RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

İbrahim Hədidi

 

 Şəmsi 1256-cı ilin (qəməri 1295) İsfənd ayında Nasiruddin Şah-e Qacarın Avropiya ikinci səfəri və ruslar tərəfindən İranda Qazzaqxana təşkil verməsi söhbətinin yəyılmasilə eyni zamanda Mazəndəranın Səvadkuhunun Alaşt kəndində bir uşaq dünyaya gəldi ki Rza ad tutdu.

 (Sonralar Qacarlar sulaləsinin pozulması və Pəhləvi həkimiyyətinin Qurulması onun əlilə oldu) .

Rzanın atasının adı Abbas Əli (Səvadkuh Hərbi Hissəsinin polkoniki) və anası Zəhra (Nuşafərin) Qəfqaz koçərilərindən idi. Nuşafərin Rzanın doğumilə eyni zamanda ərini ki Tehran e’zamiyyətində idi əldən verdi . Abbasəlinin ölümü və ərinin ailəsi üzvlərinin nasazlıği ki bu uşağın doğumun uğursuz biliridlər səbəb oldu özünün körpə uşağila birgə Alaştdan Tehrana qardaşi və sayir qohumlarının yanına koçə. Yol arasında Firuzkuhun Sərgəduk regionunda bu xəyal ilə ki onun körpə uşağı kəskin şaxda və qar əsərində ölübdü onu yerli karvansaraya verdi ki qarın dayanılmasından sonra onu quyluya . uşaq birzaman mualicədən sonra bir ayri karvan vasitəsilə anasına qaytarıldı .

 Nəhayətdə Rza anasila Tehrana qayıdır və Sənqləc məhəlləsində sondərəcə kasıblığ və əliboşluğla yaşıyır və böyüyür və bir şərəşur və dikbaş yeni yetməyə çevrilir. Çörək tədarükü və yaşayışın güzəranı üçün muxtəlif işlərə ocümlədən dəmirçi Mağazasi şagirdliyi və İngiltərə səfirliyinin töyləsində fəhləliyə qoyuldu.Nəhayət 12 yaşında qohumlarından olan Əbulhəsən Xan –e Sərtip (Səmsam) vasitəsilə Səvadkuhun hərbi hissəsinə (Əli Əsğər xan Əminussultan sədrəzəm (baş nazir)-in komandanlığı altında)girir və tabini (əsgərlik) dərəcəsilə qulluğa başlıyır qəməri 1313-cu ildə Nasirəddin şahın qətlindən sonra Səvadkuhun hərbi hissəsi səfirlikləri və dövlət orqanlarını qorumaq üçün Tehrana çağırılır . O Qazzaqxanada xidmət zamanı sürətlə dirçəlir və qəməri 1318-ci ildə Məşhəddə Rusiyanın İstiqrazi bankının qarovullarının serjantliyilə və bir neçə vaxtdan sonra Şəst tir quruhan (70 nəfərdən ibarət olan hərbi hissə)- ının vəkil başlığına təyin olunur. Rza Şəsttirin adı sırjant dərəcəsi olmaqilə belə Qazzaqxana və Tehran dərnəkləri o cümlədən lotular arasında Şöhrət qazandı. Sonra qəməri 1324- cü ildə Eynuddölənin sürgün zamanı qarovulları gurupu ilə birgə Fərimana göndərilir. Rza xan Eynuddölənin yanında istəhli olur və dərs oxumağa və yazıb oxumağa başlayır. Şəmsi 1288 – ci ildə Bəxtiyari və Erməni Səvarilərilə birlikdə yerli üsyanların yatırması üçün Zəncana, Ərdəbilə və sayir yerlərə göndərilir və Ərşədüddölənin quvvələrilə muharibədə özündən rəşadət göstərir. sonra yavərlik dərəcəsilə oxçu dəstəsinin komandanlığına və nəhayət şəmsi 1297-ci ildə Həmədan Ateryadı başçılığına təyin oldu. O 1299-cu ildə Mirza Kuçik Xan-e Cəngəlinin qiyamın yatırmaq üçün Gilana ğndərildi.

 Rusiya quvvələrinin İrandan çıxmasila İngiltərə dövləti Şərayiti özünün ixtiyarında saxlamaq üçün və öz tamahların irəli surmaq üçün bir hərbi kodotanın binasın qoymağa təşəbbüs elədi və bu planı həyata keçirmək üçün lazım olan əlbirlikləri Jeneral Edmond Ayronsayd (İngiltərənin İrandaki quvvələrinin komandanı), Ərdəşir Cey (İngiltərə dövlətinin İrandakı casusu), Rza Xan Həmədan Ateryad(hərbi hissə)-ının komandanı və Seyid Ziyauddin  Təbatəbai R’əd qazetinin müdürü arasında yaradır Seyid Ziya və Rza Xan arasında aparıldığı  danışıqlar və əmələ gəlmiş əlbirlikılər nəticəsində kodota şəmsi 1299 – cu ilin İsfənd ayının üçündə həyata keçirilir və Həmədanın ateryadının quvvələri qarşısızlığilə Tehrana daxil olur və bütün dövlət idarələrin və hərbi mərkəzlərin işğal eliyir və yüzə yaxın siyasi adamlar, məşhur adamlar və din alimləri tutulur və həbsə alınırlar. Əhməd Şah, Məhəmməd Həsən Mirza (Vəliahd) Fərəh Abad sarayına qaçırlar və Fəthullah Xan Sipəhdar–e Rəşti (baş nazir) İngiltərə səfirliyinə sığınır. Nəhayət Rza Xan Əhməd Şahın fərmanila Qazzaq divizionunun komandanlığına və muharibə nazirliyinə və Seyid Ziyauddin Təbatəbai başnazirliyə təyin olunur.

تاریخ : 2016.02.08 10:45
  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 495-4

    Nayib Rza Xan –e Pəhləvi və bir iddə Qazzaqxananın alirütbə komandanları

    1- Mirpənc Həsənxan 2- Mirpənc Məhəmməd xan (sonralar Mətbui) 3- polkonik Hüsen Xan  Beygdili 4- Nayib Rzaxan 5-Mir pənc İskəndər xan Ərməni

     

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    E 4898-1

    Əhməd Şah-e Qacar, Rza Xan – e Pəhləvi (muharibə naziri) və Məhəmməd Xan Əmir Əlayi (Əhməd Şahın acudanı) 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    E1947-1

    Seyid, Ziyauddine  Təbatəbai 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    T 1476 -124

    Seyid Ziyauddin  Təbatəbai və Rza Xan –e Pəhləvi (baş nazir və kodotanın komandanı) və bir sıra əməkdaşları.

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn530-1

    Rza Xan –e Pəhləvi (muharibə naziri) və kodota kabineti üzvlərindən ikisi sağdan (Rza xan – e Pəhlavi, Isa Xan –e Feyz və Mustəfa Ədl

     (Mənsurussəltənə) 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 1826-1

    Rza xan-e Pəhləvi muharibə nazirinin bir hərbi məşqdən görüşü

    1- Rza Xan-e Pəhləvi 2- Məhəmməd Sadeq–e kopal 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 1790-1

    Rza Xan –e Pəhləvi 1299 – cu ilin Isfəınd ayının 3- ünun səhər çağında neçə saat kodotadan sonra Nüsrətuddöl-e Firuzun zəbt olumuş Avtomobilinin yanında

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 127-1

    General Ayronsayd, general Esmit və əbdulhüsen Mirza Fərman Fərmanın oğlanlarından ikisi. sağdan Məhəmməd Vəli mırza Fərman Fərmaiyan , Ed mond Ayronsayd general Esmit və Nüsrətullah–e firuz 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 3701-1

    Ərdəşir Cey (1908)

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    T 318-124

    Rza Xan –e Pəhləvi Sərdar sipəh (ordu komandanı)

    Və muharibə naziri

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 820-1

    Rza Xan – e Pəhləvi (Tehran ateryadının komandanı) özünün Fərmanı altında olan adamların nəcürə Aftamat silahının öyrənməsindən görüşü

    1- Rza Xan –e Pəhləvi 2- Mortəza Yəzdan pənah 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    1739-1

    Rza Xan–e Pəhləvi Həmədanın qarışıq Ateryadının komandanı Qazzaq xananın bir sıra İranlı və Rus zabitlərinin içərisində kodotadan bir gün öncə

    1- Rza Xan–e Pəhləvi 2- Mortəza Yəzdan pənah 3- İrəc  Mətbui 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 1791-1

    Rza Xan–e Pəhləvi (Aftamatın ardında) qazzaq xananın Aftamat hissəsinin komandanı Kirmanşahda (1293)  

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 1805-1

     polkonik Rza Xan Pəhləvi və birqurup Həmədan ateryadının  Iranlı və Rus zabitləri

    1- Məhmud ayrım 2- Əbdullah Əmir Təhmasbi 3- Rza Xan Pəhləvi 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 82-1

    Yavər Rza Xan–e Pəhləvi Əbdulhüsen mirza Fərmanfərmanın evinin qarovulu bir sıra başqalarilə birlikdə Kirmanşahda (Rza Xanın yanındaki qeyri hərbi adam  Məhəmməd Vəli Mirza Fərman Farmaiyan 

  • RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    RZA PƏHLƏVİ DOĞUMDAN KODOTAYADƏK

    Əyn 1956-1

    Rza Xan –e Pəhlavi Holləndin Tehrandaki səfirliyinin Qarovulu. soldan Rza Xan–e Pəhləvi və Knobel (Holləndin İrandaki muxtar naziri) 

مشاهده مطلب
комментировать
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •