در تازهترین پژوهشهای تاریخ معاصر ایران، کتابی منتشر شده که با نگاهی نهادگرایانه، به بررسی عمیق و مستند نقش دولت در اقتصاد ایران در دوره پهلوی دوم میپردازد. «از مداخلهگری تا یغما» با تکیه بر اسناد و شواهد تاریخی، ابعاد پنهان و گاه تلخ اقتصاد رانتیر و تصدیگرایانه آن دوران را آشکار میکند
پایگاه اطلاعرسانیپژوهشکده تاریخ معاصر؛ پژوهشکده تاریخ معاصر ایران، تازهترین اثر خود با عنوان «از مداخلهگری تا یغما: اقتصاد سیاسی پهلوی دوم در دهههای 40 و 50» را در هزار نسخه منتشر کرد. این کتاب که به قلم مریمالسادات حسینی نگاشته شده، نقش و نوع دخالت دولت در اقتصاد ایران در دوره محمدرضا پهلوی را به شکلی دقیق و مستند بررسی میکند.
این کتاب با ارائه فهرستی جامع از مطالب و پیشگفتاری مفصل، ابعاد مختلف دخالت دولت در اقتصاد، از سیاستگذاری و تنظیمات تا حمایتهای یارانهای و تصدیگری، را واکاوی کرده است. نویسنده با تکیه بر نظریه نهادگرایی، بر این نکته تأکید میکند که نوع و نحوه دخالت دولت، نه صرفا حجم آن، تعیینکننده پیامدهای اقتصادی است.
کتاب «از مداخلهگری تا یغما» برای پژوهشگران، دانشجویان و عموم علاقهمندان به تاریخ اقتصادی ایران، منبعی ارزشمند و روشنگر خواهد بود.
فهرست مطالب
پیشگفتار
فصل اول: دخالت تصدیگرایانه و حاکمیتی دولت در اقتصاد
ساختار نهادی کشورهای نفتی
انواع دخالت دولت در اقتصاد
ابزارها و وظایف مدیریت اقتصادی دولت
الف) دخالت حاکمیتی
1. سیاستگذاری و تنظیمات دولت
اصول انقلاب شاه و ملت
تنظیم قیمتها
قوانین ضداحتکار
مجوزهای صادرات و واردات
2. حمایتهای یارانهای
ب) دخالت تصدیگرایانه دولت در اقتصاد
1. شرکتهای دولتی
اهداف و زمینههای شکلگیری شرکتهای دولتی
توزیع شرکتهای دولتی بر حسب سنوات تأسیس
بودجه شرکتهای دولتی از بودجه عمومی دولت
سهم بخش دولتی در تولید ناخالص ملی
سرمایهگذاری ثابت دولت و شرکتهای دولتی در برنامه پنجم
پرداخت یارانه و کمکزیان به شرکتهای دولتی توسط دولت
صنایع کارخانهای
فصل دوم: پیامدهای دخالت دولت در اقتصاد
۱. انحراف از وظایف حاکمیتی و اختلال در سیستم بازار
انقلاب سفید و افزایش حجم دولت
کنترل و سرکوب بازار
اختلال در عملکرد نیروهای اقتصادی
۲. فساد و اسراف منابع
۳. وابستگی به درآمدهای نفتی و گسترش فعالیتهای رانتجویانه
۴. گسترش دیوانسالاری و ناکارآمدی بوروکراتیک
سخن پایانی
فهرست منابع و مآخذ
اسناد و تصاویر
نامهای اشخاص
انتشارات پژوهشکده تاریخ معاصر کتاب «از مداخلهگری تا یغما»، نوشته مریمالسادات حسینی را در هزار نسخه و 129 صفحه در سال 1404 منتشر کرده است.