محمدحسن پورقنبر

    نگاهی به پدیده ظلم و ناامنی در مازندران طی اولین سال سلطنت رضاشاه (1305ش)

    مردم مازندران همانند ساکنان بسیاری دیگر از مناطقِ ایران، در دوره بحرانی بیست ساله بعد از وقوع مشروطه (1285-1305ش)، عمدتا شرایطی بسیار سخت و طاقت‌فرسا، توام با فقر و فلاکت را سپری نمودند، چرا که ایران در آن برهه زمانی عمدتاً به دلیل تجاوزکاری سلطه‌جویان خارجی، فاقد ثبات سیاسی، عاری از یک نیروی نظامی و انتظامی سازمان یافته، دچارِ فروپاشی اقتصادی و گرفتارِ عدم امنیت و اختلال...
    1394/1/23 12:17

    سیرِ تحوّلِ قهوه‌خانه در ایران

    هر جامعه متشکّل از نهادهای اجتماعی متعدّدی است. یکی از این نهادها، که در جوامعی مانند ایران، در طی چند سده اخیر، با جامعه ما پیوند خورده و در مقاطعی از زمان، رونق چشمگیری داشته، قهوه‌خانه است. این نهاد اجتماعی در ایران، تحوِلاتی را در قرون اخیر، از سر گذرانده که در این مقاله، به آن پرداخته می‌شود...
    1393/12/26 15:28

    نگاهی مختصر به فعالیتهای یک افسر سوئدیِ ژاندارمری (نیلسن دوماره) در ایران

    ... ماژور دوماره، رئیس ژاندارمری بروجرد بود که، فرماندهی مهمترین قوای ژاندارمری در مناطق غربی کشور را در اختیار داشت. این در حالی بود که، اعضای ژاندارمری طی این برهه زمانی، در وضعیت اسفناکی به سر برده، دو ماه از عدم دریافت حقوق آنان گذشته، حتی از کمبود البسه رنج می بردند و بنابر روایت، حقوق عقب افتاده، بالغ بر یک میلیون...
    1393/12/26 10:16

    ماجرای بازگشت مهاجرینِ دولت موقت ملی از استانبول به ایران (بعد از پایان جنگ اول جهانی)

    یکی از پیامدهای جنگ اول جهانی برای ایران، برپایی دولت موقت ملّی متشکّل از برخی سیاستمداران ایرانی مخالف با دول متّفق (روس و انگلیس) و ماجراهای مربوط به آن، مِن جمله مهاجرت به عثمانی در سال 1295ش بود. اکثریت عمده این مهاجران ایرانی که تا چند سال بعد، مجبور به زندگی در غربت شدند، وضعیت زندگی و معیشتی مناسبی نداشتند، البته این وضعیت، شامل برخی از متعینین و افراد...
    1393/9/16 09:03

    پدیده گاومیری در آذربایجان

    از عواملِ تنزّلِ شرایطِ اجتماعی و اقتصادی اکثریتِ مردم ایران در ادوار گذشته، پیش از ورود به عصر مدرن، بروز بیماریهای متنوّع و متعدّد در کشور بود. جدای از امراضی که مردم به آن دچار شده و به طور مستقیم، سبب آسیب و حتی نابودی انسانها می‌شد، برخی از بیماریها به حیوانات، به ویژه، حیوانات اهلی و دامهای سودمند سرایت کرده و تلفات چشمگیری به آنها وارد نموده، که در نتیجه، صدمات شدید و قابل توجه اجتماعی و اقتصادی...
    1393/2/9 15:40

    وضعیت بهداشتی ساکنینِ شهرها و مناطقِ اطراف تهران در نیمه دوم سال 1305ش

    سلامت و بهداشت عمومی جوامع بشری تا قبل از پیشرفت علم پزشکی و برپایی سازمانهای بهداشت و درمان، همواره در معرض بیماریهای متعدّدی بود. جامعه ایران نیز همانند دیگر کشورها، ازین قاعده مستثنی نبود، چنان که مردم ایران زمین در طول تاریخ، همواره با مصایب وحشتناکی در این زمینه مواجه شدند. این مسئله که می‌تواند یکی از موضوعهای مهم در زمینه تاریخ اجتماعی این سرزمین تلقّی گردد، تا حدود زیادی از نگاه پژوهشگران مغفول...
    1392/11/26 14:17

    نگاهی به وضعیت تجاری (پوست و روده) دو کالای حیوانی ایران در دهه 1300ش

    پوست حیوانات، یکی از اقلام صادراتی مهم ایران از اوایل دوره قاجار در قرن 13ق بود، و عمده ترین خریدار این کالا هم روسها بودند، چنان که در میانه قرن 13ق، تقریبا 65 درصد از پوستهای ایران به روسیه می رفت که عمدتا به شکل پوست خشک نمکزده و پوست خام بره بود. میزان صادرات آن تا آغاز قرن 14ش، همواره رو به ترقّی بود و قسمت عمده آن نیز به مقصد همسایه شمالی ایران یعنی روسیه می رفت...
    1392/11/23 14:04

    مداخله جویی انگلستان در امور داخلی ایران طی اسفند 1301ش به روایت نشریه پیکان

    دخالت انگلیسیها در امور داخلی ایران در دوره قاجار، با توجه به منابع تاریخی، کاملا مشهود و مبرهن بوده و نیاز به تکرار نیست. این رویکرد مداخله جویانه، بعد از انقلاب مشروطیت نیز تداوم یافت، چنان که انگلیسیها در کنار روسها، یکی از عوامل بسیار تاثیرگذار در وضعیت شرایط سیاسی و اقتصادی بحرانی در ایران بودند. سردمداران انگلیسی که از روشن شدن افکار نخبگان سیاسی و فکری، نسبت به دخالتهای ناروا و کارشکنیهایشان، و همچنین نگرش منفی...
    1392/11/20 11:30

    نگاهی به گسترشِ نظام نوین آموزشی در اواخر دوره قاجاریه

    اولین جرقّه برپایی ساختار آموزشی نوین در ایران، محصول تکاپوهای میرزا حسن رشدیه، و مربوط به دهه منتهی به انقلاب مشروطه بود. علی رغم کارشکنیهای فراوان، در راستای مخالفت با این روند نوپا و جدید، رشدیه با تلاشی خستگی ناپذیر و مستمر توانست به هدف خود نائل گردد و قبل از وقوع انقلاب مشروطه، مدارسی به سبک جدید در تهران و تبریز ایجاد نماید. البته در این بین، نباید از کوشش بی بی خانم استرآبادی نیز غافل شد چرا که این شخص...
    1392/11/19 10:00

    اوضاع اجتماعی قزوین در اواخر سال 1301ش؛ فقر عمومی، تعدی و ستمکاری عوامل کودتا

    اگرچه جنگ اول جهانی با تسلیم آلمانها و امضای قرارداد آتش بس میان طرفینِ منازعه، در آبان 1297ش (نوامبر 1918م) به پایان رسید، و ایران که ناخواسته درگیر این جنگ خانمانسوز شده بود، از تداومِ پیامدها و عواقب هولناک آن همانند قحطی و مرگ ومیر چند میلیون انسان 1رهایی یافت، با این حال، همچنان تا مدتها بعد، مردم ایران با مشکلات اجتماعی ـ اقتصادی قابل توجهی روبه رو بودند. تبعات مخرّب ناشی از جنگ مذکور، حضور نیروهای اجنبی به ویژه نظامیان...
    1392/11/15 16:15
39

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.