آموزگاران و دانش‌آموزان قاجاری در آیینه تصاویر(3)

جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

زهرا کولیوند

 

رهاورد مدارسی که در ایران عصر قاجار، به سبک نو و به تقلید از مدارس غرب مدرن، چه به وسیله خارجیها و چه ایرانیان تاسیس شد، نیازمند بررسی دقیق و موشکافانه‌ای است، اما آشکار است که باوجود رهاوردهای مثبت این نظام آموزشی، بومی نبودن آن و تناسب نداشتن این نظام با محیط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران پیامدهایی داشت که بخشی از آن را در نوشته مهدی‌قلی‌خان هدایت می‌خوانیم: «از هر طبقه در مدارس قبول می‌کنیم و یک رقم تدریس. ادارات ما روزبه‌روز پر می‌شود از اجزایی که طرف حاجت نیستند. چند سال است که مدرسه فلاحت داریم یک نفر که به‌حقیقت فلاحت بداند تربیت نشده است. اگر هم ندرتاً یکی چیزی آموخته است به آبادی ملک پدرش نپرداخته. شاگرد مدرسه فلاحت باید از اولاد ملاک باشد دنبال فلاحت برود نه دنبال بازرسی فلان اداره و اگر از رعیت‌زاده‌ها هم یکی به مدرسه می‌آید برای تعقیب شغل پدرش نیست؛ در اداره‌ای صندلی می‌خواهد».1

---------------------------------------------

 

1. مهدیقلی هدایت، خاطرات و خطرات (توشه‌ای از تاریخ شش پادشاه و گوشه‌ای از دوره زندگی من)، تهران: زوار، ۱۳۴۴، ص 494.

تاریخ : 1397/01/22 09:34
  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    احمدشاه قاجار و محمدحسن میرزا ولیعهد در میان عده‌ای از معلمان و مستخدمان مدرسه خود

    شماره آرشیو: 383-6ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    جمعی از شاگردان یک مدرسه موسیقی در اواخر دوره قاجار

    شماره آرشیو: 1303-8ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    جمعی از معلمان و محصلان مدرسه متوسطه دولتی نصرت در اواخر دوره قاجار

    شماره آرشیو: 1235-8ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    دانش‌آموزان یک مدرسه ابتدایی در اواخر دوره قارجاریه در حال انجام دادن حرکات ورزشی

    شماره آرشیو: 735-112ث

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    کلاس درس در اواخر دوره قاجار

    شماره آرشیو: 669-955ا

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    کلاس درس ریاضی یکی از مدارس ابتدایی در اواخر دوره قاجاریه. این تصویر گویای قرار گرفتن اعداد به جای سیاق است که آموزش آن در مکتب‌خانه‌ها متداول بود. سیاق فن تحریری محاسبات به روش قدیم و دربردارنده علائم اختصاری مأخوذ از اعداد عربی بود

    شماره آرشیو:  1236-8ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    محصلان و معلمان یکی از مدارس ابتدایی در اواخر دوره قاجاریه

    شماره آرشیو:  660-124ط

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    محصلان یک مدرسه در سالهای پایانی دوره قاجاریه

    شماره آرشیو:  4791-11ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و دانش‌آموزان مدرسه سعادت وابسته به فرقه شیخیه در اواخر دوره قاجاریه

    شماره آرشیو:  107-158ا

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و شاگردان مدرسه متوسطه دولتی غیرمجانی سیروس در تهران. این مدرسه، که با کمک نیّرالسلطان تاسیس شد، دارای شش کلاس ابتدایی و سه کلاس متوسطه بود. در این مدرسه تمام مقاطع ابتدایی و مقطع اول متوسطه دایر بود. در مدرسه سیروس، زبان فرانسه موافق برنامه درسی مدارس فرانسه آموزش داده می‌شد. این مدرسه در صبح از ساعت 8:30 و بعدازظهر نیز از ساعت 1:30 آغاز می‌شد و کلاسها تا ساعت 16:30 دایر بود. دانش‌آموزان این مدرسه دفتر کوچکی داشتند که در آن نمره امتحانها، نظم و اخلاق آنها، غیبتها و ملاحظات آموزگاران ثبت می‌شد. این دفتر هرماه می‌بایست به امضای اولیای اطفال می‌رسید. این مدرسه در دو ماه اول تابستان تعطیل بود. (مهدی عباسی، تاریخ معارف قم، ص 508) (19 برج عقرب سال 1303ش/ 13 ربیع‌الثانی 1343ق)

    شماره آرشیو:  3676-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    دانش‌آموزان کلاس هفتم مدرسه متوسطه شرف مظفری (سال 1303ش). انجمن معارف در سال 1316ق، مدرسه رایگان شرف را به دلیل افزایش تقاضای اطفال فقرا برای تحصیل در بخش رایگان مدرسه علمیه در منطقه شمیران تهران تأسیس نمود. ریاست این مدرسه را میرزا علی‌اکبرخان ناظم‌الاطبای کرمانی برعهده داشت. مدرسه شرف در سال 1281ش با مدرسه مظفریه ادغام و مدرسه متوسطه جدیدی به نام «شرف مظفری» به‌وجود آمد

    شماره آرشیو:  1-325-162ن

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    جشن پایان سال تحصیلی مدرسه سعادت تبریز با حضور جمعی از مقامات، روحانیان، اولیا و معتمدان محلی. این مدرسه در سال 1283ش در تبریز تأسیس شد. مدرسه یادشده از کنسول فرانسه در تبریز کمک مالی دریافت می‌کرد و برنامه آموزشی آن شامل فرانسه، حساب، علوم طبیعی و تاریخ بود. سربازان روسی در سال 1290 این مدرسه را خراب کردند (سال 1327)

    شماره آرشیو:  99-8ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    جمعی از معلمان و دانش‌آموزان مدرسه سپه خرم‌آباد (سال 1304ش). این دبستان رایگان دولتی در تیر 1303 افتتاح شد. نام مدرسه یادشده از لقب رضاخان (سردار سپه) گرفته شده بود. مدیریت مدرسه سپه در سال 1304ش با اسماعیل گروسی بود. در ده سال اول فعالیت این مدرسه، امتحان کلاس ششم ابتدایی، که نهایی بود، در بروجرد برگزار می‌شد تا اینکه در حدود سال 1314ش، با تأسیس اولین دبیرستان در شهر خرم‌آباد، امتحان نهایی سال ششم ابتدایی نیز در خرم‌آباد برگزار شد

    شماره آرشیو:  1-4294-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    جمعی از معلمان و محصلان یک مدرسه ابتدایی دولتی نمره شش در شهرستان فومن در استان گیلان (سال 1298)

    شماره آرشیو:  3437-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و شاگردان مدرسه تمدن تبریز در دوره قاجار. این مدرسه در 1 رجب 1329ق/ 6 تیر 1290ش، در جنب بازار صفی کوچه نمدمالها تأسیس شد. هدف از افتتاح مدرسه تمدن در ابتدا تدریس زبان فرانسه بود، اما سایر مواد درسی نیز در آن آموزش داده می‌شد. این مدرسه در آبان 1303ش مجوز افتتاح سه کلاس متوسطه و شعبه صنایع مستظرفه را دریافت کرد؛ ازهمین‌رو از این تاریخ مدرسه دولتی متوسطه تمدن و صنایع مستظرفه نامیده شد و در آن علاوه بر دروس متوسطه، صنایع مستظرفه نیز تدریس می‌شد

    شماره آرشیو:  54-8ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و محصلان مدرسه ابتدایی دولتی نمره یک در رشت به مدیریت میرزا حسن رشدیه (سال 1298). در جلوی تصویر مرد سمت راست میرزا حسن رشدیه و مرد سمت چپ شکرالله خان ناظم است. شیخ اسدالله سهیلی (معلم کلاس اول) پشت سر رشدیه ایستاده است. ساختمان مدرسه به شریعتمدار رشتی (برادر بزرگ قائم‌مقام رشتی) تعلق دارد

    شماره آرشیو:  1-3438-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و محصلان یک مدرسه ابتدایی دولتی نمره 3 که در سال 1298ش در بندر انزلی تأسیس شد. در ردیف اول، وسط، محمد حسین آموخته (صدرالافاضل)، مدیر مدرسه، پدر علی اصغر آموخته، رئیس حسابداری بانک ملی ایران، است که در سمت راست او سید حسین نیک‌خو (عنایت)، رئیس فرهنگ بندر انزلی، نشسته است

    شماره آرشیو:  1-3436-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و محصلان مدرسه ابتدایی نمره دو دولتی در رشت که در سال 1298ش تاسیس شده است. مدیر مدرسه در وسط ایستاده است. او از اهالی کردستان بود. نفر دوم سمت راست او که کلاه بر سر دارد  آصف فرزند حاج آصف التجار است  

    شماره آرشیو:  1-3439-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و محصلان مدرسه متوسطه دولتی نمره دو در بندر انزلی، در اواخر قاجاریه (سال 1298). در تصویر، محمد حسین آموخته (صدرالافاضل)، مدیر مدرسه، پدر علی اصغر آموخته، رئیس حسابداری بانک ملی ایران، دیده می‌شود

    شماره آرشیو:  1-3441-1ع

  • جلوه‌های آموزشی عصر قاجار

    معلمان و محصلان مدرسه ایتام اعظمیه در اواخر دوره قاجاریه

    شماره آرشیو:   1479-124ط

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.