح، پُل زد

یا مرگ، یا خمینی