پیمان سنتو

مهدی جنگروی

 

با وقوع کودتای 28 مرداد، شاه و دربار از بحران عبور کردند. کمکهای مالی امریکا امکان نظامیگری را فراهم کرد و این گرایش بعدها به مدد سرازیر شدن دلارهای نفتی به اوج رسید.


پس از انعقاد قرارداد کنسرسیوم در سال 1333 و برکناری دولت کودتا، دوباره دربار رونق گرفت و شاه که گمان می‌کرد تنها راه غلبه بر مشکلات داخلی و بحرانهای منطقه‌ای نظامیگری است اقتصاد نفتی ایران را معطوف به گسترش و توسعه تشکیلات نظامی و خرید تسلیحات کرد.


حسین علاء، این آخرین حلقه از رجال استخواندار قاجار برای چنین روزی برگزیده شده بود. کسی که به رغم گرایش آشکار به سیاستهای انگلستان، چندی در همراهی با قوام به امریکا نزدیک شده بود. علاء به سبب نرمش در موضعگیریها، برای چنین روزی مناسب می‌نمود.


در آن سالها بیش از آنکه امریکا از نفوذ شوروی در خاورمیانه نگران بوده باشد، جمال عبدالناصر زبان مشترک اعراب، انگلستان را به وحشت انداخته بود. برای پیشگیری از نفوذ و گسترش نهضت مصر، ایران می‌بایست در رأس پیمان نظامی باشد؛ « پیمان بغداد» (که بعدها با خروج بغداد از آن به « پیمان سنتو» شهرت یافت). کشورهای ایران، عراق، ترکیه و پاکستان زیرنظر انگلستان اعضای پیمان بغداد بودند.


فریاد مظفرعلی ذوالقدر در شبستان مسجد سپهسالار، پژواک نفرت عمومی مردم از انگلستان بود. از بداقبالی ذوالقدر گلوله در لوله گیر کرد و مجلس ختم سیدمصطفی کاشانی مصادف با فوت علاء نشد. ذوالقدر که خشت را از جای رفته دید سراسیمه بر سر و روی علاء یورش آورد. با این ترور نافرجام پرونده 10 ساله یک گروه مسلح اسلامی بسته شد. سرانجام علاء با سر و روی باندپیچی شده که نشانِ اعتراض مردم به عضویت ایران در پیمان بغداد بود برای شرکت در کنفرانس به بغداد رفت.


دو سال پس از انعقاد پیمان بغداد، در سال 1336 حسین علاء (وزیر دربار) خطاب به جان فاستر دالس (وزیر امور خارجه امریکا) می‌گوید: « همان طور که احتمالاً اطلاع دارید، بیشترین رقم هزینه کشور به تسلیحات نظامی اختصاص دارد. ما به عنوان عضو پیمان بغداد، این ضرورت را نه فقط در مورد امنیت خود بلکه امنیت متحدان و دوستانمان قلمداد می‌کنیم. در نتیجه از دوستان و همپیمانان خود می‌خواهیم که مسائل ما را درک کنند». 1


درک مسائل ایران بیش از هر چیز به مفهوم اعطای وامهای گوناگون به ایران بود.


---------------------------------------
 

1. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، سند شماره 19-32-7533ع.

 

تاریخ : 1394/04/24 11:13
  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    1882- 124ط
    حسین علاء نخست‌وزیر در سفر به عراق جهت شرکت در کنفرانس پیمان بغداد (28/8/1334) 1. حسین علاء 2. عبدالحسین حمزاوی 3. نوری سعید (نخست‌وزیر عراق) 4. حسین قدس نخعی (سفیر ایران در عراق)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    3465- 4ع
    مظفرعلی ذوالقدر ضارب حسین علاء در دادگاه. از راست: مجتبی نواب صفوی، محمد واحدی و مظفرعلی ذوالقدر

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    126- 4ع 
    حسین علاء نخست‌وزیر ایران در حال گفت وگو با ملک فیصل دوم پادشاه عراق، در جریان شرکت در کنفرانس پیمان بغداد (آبان ماه 1334)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    941- 124ط
    نشست سران کشورهای عضو پیمان بغداد در تهران (1335) 1.علیقلی اردلان 2. محمدرضا پهلوی 3. عبدالله انتظام 4. اسکندر میرزا (رئیس جمهور پاکستان) 5. عدنان مندرس (نخست‌وزیر ترکیه)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2123- 1ع 
    منوچهر اقبال نخست‌وزیر و دیگر اعضای هیئت ایرانی شرکت‌کننده در اجلاسیه پیمان سنتو در پاکستان 1. منوچهر اقبال 2. علیقلی اردلان 3. عبدالله هدایت 4. نادر باتمانقلیچ 5. عبدالحسین حجازی 6. منصور افخم ابراهیمی 7. علی نوکیانی 8. جمشید آموزگار 9. غلامعباس آرام 10. حسن پاکروان

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    846- 124ط
    فرماندهان نظامی کشورهای ناظر و عضو پیمان سنتو، در حاشیه برگزاری اجلاسیه سازمان پیمان مرکزی (سنتو) در لندن. از چپ: عبدالله هدایت، نماینده پاکستان، نماینده ترکیه، نماینده انگلستان و نماینده آمریکا (عضو ناظر)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    1541- 4ع 
    عباسعلی خلعتبری رئیس سازمان پیمان مرکزی (سنتو)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    4062- 11ع
    امیرعباس هویدا نخست‌وزیر در جمع وزرای امور خارجه شرکت‌کننده در اجلاسیه پیمان سنتو در تهران از چپ: 2. غلامعباس آرام 3. عباسعلی خلعتبری 4. حسین قدس نخعی 5. امیرعباس هویدا 6. مایکل استوارت (وزیر خارجه انگلستان) 7. دین راسک (وزیر خارجه آمریکا)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2578- 115ز
    سخنرانی اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه ایران در مراسم گشایش نخستین اجلاسیه شورای وزیران پیمان سنتو در اسلام‌آباد پاکستان (10/8/1967 میلادی) از راست: فؤاد روحانی، احسان صبری (وزیر خارجه ترکیه)، محمد ایوب خان (رئیس جمهور پاکستان) و اردشیر زاهدی

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    1095- 11ع
    سران کشورهای ایران، پاکستان و ترکیه در حاشیه برگزاری کنفرانس پیمان سنتو در کراچی (5/10/1347) 1.اردشیر زاهدی 2. سلیمان دمیرل (نخست‌وزیر ترکیه) 3. احسان صبری (وزیر خارجه ترکیه) 4. محمدرضا پهلوی 5. محمد ایوب خان (رئیس جمهور پاکستان)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    4449- 115ز
    ورود محمدرضا پهلوی و همراهان وی به فرودگاه کراچی جهت شرکت در کنفرانس سران کشورهای عضو پیمان سنتو در پاکستان (25/12/1968) 1.محمدرضا پهلوی 2. اردشیر زاهدی 3. امیرعباس هویدا 4. محمد ایوب خان (رئیس جمهور پاکستان)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    1796- 115 ز
    سخنرانی اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه ایران در مراسم گشایش اجلاسیه سازمان پیمان مرکزی (سنتو) در ترکیه

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    3319- 4ع
    نصیر عصار دبیرکل سازمان پیمان مرکزی (سنتو)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2269- 11ع 
    نمایندگان پنج کشور عضو پیمان سنتو در حاشیه برگزاری بیستمین اجلاسیه کمیته نظامی در واشنگتن از چپ: ژنرال اختر حسین ملک (نماینده پاکستان)، سپهبد امین آلپ کایا (نماینده ترکیه)، ارتشبد بهرام آریانا (نماینده ایران)، ارتشبد ایرل ویلر (رئیس جلسه)، مارشان چارلز الورثی (نماینده انگلستان) و ارتشبد تئودور کانوی (نماینده آمریکا)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2272- 11ع
    نمایندگان ایران و ترکیه در بیستمین اجلاسیه کمیته نظامی پیمان سنتو در واشنگتن، هنگام ملاقات با ریچارد نیکسون رئیس جمهور آمریکا از چپ : ریچارد نیکسون، بهرام آریانا و سپهبد امین آلپ کایا

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2412- 288 م
    مصاحبه مشترک عباسعلی خلعتبری وزیر امور خارجه و نصیر عصار دبیرکل پیمان سنتو با خبرنگاران داخلی و خارجی 1. نصیر عصار 2. عباسعلی خلعتبری

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    999- 115 ز
    اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه در یکی از جلسات سازمان پیمان مرکزی (سنتو) 1- فریدون موثقی 2- اردشیر زاهدی

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2757- 115 ز
    ملاقات وزرای امور خارجه کشورهای عضو پیمان سنتو با محمدرضا پهلوی از راست: اردشیر زاهدی، وزیر امور خارجه پاکستان، محمدرضا پهلوی، احسان صبری وزیر امور خارجه ترکیه و نمایندگان آمریکا و انگلستان

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    -6229ع
    ملاقات نمایندگان نظامی کشورهای عضو پیمان سنتو با ارتشبد غلامرضا ازهاری رئیس ستاد ارتش ایران از راست: 2. نصیر عصار (دبیرکل پیمان سنتو) 3. غلامرضا ازهاری 5. سپهبد منصور افخم ابراهیمی (11/9/1973)

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    844- 124ط
    محمدرضا پهلوی در میان اعضای هیئت ترکیه‌ای شرکت کننده در نشست پیمان سنتو در تهران 1.سلیمان دمیرل (نخست‌وزیر ترکیه) 2. عباسعلی خلعتبری 3. جمشید قریب 4. هرمز قریب 5. محمدرضا پهلوی 6. رئیس جمهور ترکیه

  • پیمان سنتو

    پیمان سنتو

    2752-115ز
    سخنرانی امیرعباس هویدا نخست‌وزیر در اجلاسیه وزرای امور خارجه کشورهای عضو سازمان پیمان سران منطقه‌ای (RCD)
    1.امیرعباس هویدا 2. وزیر امور خارجه پاکستان 3. اردشیر زاهدی 4. احسان صبری (وزیر امور خارجه ترکیه)

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.