ملاقات با امام، در او تحولی شگرف ایجاد کرد

پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشکده تاریخ معاصر؛

با شهید دکتر فتحی شقاقی، چگونه آشنا شدید و چه خصال و ویژگی‌هایی را در شخصیتِ وی برجسته و در خورِ توجه دیدید؟

بسم الله الرحمن الرحیم. شهید دکتر فتحی شقاقی، از رهبران بزرگ مقاومت اسلامیِ فلسطین و فقدانش غیرقابل جبران است. ایشان پس از تبعید و همراه عده‌ای از یارانش، از فلسطین به لبنان آمد. در این فاصله، سفری هم به ایران داشت و با مقامات ایرانی ملاقات کرد. من در آن برهه، وزیر کشور بودم و در آنجا از ایشان و همراهانش پذیرایی کردم. در آن دیدار، آشنایی نزدیک با شهید و همراهانش شکل گرفت؛ البته من از سال 1342، با موضوع فلسطین آشنا و با چهره‌های شاخص و مجاهد فلسطینی در ارتباط بودم و مذاکره می‌کردم؛ با این حال حضور ایشان را که از روحیه بسیار بالای جهادی برخوردار بود، مسائل مبارزاتی و اسلامی را بسیار دقیق درک می‌کرد و با تمام وجودش در صحنه مبارزه حضور داشت، در ایران مغتنم شمردم.

ایشان در مبارزات خویش، از کدامین رهبران و چهره‌های مشهور سیاسی ـ جهادی الگو گرفت؟

نکته مهم این بود که ایشان مقاومت و جهاد را براساس اندیشه‌های حضرت امام (رضوان الله تعالی علیه) و طبعا اسلام ناب محمدی(ص) انتخاب کرده بود و ذره‌ای انگیزه شخصی، قومی ـ قبیله‌ای و ملی‌گرایانه

در ذهن و وجودش راه نداشت. بسیار تمایل داشت که با حضرت امام و سایر شخصیت‌های مذهبی و سیاسی و مقامات رسمی جمهوری اسلامی، دیدار و گفت‌وگو و نظرات آنان را دریافت کند.

آیا در آن سفر، شهید دکتر فتحی شقاقی توانست با حضرت امام ملاقات کند؟

بله؛ من درخواست ایشان را منتقل کردم و حضرت امام هم، وقت ملاقات دادند. این ملاقات، تحول شگرفی در شهید شقاقی به‌وجود آورد؛ چون پیش از آن از طریق سخنرانی‌ها، بیانیه‌ها، کتاب‌ها و در واقع از راه دور با امام آشنا شده بود و حالا از نزدیک با ایشان گفت‌وگو می‌کرد. از سوی دیگر، امام هم گوهرشناس بودند و وقتی ایشان را از نزدیک دیدند، به‌سرعت متوجه شدند که او برای دریافت مسائل از ظرفیت بالایی برخوردار است. امام در صحبت‌ با افراد، بسیار حریم نگه می‌داشتند و صمیمی نمی‌شدند، ولی در برخورد با شهید شقاقی، طوری رفتار کردند که گویی سی، چهل سال است که او را می‌شناسند! ایشان در آن جلسه نکات مهمی را یادآوری کردند و به شهید شقاقی فرمودند که این مبارزه را تا آزادی کامل فلسطین و تا زمانی که حتی یک صهیونیست هم در آنجا باقی مانده است، ادامه دهید؛ در میان شما رهبران سازشکاری هستند که می‌خواهند اسرائیل را به رسمیت بشناسند؛ مراقب آنان باشید.
همان‌طور که اشاره کردم، شهید شقاقی پس از ملاقات با حضرت امام، انگیزه و امید فراوانی پیدا کرد و از آن پس در تمام سخنرانی‌ها و مقالاتش، از امام و انقلاب اسلامی می‌گفت. من پس از پیروزی انقلاب اسلامی، چه وقتی

که سفیر ایران در سوریه بودم و چه زمانی که در وزارت کشور مسئولیت داشتم، یکی از برنامه‌های اصلی‌ام پیگیری مسائل فلسطین و کمک به آنها بود. این امر موجب می‌شد چنین گرایشی را در رفتار سیاسی و مبارزاتی شهید شقاقی، به‌وضوح شاهد باشم.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور

با جهاد اسلامی فلسطین چگونه آشنا شدید؟ آیا آنها توانستند که در مواجهه با اسرائیل، گشاینده مسیر نوینی باشند؟

قبل از شکل‌گیری جهاد اسلامی، در فلسطین حرکت اسلامی نداشتیم، اما می‌دانستیم که در سرزمین‌های اشغالی، یک گرایش بسیار قوی در زندان‌ها و توسط جوانان و روشنفکران برجسته‌ای که با اندیشه‌های حضرت امام انس گرفته و راه نجات فلسطین را در آن آموزه‌ها دیده‌اند، به‌وجود آمده است. بعد شنیدیم که عده‌ای از آنان، از زندان‌های رژیم صهیونیستی گریخته‌اند! طلایه‌دار این عده، شهید دکتر فتحی شقاقی بود. بنابراین من قبل از دیدار با ایشان، خط سیر فکری و مبارزاتی‌شان را می‌شناختم.
این گروه، آماده هرگونه عملیات استشهادی برای عقب راندن دشمن صهیونیستی و هر نوع جانفشانی برای آزادی قدس و مردم فلسطین بودند. اغلب جریانات سیاسی و مبارزاتی فلسطینی، به ایجاد ارتباط با جمهوری اسلامی علاقه‌مند بودند، اما واقعیت این است که من نسبت به هیچ‌یک از آنها، احساسی را که نسبت به جهاد اسلامی داشتم، نداشتم؛ چون مبارزان جهاد اسلامی، حقیقتا پاک‌باخته بودند و با تمام وجودشان در خط اسلام حرکت می‌کردند و از هرگونه فداکاری دریغ نداشتند.

در ذهن شما، چه ویژگی‌هایی شهید دکتر فتحی شقاقی را از دیگر مبارزین فلسطینی متمایز می‌کرد؟

ایشان با اینکه پزشک و متخصص در

علوم جدید بود، اما به عنوان یک اندیشمند اسلامی، مطالعات کلامی و فقهی گسترده‌ای داشت. بسیار اهل تحقیق و پژوهش و در موضوعات جهان اسلام و به‌ویژه مسئله فلسطین، انصافا کارشناس بود. همواره اندیشه مصلحان جهان اسلام، آرای علمای اهل سنت و مراجع تقلید شیعه را مطالعه و بررسی می‌نمود. ایشان با توجه به شناختی که از رویکرد دیگر علمای مذاهب اسلامی داشت، به این نتیجه رسید که تنها آرای حضرت امام می‌تواند ملت مظلوم فلسطین را نجات بدهد؛ زیرا تنها ایشان بود که جهاد را محوری‌ترین ضرورت در حل مسئله فلسطین و سایر معضلات جهان اسلام می‌دانست. اگر امام نبود، شاید شهید شقاقی مدتی مبارزه می‌کرد و بعد از زندان، به کار تخصصی خود می‌پرداخت و نهایتا به عنوان یک نظریه‌پردازِ برجسته فلسطینی معرفی می‌شد، ولی ایشان چنین راهی را انتخاب نکرد و مبارزه را برگزید، تا اینکه نهایتا به فیض عظیم شهادت نائل آمد.

به شمه‌ای از خاطرات خود، از دبیرکل فقید جهاد اسلامی فلسطین اشاره کنید.

من از ایشان، خاطرات فراوانی دارم. یک بار که سفری به لیبی داشتم، ایشان در آنجا بود و از من درخواست جلسه‌ای خصوصی کرد. من، هیئت همراه و سفیر جمهوری اسلامی، در لیبی به منزلش رفتیم. خانه‌ای بود فوق‌العاده ساده، با پذیرایی ساده‌تر؛ گویی به اردوگاه‌های آوارگان فلسطینی رفته بودیم! ایشان در آن جلسه، خواهان حمایت ما از انتفاضه به عنوان طلایه‌دار جهاد اسلامی شد و تأکید کرد جمهوری اسلامی در قبال حرکت فلسطین کاری را می‌کند که هیچ کشور اسلامی و عربی جرئت انجامش را ندارد. او اصرار داشت که همه اینها، از برکات وجود و آثار تفکر حضرت امام و انقلاب اسلامی است.

پرونده شهید دکتر فتحی شقاقی

https://iichs.ir/vdcfjvd0.w6dvcagiiw.html

فراخوان جذب نیروی متخصص در پژوهشکده تاریخ معاصر

ارائه نشدن اندیشه‌های دکتر، ظلم بزرگی به اوست

در شعری گفت: ای فلسطین، تمام حروفت مرا می‌خوانند!

او میان قرآن و سِلاح، پُل زد

یا مرگ، یا خمینی