اسناد

جایگاه رضاخان در ابتدای قدرت‌گیری

روایت خاندان پهلوی از کودتای 3 اسفند 1299

محمدرضا پهلوی در کتاب «پاسخ به تاریخ» در توضیح چگونگی کودتا و پادشاهی پدرش می‌نویسد: «پس از انقلاب اکتبر، پدرم افسران روس را که غالبا مخالف بلشویک‌ها بودند، از تیپ قزاق اخراج کرد و فرماندهی آن را به عهده گرفت. در این هنگام وی 2500 سواره‌نظام باتجربه در اختیار داشت...
1398/11/30 15:55

سندی که نشان می‌دهد بحرین استان چهاردهم است

سندی که شش سال بعد به محاق رفت

با وجودی سندی که تاریخ 24 مهر 1344 را بر خود دارد و حاوی نامه‌ای به قلم حسن سراج حجازی، وزیر کشور، خطاب به امیرعباس هویدا، نخست‌وزیر، درباره تقسیمات کشوری است، در روز ۲۲ مرداد ۱۳۵۰، یعنی فقط شش سال پس از نگارش این نامه، به عمر استان چهاردهم ایران خاتمه داده شد...
1398/11/29 16:18

بهائی‌پروری آقای نخست‌وزیر

در منزل استوار یکم بازنشسته قانع چه گذشت؟

هفته‌ای دوبار جلساتی در منزل استوار یکم بازنشسته قانع در پشت فروشگاه ارتش در مشهد تشکیل می‌شد. موضوع یکی از این جلسات تغییراتی بود که در پی نخست‌وزیری هویدا در ارتش ایجاد شده بود...
1398/11/21 02:27

هدف از اعانه دادن به فقرا چه بود؟

دستگیری از فقرا به سبک رضاخانی

بخش عمده امنیت دوره رضاشاه که به امنیت سیاه‌چال تشبیه شده به سبب ساختار اطلاعاتی شهربانی بود. رضاخان مدت کوتاهی پس از کودتای 3 اسفند 1299، درصدد برآمد دستگاه شهربانی را تقویت و با گماردن افراد مورد اعتماد خود در رأس مدیریت‌های آن، کارآیی‌اش را تضمین کند. این دستگاه حتی از جاسوسی از فقرای در حال مرگ نیز چشم‌پوشی نمی‌کرد
1398/11/15 16:00

رویکرد پهلوی‌ها به شعائر مذهبی

سوگند‌نامه‌‌های دروغین

یکی از ویژگی‌های حکومت پهلوی چه در دوران رضاشاه و چه محمدرضا پهلوی اشتیاق به تجدد‌گرایی بود. آنها دین اسلام و مظاهر اسلامی را مانع اصلی تجدد جامعه ایرانی می‌دانستند و بدین‌سان در جهت حذف مناسک و شعائر اسلامی گام بر می‌داشتند، اما این رویکرد برخلاف سوگندهای پهلوی‌ها بود...
1398/11/7 01:57

نواقص نقشه‌های جنگی ارتش رضاخان

نقشه‌هایی که افسران ارتش را به ترکستان می‌برد

آموزشی که به افسران و سربازان ارتش رضاخان داده می‌شد بیشتر با هدف رژه رفتن بود نه آمادگی برای شرکت در جنگ واقعی. اگر هم هرازگاهی مانوری برای تقویت این نیروها ترتیب داده می‌شد مقدمات کار به‌‌قدری مغشوش بود که تفاوت ره میان هدف مورد نظر از آن مانور و آنچه در واقعیت نصیب این نیروها شده بود زمین تا آسمان بود. یکی از این مقدمات مغشوش به نقشه‌هایی بازمی‌گشت که راهنمای نیروها بود
1398/11/1 18:18

مقایسه بودجه ارتش با سایر بخش‌های جامعه (پهلوی اول)

ارتش و صنعت؛ کدام یک از بودجه سال 1313 بیشتر سهم بردند؟

بودجه سال 1935-1934 از لحاظ عایدات مبلغ 621/413/417 ریال و از حیث مخارج به 621/282/665 ریال بالغ می‌گردید، اما سهم وزارت جنگ و امنیه، صنایع عمومی و وزارت پست و تلگراف از این بودجه چقدر بود؟
1398/10/27 16:00

استفاده از کاه برای زیرانداز سربازان در ارتش رضاشاه

زیراندازهایی از کاه

با کودتای 1299 و شکل‌گیری قشون متحدالشکل به جهت اتکای رضا پهلوی و دولت کودتا به ارتش، اصلاحات نظامی در رأس امور قرار گرفت، اما شواهد و منابع تاریخی نشان می‌دهد برخلاف همه ساختارهای شکل‌گرفته و برخلاف همه تبلیغاتی که در رابطه با تحولات صورت‌گرفته جریان داشت سربازان و نظامیان آموزش‌دیده به دلایل متعدد فاقد کارایی بودند. یکی از دلایل، کمبود تجهیزات و امکانات بود...
1398/10/23 15:53

قحطی نان

در طول تاریخ ، یکی از عوامل مسبب شورش و طغیان مردم ، بر ضد حکومت‌ها، قحطی یا کمبود مواد غذایی ، به‌ویژه نان بوده است‌. فی‌المثل روز 17 آذر 1321 بر اثر کمبود  و نامرغوبی نان و فشار زندگی و نبودن مایحتاج اولیه و پایین بودن دستمزدها  عده زیادی از دانش آموزان و دانشجویان در میدان بهارستان گرد آمدند. تدریجاً عده زیادی از مردم هم به آنها ملحق شدند و به هیئت اجتماع وارد صحن بهارستان گردیدند و در موضوع نان و مواد غذایی با نمایندگان به بحث و جدل پرداخته بنای اهانت را به آنها گذاشتند وقتی تعداد جمعیت زیاد شد مردم به مجلس حمله کردند عده‌ای ازنمایندگان را مورد ضرب و شتم و هتاکی قرار داده به شکستن میز و صندلی و تابلوهای مجلس مبادرت نمودند دسته‌ای نیز به غارت پرداخته و اموال نفیس مجلس را به یغما بردند...
1397/6/18 09:43

سر سفره افطار دربار ناصری

...طبق آنچه که در آن عصر مرسوم بوده است، روزه‌داران پس از اذان مغرب یک وعده افطاری صرف می نمودند، که وعده‌ای سبک به شمار می رفت. پس از اندی افطار (شام) که معمولا غذاهای پختنی چرب و سنگین بود، صرف می شد. افطار ماه رمضان این سال شامل نان و پنیر وسبزی، ماست کیسه ای، حلوا، مربا، فرنی، یخ دربهشت، فرنی، شیرو شکر،انواع ترشی ، خیار، افشره آبلیمو و دوغ  بوده است.  برای شام نیز کته چلاو و پلاو دوقاب، خورش مرغ و گوشت؛‌کوبیده و کباب شامی، کباب لوله و آبگوشت کوکو و آش تدارک دیده شده است...
1397/2/31 12:16

دلارهای نفتی در حساب شخصی رضاشاه

بدین وسیله اعلام می‌شود مبلغ یکصد و پنجاه هزار دلار از اعلیحضرت رضاشاه پهلوی به بستانکاری حساب سپرده نزد بانک وست مینستر با مسئولیت محدود به مدت شش ماه تا تاریخ 25 فوریه 1933 با نرخ بهره 1/5 درصد در سال دریافت گردید.
1397/2/5 14:00
25