اسناد

نقش ارتش و امرای نظامی رضاخان در مدیریت انتخابات

در دوره پهلوی اول امرای نظامی در شناسایی، گزینش و روند انتخاب افراد وابسته نقش داشتند، ضمن اینکه رعایت ضوابط و قوانین انتخاباتی صرفا ابزاری برای تحقق اهداف رضاخان بود
1400/3/30 15:04

ارتباطات وزارت جنگ پهلوی اول با سفارت انگلیس در آغاز جنگ جهانی دوم؛

مرسوله‌های وزارت جنگ «دولت شاهنشاهی ایران» برای سفارت انگلیس!

شهریور ۱۳۲۰ با نزدیک شدن نیروهای متفقین به تهران، رضاشاه مجبور به استعفا از سلطنت شد و ایران به اشغال متفقین درآمد. اشغال سریع ایران بسیاری را بهت‌زده کرد، اما اسناد رد و بدل شده میان وزارت جنگ دولت شاهنشاهی ایران و سفارت انگلیس، گوشه‌ای از راز این سرعت را برملا می‌کند
1399/6/5 16:00

سندی از ورود نخستین نظامیان آمریکا به ایران

پس از اشغال ایران در شهریور 1320، رضاشاه در اقدامی غافلگیرانه به روزولت، رئیس‌جمهور آمریکا، متوسل شده و از وی در برابر این حمله استمداد می‌کند؛ پاسخی که روزولت به این درخواست می‌دهد خط مشی آینده این کشور را مشخص می‌سازد
1399/4/21 16:00

راه‌اندازی نخستین خط تولید سیمان در ایران

گرد کارخانه سیمان ری چگونه بلند شد؟

کارخانه سیمان شهر ری که گرد آن فضای شهر را آلوده می‌کرد، بعد از دهه 13۶۰ تعطیل و بنا شد به موزه صنعت سیمان کشور تبدیل شود، اما این کارخانه محل دفن تنها قطعه باقی‌مانده از آخرین کتیبه سنگ‌نوشته دوره فتحعلی‌شاه قاجار است
1399/4/18 16:00

شکست طرح سرکوب عشایر در دوره پهلوی

فرجام سیاست تخته‌قاپو کردن عشایر

در دوره پهلوی اول سرکوب عشایر گام مهمی در روند قدرت‌گیری رضاخان بود که با استفاده از ارتش و در راستای تسلط بر منابع قدرت سیاسی و نظامی این قشر کهن از جامعه ایران انجام شد. با وجود این، در پاییز 1302، لشکر شمال غرب از لحاظ سربازگیری، وابستگی زیادی به همین عشایر داشت!
1398/12/12 16:00

جایگاه رضاخان در ابتدای قدرت‌گیری

روایت خاندان پهلوی از کودتای 3 اسفند 1299

محمدرضا پهلوی در کتاب «پاسخ به تاریخ» در توضیح چگونگی کودتا و پادشاهی پدرش می‌نویسد: «پس از انقلاب اکتبر، پدرم افسران روس را که غالبا مخالف بلشویک‌ها بودند، از تیپ قزاق اخراج کرد و فرماندهی آن را به عهده گرفت. در این هنگام وی 2500 سواره‌نظام باتجربه در اختیار داشت...
1398/11/30 15:55

سندی که نشان می‌دهد بحرین استان چهاردهم است

سندی که شش سال بعد به محاق رفت

با وجودی سندی که تاریخ 24 مهر 1344 را بر خود دارد و حاوی نامه‌ای به قلم حسن سراج حجازی، وزیر کشور، خطاب به امیرعباس هویدا، نخست‌وزیر، درباره تقسیمات کشوری است، در روز ۲۲ مرداد ۱۳۵۰، یعنی فقط شش سال پس از نگارش این نامه، به عمر استان چهاردهم ایران خاتمه داده شد...
1398/11/29 16:18

بهائی‌پروری آقای نخست‌وزیر

در منزل استوار یکم بازنشسته قانع چه گذشت؟

هفته‌ای دوبار جلساتی در منزل استوار یکم بازنشسته قانع در پشت فروشگاه ارتش در مشهد تشکیل می‌شد. موضوع یکی از این جلسات تغییراتی بود که در پی نخست‌وزیری هویدا در ارتش ایجاد شده بود...
1398/11/21 02:27

هدف از اعانه دادن به فقرا چه بود؟

دستگیری از فقرا به سبک رضاخانی

بخش عمده امنیت دوره رضاشاه که به امنیت سیاه‌چال تشبیه شده به سبب ساختار اطلاعاتی شهربانی بود. رضاخان مدت کوتاهی پس از کودتای 3 اسفند 1299، درصدد برآمد دستگاه شهربانی را تقویت و با گماردن افراد مورد اعتماد خود در رأس مدیریت‌های آن، کارآیی‌اش را تضمین کند. این دستگاه حتی از جاسوسی از فقرای در حال مرگ نیز چشم‌پوشی نمی‌کرد
1398/11/15 16:00

رویکرد پهلوی‌ها به شعائر مذهبی

سوگند‌نامه‌‌های دروغین

یکی از ویژگی‌های حکومت پهلوی چه در دوران رضاشاه و چه محمدرضا پهلوی اشتیاق به تجدد‌گرایی بود. آنها دین اسلام و مظاهر اسلامی را مانع اصلی تجدد جامعه ایرانی می‌دانستند و بدین‌سان در جهت حذف مناسک و شعائر اسلامی گام بر می‌داشتند، اما این رویکرد برخلاف سوگندهای پهلوی‌ها بود...
1398/11/7 01:57

نواقص نقشه‌های جنگی ارتش رضاخان

نقشه‌هایی که افسران ارتش را به ترکستان می‌برد

آموزشی که به افسران و سربازان ارتش رضاخان داده می‌شد بیشتر با هدف رژه رفتن بود نه آمادگی برای شرکت در جنگ واقعی. اگر هم هرازگاهی مانوری برای تقویت این نیروها ترتیب داده می‌شد مقدمات کار به‌‌قدری مغشوش بود که تفاوت ره میان هدف مورد نظر از آن مانور و آنچه در واقعیت نصیب این نیروها شده بود زمین تا آسمان بود. یکی از این مقدمات مغشوش به نقشه‌هایی بازمی‌گشت که راهنمای نیروها بود
1398/11/1 18:18

مقایسه بودجه ارتش با سایر بخش‌های جامعه (پهلوی اول)

ارتش و صنعت؛ کدام یک از بودجه سال 1313 بیشتر سهم بردند؟

بودجه سال 1935-1934 از لحاظ عایدات مبلغ 621/413/417 ریال و از حیث مخارج به 621/282/665 ریال بالغ می‌گردید، اما سهم وزارت جنگ و امنیه، صنایع عمومی و وزارت پست و تلگراف از این بودجه چقدر بود؟
1398/10/27 16:00
30