مال‌بگیری و خربگیری
مال‌بگیری و خربگیری یکی از مشاغل شرافتمندانه و پردرآمد قدیم طهران؟!

مال‌بگیری و خربگیری

... دروازه‌بانی و نواقلی از مشاغلی بود که کمتر کاری عوایدش به پای آن می‌رسید، لیکن مداخل کلی و برّه‌کشان آنها در مواقعی بود که وضعی فوق‌‌العاده مانند جنگ و سان و رژه و مانور و شاه‌سواری و مثل آن پیش آمده دولت مال‌بگیری1 داشته بخواهد مهمات و قورخانه‌ای حمل و نقل بکند.

... دروازه‌بانی و نواقلی از مشاغلی بود که کمتر کاری عوایدش به پای آن می‌رسید، لیکن مداخل کلی و برّه‌کشان آنها در مواقعی بود که وضعی فوق‌‌العاده مانند جنگ و سان و رژه و مانور و شاه‌سواری و مثل آن پیش آمده دولت مال‌بگیری1 داشته بخواهد مهمات و قورخانه‌ای حمل و نقل بکند.

دروازه گمرک تهران در زمان قاجار

شماره آرشیو: 397-124ط

 

در این مورد توضیحی لازم می‌آید و این آنکه چون دولت جهت صرفه‌جویی و خودداری از مخارج اضافی یا فقر مالی برای چنین مواقعی وسائلی در اختیار نداشت آن را از مرکب و مرکوب مردم تأمین می‌نمود، به این صورت که حکمی برای مصادره و توقیف چهارپایان و گردونه‌ها صادر نموده در اختیار مأموران می‌نهاد و این همان زمان بود که مأموران به مال و حشم و دواب صغیر و کبیر رحم نکرده، با آنکه جز دستور اخذ اسب و الاغ و شتر و قاطر و وسایل چرخ‌دار نمی‌رسید، اما از گوسفند و بز و مرغ و خروس و خشک و تر مردم نیز نگذشته هر چه به چشمشان می‌رسید غارت می‌کردند.

 

اگر چه این مأموریت منحصر به دروازه‌بانان و مأموران نواقلی نمی‌گردید و این موارد فرصتی بود که هر فراش و آژان و سرباز و قزاق و سردمدار در هر نقطه از خارج و داخل شهر به یغما و چپاول اموال و اثقال مردم پرداخته با چوب و کتک، چارپایان را از زیر رکاب مردم کشیده با بار و بنه به اسم دولت و به نفع خود تصاحب نماید، باز این لجام گسیختگی به این حد نیز محدود نمی‌گردید و درشکه و گاری و چهارچرخه و اتومبیل و آنچه از این قبیل را هم شامل نموده چپاول می‌گردید و از دست ندادن این اموال هم منوط به آن بود که از ابتدا با پرداخت پول شیرینی و پول چلوکباب و مبالغی به اسامی آنها بتوانند مأمور را راضی، و الاّ چندان که از اختیار مالک به در آمده به تصرف مأمور قرار می‌گرفت و از نظر غایب می‌گردید دیگر مگر مرکب را در میدان مال‌فروشها و اثاثیه‌اش را در میدان سیداسماعیل که فروخته شده بود و دیگر اشیائش را در خانه و اتاق و اندرون و شکم مأمور به دست آورد، که شاید جمله خر بگیری و مثل تا بگویم: «خر نیستم صد خروار بارم کرده‌اند» از همین زمان می‌باشد.2

کاروان حامل کالاهای تجاری دراوایل دوره قاجاریه ، درانتظار ورود به داخل شهر

شماره آرشیو: 737-124ط

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.