همواره حسرت می خورد که:از قافله شهادت جا ماندم!
«شهید سید مسعود منفردنیاکی درآیینه خاطره ها»درگفت وشنود باملیحه صفربگلو همسر شهید

همواره حسرت می خورد که:از قافله شهادت جا ماندم!

سالروز شهادت امیر نامدار ارتش اسلام، شهید سید مسعود منفردنیاکی،برای گفت وشنود با همسر ارجمند وی ،زمانی مناسب است.هم از این روی وبه نیت نکوداشت مکانت آن بزرگ،با سرکار خانم ملیحه صفربگلو ساعتی به گفت وگو نشستیم.امید آنکه مقبول افتد.
                                                        سالروز شهادت امیر نامدار ارتش اسلام، شهید سید مسعود منفردنیاکی،برای گفت وشنود با همسر ارجمند وی ،زمانی مناسب است.هم از این روی وبه نیت نکوداشت مکانت آن بزرگ،با سرکار خانم ملیحه صفربگلو ساعتی به گفت وگو نشستیم.امید آنکه مقبول افتد.

 

□سرکار عالی از چه مقطعی و چگونه با شهید نیاکی آشنا شدید و این آشنایی چگونه به ازدواج منجر شد؟

بسم الله الرحمن الرحیم.شانزده سال بیشتر نداشتم و درس می‌خواندم. در همسایگی ما ستوان جوانی با چند نفر از دوستانش خانه‌ای را اجاره کرده بودند و دوره خدمتشان را می‌گذراندند.

 

□چه سالی و در کدام شهر؟

سال 1339، در شهر خوی. مادرم گاهی که شام یا ناهار می‌پخت، برای این جوانها هم می‌فرستاد. یک روز مادرم به من گفت: یکی از این افسرها به اسم مسعود منفرد نیاکی از تو خواستگاری کرده است! ما هم در باره او از کسبه و اهل محل پرس‌وجو کرده‌ایم و همه گفته‌اند پسر متین و نجیبی است. گفتم: هر چه شما صلاح بدانید و به همین سادگی خانواده ایشان برای خواستگاری از تهران به خوی آمدند. خانواده همسرم اهل مازندران بودند، ولی بعد از فوت پدر شوهرم، به تهران می‌روند و در آنجا ساکن می‌شوند. دو خانواده همدیگر را دیدند و خیلی زود به توافق رسیدند. مادرم اعتقاد داشتند مراسم عقد و عروسی باید خیلی زود سر بگیرد و اعتقادی به نامزدی یا دوران طولانیِ در عقد ماندنم نداشتند، به همین دلیل مراسم ساده‌ای برگزار شد و ازدواج کردیم.

 

□در نخستین برخورد چه ویژگیهایی در ایشان نظر شما را جلب کرد؟

من یک دختر ساده شهرستانی بودم، ولی ایشان با من بسیار رسمی و محترمانه رفتار کرد، طوری که واقعاً دست و پایم را گم کرده بودم و نمی‌دانستم باید چه واکنشی نشان بدهم. بعدها به‌تدریج با فرهنگ و آداب ایشان آشنا شدم. ایشان در میان همکاران و همدوره‌ایهای خود ،از جایگاه بسیار والایی برخوردار بود و واقعاً از اینکه با ایشان زندگی می‌کردم، افتخار می‌کردم.

 

□در طی زندگی چه ویژگیهای خاصی را در ایشان برجسته‌تر می‌دیدید؟

نظم، انضباط و وظیفه‌شناسی. ایشان کاملاً متوجه سن کمم بود و مراعاتم را می‌کرد. از اینکه ادامه تحصیل ندادم، دلخور بود و همیشه سعی می‌کرد مرا به ادامه تحصیل تشویق کند. یک سال بعد یعنی در سال 1340 اولین فرزند ما به دنیا آمد و سه سال بعد ایشان برای گذراندن دوره عالی، به تهران دعوت شد و به تهران رفتیم و در منزل مادر شوهرم سکونت کردیم. در آنجا بود که از ایشان چیزهای زیادی در باره زندگی زناشویی یاد گرفتم. بعد از نه ماه هم، خانه کوچکی را در نزدیکی منزل مادر شوهرم خریدیم و در آنجا بود که فرزند دومم، مژگان به دنیا آمد و با تولد او درهای روزی و برکت به روی زندگی ما باز شد. سال بعد هم پسرم، ابراهیم به دنیا آمد.

 

□بالاخره توانستید به تحصیل ادامه بدهید؟

ایشان بسیار منظم، اهل کار و مطالعه و علاقمند به تحصیل بود و مرا هم همواره به این کارها تشویق می‌کرد تا بالاخره تصمیم گرفتم ادامه تحصیل بدهم، ولی باز مسئله نقل و انتقالها و مأموریتهای ایشان باعث شد چند سالی این موضوع عقب بیفتد. ایشان قبل از عقد به من گفته بود به عنوان یک نظامی مدام باید از این شهر به آن شهر برود و با اینکه برایم خیلی مشکل بود، اما به خاطر علاقه‌ای که به ایشان داشتم تحمل می‌کردم و به‌تدریج من و بچه‌ها به این موضوع عادت کرده بودیم.

 

□به کدام یک از شهرها رفتید؟

جاهای مختلف، از جمله اردبیل، تهران، خوی، کرمانشاه، کرج، سرپل ذهاب و....

 

□قطعاً از این همه نقل و انتقالات خاطرات جالبی هم دارید.

خاطرات که فراوانند. یادم هست در اردبیل ایشان فرمانده پادگان بود. اردبیل زمستانهای بسیار سختی دارد و گردنه حیران از جاهایی است که با کمترین بارش برف بسته می‌شود و ماشینها پشت برف می‌مانند. ایشان به محض اینکه خبردار می‌شد، با ماشینهای ارتشی آذوقه برمی‌داشت و برای کمک به مسافران می‌رفت. بسیار نگران می‌شدم و ایشان می‌گفت: «مگر کسانی که در برف گیر کرده‌اند خانواده ندارند و کسی منتظرشان نیست؟ به خدا توکل کن و صبر داشته باش.»

زمانی که در کرمانشاه بودم و ایشان در سر پل ذهاب بود. جاده کرمانشاه ـ سر پل ذهاب فوق‌العاده ناامن و خطرناک بود. ایشان صبح می‌رفت و شبها دیر وقت برمی‌گشت. می‌دانستم اگر وسط راه کسی را منتظر ببیند، حتماً سوار می‌کند و می‌رساند و همین عادت او بر دلشوره‌ام می‌افزود. همیشه می‌گفتم: «با این جاده‌های ناامن چرا بعد از ظهرها زودتر برنمی‌گردید که به شب نخورید؟ نکند افرادی که سوار می‌کنید، یک وقت اشرار باشند. آن وقت خدا می‌داند چه بلایی بر سر شما خواهد آمد.» ایشان می‌گفت: «حواسم جمع است. از طرفی نیتم خیر است و خدا قطعاً کمک می‌کند.»

نکته جالب این است که ایشان در سر پل ذهاب می‌توانست از خانه‌ای سازمانی استفاده کند، ولی می‌گفت: فرمانده تیپ آدم صالحی نیست و دوست ندارم ارتباطی با او داشته باشیم. به همین دلیل در کرمانشاه خانه‌ای را اجاره کرده بود و در آنجا زندگی می‌کردیم. خیلیها بودند که برای ارتقای درجه به هر کاری دست می‌زدند، ولی ایشان حتی از حقوق خودش هم صرف نظر می‌کرد تا یک وقت شبهه‌ای حتی در خانه‌‌ای که در آن زندگی می‌کند وجود نداشته باشد. بعد از مدتی آن فرمانده تیپ عوض شد و ایشان را به فرماندهی گماشتند که باعث خشنودی همه کسانی شد که از فرمانده قبلی دل خوشی نداشتند.

 

□در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب در کدام شهر بودید؟

در همان سر پل ذهاب بودیم که زمزمه‌هایی از انقلاب به گوشمان می‌رسید، ولی چیزی مشخص نبود. مسعود همیشه از اینکه عده‌ای افراد عیاش و خوش‌گذران خارجی به عنوان کارشناس در ارتش همه کاره بودند زجر می‌کشید و معتقد بود فرماندهان ما از نظر تحصیلات، هوش و سواد بسیار بالاتر از آنها هستند، بنابراین آنها حق ندارند رفتارهای تحقیرآمیز با افسران ایرانی داشته باشند، به همین دلیل از همان ابتدا با جریان انقلاب همدل و همسر بود و با امیدواری زیاد منتظر روزی بود که حرکتهای مردمی آشکار شوند و کارشناسان خارجی را از کشور برانیم.

 


 

□به عنوان فرمانده پادگان برخورد ایشان با حرکت‌های مردمی چگونه بود؟

ایشان به هیچ‌وجه اجازه نداد نیروهای تحت امرش در پادگان با مردم برخورد کنند و برای اینکه خیالش از بابت آنها راحت باشد، همه‌شان را خلع سلاح کرد. همه می‌گفتند با پیروزی انقلاب همه افسران دوره شاه حذف خواهند شد، اما ایشان ابداً نگران نبود و می‌گفت به قول حضرت امام ما فقط مکلف به ادای تکلیف هستیم. به همین دلیل هم بعد از انقلاب حتی یک لحظه هم بازخواست نشد، بلکه بلافاصله پس از انقلاب با سمت بالاتری مشغول خدمت شد. آن روزها روحیه بسیار خوبی داشت و می‌گفت حالا که کشور دست خودمان است، بسیار بهتر از خارجیها آن را اداره خواهیم کرد.

 

□بعد از انقلاب چه مسئولیتهایی به ایشان واگذار شد؟

اولین مسئولیتی که به ایشان واگذار شد، فرماندهی بازرسی نیروی زمینی ارتش بود و ایشان باید برای بازدید از لشکرهای مختلف به شهرهای ایران سفر می‌کرد. مثلاً در شهریور سال 1358 قرار شد ایشان برای بازدید از منطقه جنوب و لشکر 92 زرهی اهواز به آنجا برود. به‌شدت هم اصرار کرد من و بچه‌ها همراهیش کنیم. در اهواز بودیم که خبر رحلت آیت‌الله طالقانی را شنیدیم و ایشان فوق‌العاده متأثر شد و گفت انقلاب یکی از ارکان مهم خود را از دست داد. این خبر کل مسافرت ما را تحت تأثیر قرار داد و اغلب اوقات سکوت سنگینی بر اعضای خانواده حاکم بود. ایشان از وضعیت پدافند ارتش هم به‌شدت نگران بود و می‌گفت وضع ما اصلاً خوب نیست و اگر یک وقت عراق بخواهد تعدی کند، نمی‌توانیم مقابله کنیم. البته این چیزها را از مکالماتی که با تلفن با فرماندهان دیگر داشت دریافت می‌کردم. البته اصلاً بی‌احتیاطی نبود. یادم هست وقتی خرمشهر آزاد شد، ایشان به منزل تلفن زد و گفت: «رادیو را باز بگذار. خبر خوشی خواهی شنید» و پشت تلفن خبر را به من نداد.

 

□با شروع جنگ تحمیلی کجا بودید و ایشان چه کردند؟

آن موقع فرمانده لشکر 88 زاهدان بود که خبر شروع جنگ تحمیلی رسید. بدیهی است ایشان هم مثل همه سربازان علاقمند به کشور می‌خواست حتی شده به عنوان یک رزمنده ساده هر چه زودتر خود را به جبهه برساند و تجربه‌های خود را در اختیار دیگران قرار بدهد. به اعتقاد من اگر دلاوریهای افراد با تجربه‌ای مثل شهید نیاکی نبود، شاید دیگران نمی‌توانستند آن عملیاتهای بزرگ را به پیروزی برسانند.

 

□واکنش شما و بچه‌ها چه بود؟

ایشان مطمئن بود با رفتنش مخالفتی نخواهم کرد، با این همه با من مشورت کرد و من و بچه‌ها با کمال میل قبول کردیم. در مدتی که ایشان در جبهه بود، اگر در خط مقدم یا سنگرها در کنار رزمندگان نبود با تلفن از حالش جویا می‌شدیم. از جبهه که می‌آمد خاطرات شنیدنی زیادی را از شجاعتهای بی‌نظیر رزمندگان برایمان تعریف می‌کرد. سپاهی، ارتشی و بسیجی هم هیچ فرقی برایش نداشت و معتقد بود علم و مهارت نیروهای ارتش وقتی با روحیه شهادت‌طلبی و ایمان بالای سپاهیها و بسیجیها یکی می‌شود، پیروزیهای عظیمی را رقم می‌زند. از نماز جماعتها و دعاهای شب عملیات برایمان می‌گفت و اشک در چشمهایش حلقه می‌زد. از کمکهای مردمی به جبهه‌ها می‌گفت که مردم چطور از نان شبشان می‌زنند و به جبهه‌ها کمک می‌کنند. یا از برخورد انسان‌دوستانه رزمندگان با اسرای عراقی می‌گفت که چگونه آنها را شرمنده می‌کرد. به نیروهای بسیجی علاقه زیادی داشت و می‌گفت این نیروهای جان برکف در پیروزیها نقش بسزایی دارند. خودش هم واقعاً یک ارتشی بسیجی بود، چون با اینکه فرمانده لشکر و قائم‌مقام نیروی زمینی ارتش در جنوب بود و در بین فرماندهان ارتش ارشدیت نظامی داشت، ذره‌ای تکبر و غرور در ایشان وجود نداشت. به همین دلیل هم پس از شهادتش همه افسران، درجه‌داران و سربازان تحت امر ایشان درست مثل فرزندی که پدر از دست داده باشند می‌گریستند.

 

□در باره شهادت هم با شما حرف می‌زدند؟

بارها و بارها. بعد از عملیات ثامن‌الائمه که هواپیمای C130 فرماندهان ارشد جنگ سقوط کرد و بزرگانی چون شهیدان فلاحی، فکوری، کلاهدوز و... به شهادت رسیدند، به خانه تلفن زد و خبر داد که در آن هواپیما نبوده است. در صدایش اندوه و بغض موج می‌زد. پرسیدم: «چرا این‌قدر ناراحتی؟ تو باید قوی‌تر از این حرفها باشی!» جواب داد: «ناراحتیم از این است که همه دوستانم شهید شدند و من سعادت نداشتم و از قافله شهادت جا ماندم. داشتم همراهشان می‌رفتم، اما جلوی پلکان هواپیما تیمسار ظهیرنژاد به من مأموریت داد به یک‌سری از کارهای عقب‌افتاده در اهواز برسم.» موقع شهادت دکتر چمران هم فوق‌العاده ناراحت بود.

 

□بالاخره ادامه تحصیل دادید؟

بله، موقعی که ایشان در سرپل ذهاب مأمور شد و ما در کرمانشاه اقامت کردیم، در دوره شبانه ثبت‌نام کردم و توانستم با کمک ایشان و بچه‌ها سال اول راهنمایی را با نمره ممتاز بگذرانم. هنوز دبیرستان را تمام نکرده بودم که انقلاب شد و به تهران آمدیم و باز با اصرار ایشان در کلاس‌های شبانه در خیابان وحیدیه نارمک ثبت‌نام کردم و برای اینکه بهانه‌ای نداشته باشم، ایشان ماشین پیکان خودش را در اختیار من قرار داد تا اینکه به زاهدان رفت و مسئولیت زندگی کلاً روی دوشم قرار گرفت، ولی به هر مشقتی بود دیپلم گرفتم. با شروع جنگ و حضور مسعود در جبهه دیگر نتوانستم به تحصیل ادامه بدهم، چون تربیت بچه‌ها کلاً به عهده خودم بود، مضافاً بر اینکه دخترم، مژگان سرطان استخوان گرفته بود و نیاز به مراقبت دائمی داشت. چند سال بعد از شهادت مسعود با تشویق بچه‌ها و به خاطر شادی روح مسعود در کنکور شرکت کردم و در رشته روان‌شناسی قبول شدم و با وجود مشغله‌های زیاد این رشته را شروع کردم.

 

□هیچ‌وقت پیش آمد که به خاطر مشکلات ناشی از زندگی با یک نظامی بین شما اختلافی پیش بیاید؟

خیلی کم، چون ایشان همیشه انعطاف به خرج می‌داد و می‌گفت زندگی با یک نظامی بسیار سخت است، پس در خانه باید حرف، حرف خانم باشد. همیشه به خواسته‌هایم توجه داشت و وقتی در خانه بود، در کارهای خانه به من کمک می‌کرد. همیشه در امور مختلف با من مشورت می‌کرد و علاقه‌اش به من و بچه‌ها زبانزد خاص و عام بود. با اینکه بسیار اهل مطالعه و با سواد بود، همیشه با من که تحصیلات زیادی نداشتم با تواضع برخورد می‌کرد. مراعات همه را می‌کرد و هر کاری که از دستش برمی‌آمد برای همه انجام می‌داد.

 

□از شهادت ایشان برایمان بگویید.

ایشان علاقه زیادی به حضور در خط مقدم جبهه داشت. همیشه هم وقتی به دیدار ما می‌آمد، می‌گفت شاید این آخرین بار باشد که شما را می‌بینم. از مرگ در رختخواب بیزار بود و همیشه آرزوی شهادت داشت. همیشه به حال جوانان به قول خودش رعنا قامتی که شهید می‌شدند حسرت می‌خورد.

در سال 1363 در فاصله‌ای که خلیج‌فارس به خاطر حضور کشتیهای امریکایی ناامن شده بود، از سوی شهید صیاد شیرازی مأموریت پیدا کرد به بندرعباس برود و سر و سامانی به قرارگاه تاکتیکی آبی ـ خاکی آنجا بدهد که این کار را انجام داد و سپس به عنوان جانشین اداره سوم ارتش مشغول به کار شد. در ششم مرداد سال 1364 به عنوان ناظر عملیات لشکر 58 ذوالفقار به جبهه رفت و به شهادت رسید. حوالی ظهر به من خبر دادند ایشان زخمی شده و در بیمارستان کرج بستری است. سراسیمه خود را به آنجا رساندم و فهمیدم به شهادت رسیده است. احساس می‌کردم یار و یاورم را از دست داده‌ام. مواقعی که تنها هستم احساس می‌کنم در کنارم است و یاریم می‌دهد. بارها زیر بار مشکلات کمر خم کرده‌ام، اما احساس می‌کنم کمکم می‌کند و مشکلات حل می‌شوند.              

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.