کارنامه قزاق کوچولوی آینده

کارنامه قزاق کوچولوی آینده

امروزه ایجاد مدارس خاص فرزندان کارکنان یک اداره و موسسه، امری معمول و رایج است. آمار بالا و پراکندگی جغرافیایی وسیع پرسنل نیروهای نظامی و انتظامی سبب می‌شود این ارگانها برای تأمین نیاز مسکن نیروهایشان در شهرهای بزرگ، شهرکهای مسکونی احداث کنند. از طرفی این ارگانها، برای تأمین نیازهای آموزشی، رفاهی و فرهنگی پرسنل و خانواده‌هایشان مراکز آموزشی، درمانی، ورزشی و رفاهی ایجاد می‌کنند...

امروزه ایجاد مدارس خاص فرزندان کارکنان یک اداره و موسسه، امری معمول و رایج است. آمار بالا و پراکندگی جغرافیایی وسیع پرسنل نیروهای نظامی و انتظامی سبب می‌شود این ارگانها برای تأمین نیاز مسکن نیروهایشان در شهرهای بزرگ، شهرکهای مسکونی احداث کنند. از طرفی این ارگانها، برای تأمین نیازهای آموزشی، رفاهی و فرهنگی پرسنل و خانوادههایشان مراکز آموزشی، درمانی، ورزشی و رفاهی ایجاد می‌کنند.

 

در ایران، احداث مدارس ویژه فرزندان پرسنل نظامی، از زمان حکومت مظفرالدین‌شاه قاجار رواج یافت. اولین‌بار در سال 1282ش/ 1321ق سرهنگ چرنوزوبوف، فرمانده «بریگاد قزاق» در ایران، مدرسه‌ای را به فرزندان افسران این بریگارد اختصاص داد.

 

تا سالهای 1293و 1294ش، این مدرسه پنج کلاس داشت، پس از آن کلاسهای ششم و هفتم نیز به آن افزوده شد. این مدرسه دو شعبه داشت؛ شعبه بالا به فرزندان افسران و شعبه پایین به فرزندان درجه‌داران اختصاص داشت.

 

سند پیوست کارنامه تحصیلی «مرتضی‌خان»، یکی از محصلان مدرسه اطفال صاحب‌منصبان بریگارد قزاق، در پایان سال علمی است. (در آن دوره، سال علمی (سال تحصیلی) از اول مهر آغاز می‌شد و در پایان بهار خاتمه می‌یافت.) کارنامه کلاس چهارم مرتضی‌خان، نشان می‌دهد در این مدرسه، به جای نمره انضباط، جزئیات رفتار و کردار دانش‌آموزان با عناوین «اخلاق، سعی و دقت» ارزیابی می‌شد. نمره‌دهی به این شاخص، اهمیت امر پرورش در آن دوره و جدیت آموزش انضباط در تربیت نیروهای نظامی آینده کشور را نشان می‌دهد.

 

براساس این سند، در مدرسه اطفال صاحب‌منصبان بریگارد قزاق، مانند سایر مدارس قزاقخانه، بیشتر دروس به زبان روسی تدریس می‌شد؛ البته آموزش زبانهای فارسی، عربی و فرانسه هم در واحدهای درسی دانش‌آموزان گنجانده شده بود. در این مدرسه که دانش‌آموزانش همه ایرانی و زبان مادری‌شان فارسی بوده است، آموزش قلم روسی مهمتر از قلم فارسی بود که این امر نشان‌دهنده سیاست روسیه برای تربیت دانش‌آموزان و قزاقان آینده است. عرق ملی و وطن‌دوستی، نتیجه تربیت اذهان کودکان و آشنایی آنها با فرهنگ و نمادهای فرهنگی کشورشان است، اما در این مدرسه، دانش‌آموزان دوره ابتدایی، به جای تاریخ ایران، تاریخ عمومی جهان و تاریخ روسیه می‌آموختند؛ به این ترتیب کودکان آن روز و قزاقان آینده که باید از آب و خاک این کشور دفاع می‌کردند، از تاریخ روسیه و جهان بیش از پیشینه پدرانشان اطلاع می‌یافتند.

 

معلمان مدرسه صاحب‌منصبان بریگارد قزاق دانش‌آموزان را با نمرات از 1 (بسیار بد) تا 5 (بسیار خوب) ارزیابی می‌کردند. به جای درس ورزش، در این مدارس ژیمناستیک و مشق صف نظام به دانش‌آموزان آموخته می‌شد. در این مدرسه آموزش ریاضیات در پایه ابتدایی، اهمیت زیادی داشت و چهار درس حساب، جبر، هندسه و حساب به زبان روسی آموزش داده می‌شد. به جای درس علوم تجربی، دانش‌آموزان درس فیزیک، آن هم به زبان روسی، می‌خواندند. افزون بر این دروس، دانش‌آموزان به عنوان قزاقان آینده، درس «رکلمان (اوستاو) نظامی» می‌خواندند و با مقررات نظامی آن زمان آشنا می‌شدند.

 

کارنامه مرتضی‌خان را رئیس کلاس، نایب رئیس مدرسه و رئیس مدرسه امضا کرده‌اند.

 

گفتنی است این مدرسه، پس از تبدیل «بریگاد قزاق» به «دیویزیون قزاق»، به مدرسه «دیویزیون قزاق» تغییر نام داد.

 

بررسی کارنامه یادشده و آگاهی از شیوه‌های آموزش قزاقان در ایران و تأثیر این سبک تربیتی می‌تواند به خوانندگان و علاقه‌مندان مباحث تاریخی یاری رساند تا به بینشی بهتر برای درک علت رفتار و عملکرد قزاقان در مقاطع مختلف تاریخ دست یابند.

 

شماره آرشیو: 66-2008-111ی

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.