محمدحسن پورقنبر

    وزارت منوچهر اقبال به روایت سفارت بریتانیا در تهران

    طی دورة زمانی، که اوضاع اقتصادی کشور و وضعیت معیشتی مردم، نابسامان و روبه وخامت بود، از منظر سیاسی نیز، اوضاع مطلوبی در کشور وجود نداشت، چنان که حکومت پهلوی دوم، مقارن با دو سال پایانی وزارت اقبال(1338-1339ش) بیش از پیش صبغه استبدادی پیدا کرد و محمدرضاشاه خود را به عنوان حاکم مطلق العنان در کشور معرفی می نمود.
    1395/9/28 14:03

    ماجرای مهاجرین لهستانی در ایران طی جنگ دوم جهانی و شیوع امراض مسری

    ایران طی اوایل دهه بیست شمسی که مقارن جنگ دوّم جهانی بود، وضعیت بسیار اسفناک و نابسامانی داشت. فی المثل در زمینه بهداشت عمومی و سلامت جسمی افراد جامعه، اوضاع به شدّت وخیم و نامساعد به نظر می رسید، که یکی از علائم برجسته و مبرهن آن را می توان شیوع فراوان امراض مُسری به ویژه تیفوس عنوان نمود. اگرچه فقر و فلاکت اکثریت افراد جامعه و شرایط زندگی فاجعه آمیزِ مردم ایران طی آن برهه زمانی علّت اصلی انتشار و گسترش این بیماریها بود، با این حال، شواهد و قراین حاکی از تأثیر منشأ خارجی در این زمینه یعنی حضور مهاجران لهستانی می باشد1.
    1395/8/12 09:29

    نگاهی به پدیده ظلم و ناامنی در مازندران طی اولین سال سلطنت رضاشاه (1305ش)

    مردم مازندران همانند ساکنان بسیاری دیگر از مناطقِ ایران، در دوره بحرانی بیست ساله بعد از وقوع مشروطه (1285-1305ش)، عمدتا شرایطی بسیار سخت و طاقت‌فرسا، توام با فقر و فلاکت را سپری نمودند، چرا که ایران در آن برهه زمانی عمدتاً به دلیل تجاوزکاری سلطه‌جویان خارجی، فاقد ثبات سیاسی، عاری از یک نیروی نظامی و انتظامی سازمان یافته، دچارِ فروپاشی اقتصادی و گرفتارِ عدم امنیت و اختلال...
    1394/1/23 12:17

    سیرِ تحوّلِ قهوه‌خانه در ایران

    هر جامعه متشکّل از نهادهای اجتماعی متعدّدی است. یکی از این نهادها، که در جوامعی مانند ایران، در طی چند سده اخیر، با جامعه ما پیوند خورده و در مقاطعی از زمان، رونق چشمگیری داشته، قهوه‌خانه است. این نهاد اجتماعی در ایران، تحوِلاتی را در قرون اخیر، از سر گذرانده که در این مقاله، به آن پرداخته می‌شود...
    1393/12/26 15:28

    نگاهی مختصر به فعالیتهای یک افسر سوئدیِ ژاندارمری (نیلسن دوماره) در ایران

    ... ماژور دوماره، رئیس ژاندارمری بروجرد بود که، فرماندهی مهمترین قوای ژاندارمری در مناطق غربی کشور را در اختیار داشت. این در حالی بود که، اعضای ژاندارمری طی این برهه زمانی، در وضعیت اسفناکی به سر برده، دو ماه از عدم دریافت حقوق آنان گذشته، حتی از کمبود البسه رنج می بردند و بنابر روایت، حقوق عقب افتاده، بالغ بر یک میلیون...
    1393/12/26 10:16

    ماجرای بازگشت مهاجرینِ دولت موقت ملی از استانبول به ایران (بعد از پایان جنگ اول جهانی)

    یکی از پیامدهای جنگ اول جهانی برای ایران، برپایی دولت موقت ملّی متشکّل از برخی سیاستمداران ایرانی مخالف با دول متّفق (روس و انگلیس) و ماجراهای مربوط به آن، مِن جمله مهاجرت به عثمانی در سال 1295ش بود. اکثریت عمده این مهاجران ایرانی که تا چند سال بعد، مجبور به زندگی در غربت شدند، وضعیت زندگی و معیشتی مناسبی نداشتند، البته این وضعیت، شامل برخی از متعینین و افراد...
    1393/9/16 09:03

    پدیده گاومیری در آذربایجان

    از عواملِ تنزّلِ شرایطِ اجتماعی و اقتصادی اکثریتِ مردم ایران در ادوار گذشته، پیش از ورود به عصر مدرن، بروز بیماریهای متنوّع و متعدّد در کشور بود. جدای از امراضی که مردم به آن دچار شده و به طور مستقیم، سبب آسیب و حتی نابودی انسانها می‌شد، برخی از بیماریها به حیوانات، به ویژه، حیوانات اهلی و دامهای سودمند سرایت کرده و تلفات چشمگیری به آنها وارد نموده، که در نتیجه، صدمات شدید و قابل توجه اجتماعی و اقتصادی...
    1393/2/9 15:40

    وضعیت بهداشتی ساکنینِ شهرها و مناطقِ اطراف تهران در نیمه دوم سال 1305ش

    سلامت و بهداشت عمومی جوامع بشری تا قبل از پیشرفت علم پزشکی و برپایی سازمانهای بهداشت و درمان، همواره در معرض بیماریهای متعدّدی بود. جامعه ایران نیز همانند دیگر کشورها، ازین قاعده مستثنی نبود، چنان که مردم ایران زمین در طول تاریخ، همواره با مصایب وحشتناکی در این زمینه مواجه شدند. این مسئله که می‌تواند یکی از موضوعهای مهم در زمینه تاریخ اجتماعی این سرزمین تلقّی گردد، تا حدود زیادی از نگاه پژوهشگران مغفول...
    1392/11/26 14:17

    نگاهی به وضعیت تجاری (پوست و روده) دو کالای حیوانی ایران در دهه 1300ش

    پوست حیوانات، یکی از اقلام صادراتی مهم ایران از اوایل دوره قاجار در قرن 13ق بود، و عمده ترین خریدار این کالا هم روسها بودند، چنان که در میانه قرن 13ق، تقریبا 65 درصد از پوستهای ایران به روسیه می رفت که عمدتا به شکل پوست خشک نمکزده و پوست خام بره بود. میزان صادرات آن تا آغاز قرن 14ش، همواره رو به ترقّی بود و قسمت عمده آن نیز به مقصد همسایه شمالی ایران یعنی روسیه می رفت...
    1392/11/23 14:04

    مداخله جویی انگلستان در امور داخلی ایران طی اسفند 1301ش به روایت نشریه پیکان

    دخالت انگلیسیها در امور داخلی ایران در دوره قاجار، با توجه به منابع تاریخی، کاملا مشهود و مبرهن بوده و نیاز به تکرار نیست. این رویکرد مداخله جویانه، بعد از انقلاب مشروطیت نیز تداوم یافت، چنان که انگلیسیها در کنار روسها، یکی از عوامل بسیار تاثیرگذار در وضعیت شرایط سیاسی و اقتصادی بحرانی در ایران بودند. سردمداران انگلیسی که از روشن شدن افکار نخبگان سیاسی و فکری، نسبت به دخالتهای ناروا و کارشکنیهایشان، و همچنین نگرش منفی...
    1392/11/20 11:30

    نگاهی به گسترشِ نظام نوین آموزشی در اواخر دوره قاجاریه

    اولین جرقّه برپایی ساختار آموزشی نوین در ایران، محصول تکاپوهای میرزا حسن رشدیه، و مربوط به دهه منتهی به انقلاب مشروطه بود. علی رغم کارشکنیهای فراوان، در راستای مخالفت با این روند نوپا و جدید، رشدیه با تلاشی خستگی ناپذیر و مستمر توانست به هدف خود نائل گردد و قبل از وقوع انقلاب مشروطه، مدارسی به سبک جدید در تهران و تبریز ایجاد نماید. البته در این بین، نباید از کوشش بی بی خانم استرآبادی نیز غافل شد چرا که این شخص...
    1392/11/19 10:00
31

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.