مقالات

    تبدیل تقویم ایران از شمسی به شاهنشاهی

    پیامدهای یک تصمیم ضدهویتی

    دهه 1350، سال‌هایی بود که درآمد ارزی ایران به دلیل جهش قیمت نفت افزایش یافته بود و مخالفان سیاسی سرکوب شده بودند. در چنین شرایطی حکومت پهلوی در آسودگی اقتصادی، نظامی و سیاسی به‌سر می‌برد و می‌توانست به دگرگونی‌های فرهنگی هم بیندیشد. در همین سال‌ها محمدرضا پهلوی که خود را از مردم جامعه بی‌نیاز می‌دید، تصمیماتی اتخاذ کرد؛ بدون اینکه به تبعات این تصمیم‌ها بیندیشد
    1398/12/22 08:00

    بررسی برنامه هفت‌ساله عمرانی اول؛

    چرا برنامه اول عمرانی ناکام ماند؟

    نخست‌وزیر قوام آغاز برنامه عمرانی هفت‌ساله را در آستانه آغاز سال 1326 به آگاهی مردم رساند. به گفته سفیر بریتانیا این برنامه یک بیانیه عالی بود که در آن‌همه چیز از آبیاری تا مراکز نگهداری بیماران روانی، لحاظ شده بود، اما دچار یک مشکل اساسی بود
    1398/12/21 08:00

    نگاهی به موافقان و مخالفان ملی شدن نفت؛

    یک رویداد و پنج بازیگر

    مسئله ملی شدن نفت ایران را باید به عنوان یک مسئله گفتمانی مورد بررسی قرار داد؛ به این معنا که در آن، نه نقش و جایگاه اشخاص بلکه باید جایگاه جریان‌ها و جناح‌ها و گفتمان‌ها را واکاوی کرد
    1398/12/20 08:00

    نگاهی دوباره به مسئله بحران آذربایجان؛

    قراردادی که به حفظ تمامیت ارضی ایران منجر شد

    درگیری و کشمکش مهم و اصلی ایران در سال‌‌های پس از جنگ جهانی دوم، با شوروی و بر سر تجزیه آذربایجان و مسئله نفت شمال بود. در این فضای بحرانی، با انعقاد قرارداد مشهور قوام ـ سادچیکف، نیروهای شوروی خاک ایران را ترک کردند؛ پرسش این است که این قرارداد چگونه باعث خروج نیروهای خارجی از کشور شد؟
    1398/12/19 08:00

    در آستانه سالروز رحلت آیت‌الله کاشانی؛

    مخالفت با انگلیس: از اِشغال تا اِستعمار

    پس از خاتمه جنگ آیت‌الله کاشانی در صدر اسامی بازداشتی‌ها قرار گرفت. حکم بازداشت ایشان به اتهام «اقدام علیه استقلال و امنیت کشور و اقدام به نفع دشمنان ملت» صادر و به بازداشت چهارده ماهه این روحانی منجر شد
    1398/12/17 08:00

    به بهانه سالروز نخست‌ٌوزیری منصور؛

    نسخه‌پیچان توسعه نامتوازن

    از نیمه دوم دهه 1340 بی‌توجه به توسعه سیاسی و شاخص‌های آن، بر توسعه اقتصادی آن هم با نسخه‌های غربی تمرکز شد؛ یعنی توسعه سریع اقتصادی و اتخاذ سیاست «درهای باز» که بر افزایش قابل توجه درآمدهای نفتی به‌ویژه در ابتدای دهه 1350 استوار بود. این نسخه (توسعه نامتوازن) در دل یکی از محفل‌ها و دوره‌هایی پیچیده شد که در سال 1338 شکل گرفت
    1398/12/15 08:00

    مجلس شورای ملی به روایت اسناد لانه جاسوسی؛

    موج گسترده تقلبات انتخاباتی

    در دوره اول حکومت محمدرضا پهلوی، احزاب و نهادهای مدنی فرصت فعالیت سیاسی را یافتند و مجلس و نمایندگان موجد تأثیرات مهم و پایداری فراتر از قدرت شاه شدند، اما این وضعیت بعد از کودتای 28 مرداد 1332 تغییر کرد...
    1398/12/14 08:00

    سه گام متفاوت آمریکا در برابر ملی شدن صنعت نفت ایران؛

    چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

    برخورد آمریکا با داستان ملی شدن صنعت نفت ایران و به‌ویژه با مصدق از سه مرحله عبور ‌کرد. این برخورد در مرحله نخست، در ایران و جهان به حمایت از مصدق و آرمان‌های استقلال‌خواهان مردم ایران دربرابر انگلستان تعبیر شد، اما آیا می‌توان حمایت‌های آمریکا را ناشی از نگرش‌های خیرخواهانه و مردم‌سالارانه آمریکایی‌ها تلقی کرد و تغییر نگرش این کشور را درنتیجه مذاکرات و مقاومت‌ها و توجیهات انگلستان و گله‌گذاری دولتمردان انگلیس از آمریکا دانست؟
    1398/12/13 08:00

    نگاهی به نیروی هوایی ایران در عصر پهلوی اول؛

    معمای ناکارآمدی نیروی هوایی ایران در شهریور 1320

    تقویم ایران در سپیده‌دم 3 شهریور 1320، با حمله انگلیس و شوروی آغاز شد. در این مرحله نیروهای نظامی ایران باید از تمامیتِ ارضی کشور حفاظت می‌کردند، اما به دلیل ضعف رده‌های مختلف این نیرو در مقابلِ متفقین، این اتفاق رخ نداد. یکی از این رده‌ها، نیروی هوایی بود که ناکارآمدی‌اش در این جنگ را بیش از همه باید در وضعیت پیشرفت آن جست
    1398/12/12 08:00

    به مناسبت تشکیل حزب رستاخیز؛

    هماوردی در برابر نهاد بازار

    حزب رستاخیز به دستور محمدرضا پهلوی در 11 اسفند 1353 تأسیس شد و به دنبال آن، تمام احزاب رسمی ایران همچون حزب ایران نوین و مردم، منحل و در حزب جدید ادغام شدند. این حزب ظاهرا با هدف تمرکز فعالیت‌های حزبی تشکیل شد، اما در بسیاری از امور دیگر نیز به فعالیت پرداخت که از جمله آنها عرصه اقتصادی بود...
    1398/12/11 11:31
1637

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.