«رویداد تاریخی 15 خرداد 1354، چگونگی وقوع و پیامدها» در گفت‌وشنود با حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی قائد امینی؛

برگزاری یک یادبود، که اختناقِ حاکم بر جامعه را شکست!

در نیمه خرداد 1354، طلاب مدرسه فیضیه قم در بزرگداشت یاد و خاطره شهدای 15 خرداد 1342، مراسم یادبودی برگزار کردند که به یک راه‌پیمایی اعتراضی منتهی گشت. این امر موجب شد که تا چند روز بعد، این مدرسه شاهد فضایی امنیتی و در نهایت حمله گارد شاهنشاهی باشد. در گفت‌وشنود پی‌آمده، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی قائد امینی، از فعالان و دستگیرشدگان این مراسم، به روایتِ رخدادِ فوق و تأثیر آن بر اعتراضاتِ پس از خود پرداخته است
برگزاری یک یادبود، که اختناقِ حاکم بر جامعه را شکست!

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تاریخ معاصر؛ 
فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی شما، از کدام مقطع آغاز شد و در این مسیر، چند بار دستگیر و زندانی شدید؟
بسم الله الرحمن الرحیم. از آغاز نوجوانی، افکار و انگیزه‌های مبارزاتی در بنده وجود داشت. منتها بعدا و در جریان فعالیت‌های سیاسی، در دو نوبت دستگیر و زندانی شدم. موردِ اول، در سال 1350 اتفاق افتاد و مدتی را در قم و نیز زندان قزل‌قلعه تهران محبوس بودم و برای اینکه شناسایی نشوم، به‌جای مجتبی قائد امینی، خودم را محمد امینی معرفی کردم! مورد دوم نیز، در خرداد 1354 رُخ داد. پس از قیام 15 خرداد 1342، هرساله و در سالگرد آن واقعه، حرکتی در بزرگداشت یاد و خاطره شهدای آن و تجلیل از امام خمینی انجام می‌شد. من در سال 1354، در این مراسم که به وسعت و بازتابِ فراوان برگزار شد، شرکت داشتم. باید به این نکته اشاره کنم که دهه 1350، دهه اوج اختناق و سرکوب مبارزان بود. رژیم شاه تصور می‌کرد با دستگیری و شکنجه معترضین، می‌تواند واکنش‌های مردمی را مهار کند و فضای امنی را برای خود پدید آورد. او با چنین تصور باطلی، جشن‌های 2500ساله را به راه انداخت، حزب رستاخیز را تشکیل داد و اشتباهات مکرری از این دست را مرتکب شد. در 15 خرداد سال 1354، طلاب جوان و باانگیزه، مراسم یادبودی برای شهدای این روز برگزار کردند. من و یکی از دوستانم به نام آقای سیدحسن موسوی تبریزی، پلاکاردی نوشتیم و علاوه بر آن، شبانه عکس‌های امام را به در و دیوار مدرسه فیضیه نصب کردیم. فردای آن روز، حدود صد نفر در مدرسه جمع شدند و مراسم آغاز شد. ابتدا قرآن و سپس شعر خواندیم و نهایتا شعار دادیم. شور و احساساتِ ضد رژیم بالا گرفت و طلاب، شعار «مرگ بر این حکومت یزیدی» را سر دادند؛ سپس به سویِ حرم حضرت معصومه(س) حرکت کردند و با مقابله مأموران امنیتی روبه‌رو و ناچار شدند به مدرسه فیضیه برگردند! در آنجا درگیری صورت گرفت، که تا صبح روز
بعد ادامه داشت. سرانجام درهای مدرسه بسته شد و آنجا را برای سه روز تعطیل کردند. البته عده‌ای توانستند به هر شکل از مدرسه بیرون بروند. در آن سه روز، پلاکاردهایی با افشای جنایات رژیم در اطراف مدرسه نصب می‌شدند و پرچم سرخ‌رنگی به نشانه پرچم سرخ حسینی(ع)، بر بالای مدرسه فیضیه نصب شد.
مردم در آن سه روز، در اطراف مدرسه جمع می‌شدند و شاهد زدوخورد بین مأموران و طلابِ محصور در مدرسه بودند. نیروهای رژیم تلاش می‌کردند به مدرسه نفوذ کنند، که با مقاومت طلاب روبه‌رو بودند. در شب‌های 16 و 17 خرداد، در تحصن و محاصره و البته کاملا مراقب اوضاع بودیم. در روز 17 خرداد، گارد شاهنشاهی به قم آمد و در اطراف مدرسه مستقر شد؛ سپس از روی پشت بام مدرسه، اول از حاضران در مدرسه عکس‌برداری و سپس به طلاب حمله کردند! چون آنها در سال 1342 هم، به تعدادی از طلاب در طبقه دوم مدرسه تعرض کرده بودند، همه محصلین در طبقه پایین جمع شدند. گارد با شعار «جاوید شاه»، حمله و طلاب را سرکوب و مجروح کرد و حدود سیصد، چهارصد نفر نیز دستگیر شدند. من از پنجره‌ای فرار کردم، اما زیر پل مسجد امام حسن عسکری(ع) دستگیر شدم! پس از یک روز، ما را به تهران فرستادند. در غروب روز 18 خرداد، به زندان اوین رسیدیم و بازجویی شروع شد، که تا دو ماه ادامه پیدا کرد! برخی از دستگیرشدگان، به‌شدت شکنجه شدند. می‌خواستند بدانند که چه کسی ما را تحریک کرده است! سرانجام تعدادی را آزاد کردند، عده‌ای را به سربازی بردند و حدود شصت، هفتاد نفر نیز، از یک تا پانزده سال به زندان محکوم شدند! من هم، به سه سال زندان محکوم شدم. در خرداد سال 1357، نمی‌خواستند مرا آزاد کنند، ولی اعتصاب کردم و ناگزیر از آزادی‌ام شدند؛ به‌ویژه که فضای سیاسی در سال 1357، باز شده بود و خفقان قبل وجود نداشت.
 
نمایی از یکی از اجتماعات در مدرسه فیضیه قم (دهه 1350)
نمایی از یکی از اجتماعات در مدرسه فیضیه قم (دهه 1350)
 
آثار حمله به مدرسه فیضیه در سال 1354، چه بود؟
به نظرم پس از این رویداد، فضای سنگین اختناقِ رژیم شکسته شد. برخورد خونین با طلاب در روز 15 خرداد سال 1354، در بین روحانیون، بازاریان و به‌ویژه دانشجویان تأثیر زیادی داشت. خطبای نامداری به دلیل اعتراض به این رویداد، دستگیر و تا پیروزی انقلاب ممنوع‌المنبر شدند. در کتاب «حماسه 17 خرداد سال 54 فیضیه» به قلم آقای دکتر شیخانی، شرح کامل این رویداد و آثار آن آمده است. این واقعه حرکتی سنجیده‌ بود، که به مبارزان امید داد و جو ناامیدی را شکست. رژیم متوجه شد که دیگر فضای ایران آرام نیست. قیام 19 دی سال 1356، یکی از پیامدهای این رویداد و آغازگر سقوط رژیم شاهنشاهی بود.  
  https://iichs.ir/vdca0ynu.49niu15kk4.html
iichs.ir/vdca0ynu.49niu15kk4.html
نام شما
آدرس ايميل شما