تاریخ‌سازان شبکه‌های سلطنت‌طلب، بی‌سواد و سطحی هستند
«روایت تاریخ به سبک شبکه‌های انگلیسی، در بوته نقد» در گفت‌وشنود با خسرو معتضد

تاریخ‌سازان شبکه‌های سلطنت‌طلب، بی‌سواد و سطحی هستند

چند سالی است که پاره‌ای شبکه‌های فارسی‌زبان، اما غیروطنی و البته انگلیس‌نشین، به سودای آشناسازی مردم ایران با پیشینه تاریخی و فرهنگی خویش افتاده‌اند! در گفت‌وشنودی که پیش روی شماست، این فرآیند سوگیرانه و غیر حرفه‌ای، مورد نقد خسرو معتضد تاریخ‌پژوه معاصر قرار گرفته است.

ارزیابی شما، از مستندهای تاریخی شبکه‌های فارسی زبان غیر وطنی، به‌ویژه تلویزیون‌های مستقر در انگلیس چیست؟

برنامه‌سازی‌های شبکه‌های سلطنت‌طلب، برای فریب نسل جوان ما، از دوران گذشته به‌ویژه مقطع سلطنت پهلوی‌ها، یک بهشت ساخته‌اند، درحالی‌که اصلا چنین نبوده. بهترین کار برای رو کردن دست این شبکه‌های سلطنت‌طلب، مطالعه مطبوعات خارجی و حتی داخلی آن زمان است. در مطبوعات آن زمان می‌بینیم که مرتبا، درباره ثروت‌های دزدیده‌شده از ملت ایران صحبت می‌شود یا رشوه‌هایی که مقامات ایرانی و طبقه هزارفامیل می‌گرفتند. از طرفی چون پول نفت ما را انگلیسی‌ها می‌بردند، در آن دوران اکثریت مردم ایران فقیر و با هزار جور مشکل روبه‌رو بودند. متأسفانه بدنه مردم و جوانان ما، تاریخ ایران را به درستی نمی‌دانند و مطالعه در خوری ندارند و به نظرم، این وظیفه صداوسیماست که با ساخت برنامه‌های تاریخی، مردم را آگاه کند. البته خوشبختانه اغلب مبلغان سلطنت‌طلب‌ها در تلویزیون‌ها و رادیوهایشان، کم‌سواد و از اطلاعات تاریخی تهی هستند و راحت می‌توان رشته‌هایشان را پنبه کرد!

 

خسرو معتضد

 

به نظر شما، عوامل تغذیه‌کننده مالی این شبکه‌های ماهواره‌ای، چه دولت‌ها یا عناصری هستند؟

بخشی از مبلغی که برای تولید این طور برنامه‌ها و شبکه‌ها تعیین ‌شده، یک بودجه 75 میلیون دلاری بود. این بودجه را هم کنگره آمریکا، برای تبلیغات علیه ایران تصویب کرد. از طرفی منابع مالی شبکه «ایران اینترنشنال» و «رادیو فردا» را هم، عربستان سعودی تأمین می‌کند. به سیستم شبکه «ایران اینترنشنال» نگاه کنید، متوجه می‌شوید که تمام تشکیلاتش، مانند شبکه «بی‌بی‌سی» است. این تلویزیون هم مثل بی‌بی‌سی، در سراسر جهان خبرنگار دارد. حتی یکسری از کارمندانی که از بی‌بی‌سی اخراج می‌شوند، به این شبکه‌ سعودی می‌پیوندند! ابتدا می‌خواستند یکی از وزرای سابق ارشاد ــ که اکنون انگلیس‌نشین است ــ را به عنوان سرپرست تلویزیون «ایران اینترنشنال» انتخاب کنند، ولی او نپذیرفت و پس از آن، فردی که سابقا معاون مطبوعات وزارت ارشاد در دوره دولت آقای خاتمی بود، به عنوان سرپرست این شبکه انتخاب شد. در واقع هدف از تأسیس این شبکه‌ها و رادیوها و تغذیه ‌مالی آنها، این است که اوضاع ایران به هم بخورد و دوباره در کشور هیاهو برپا شود!

 

در وجه تبلیغات تاریخی این شبکه‌ها ــ که در قالب مستندسازی‌ها خودنمایی می‌کند ــ چه رویکردهایی قابل شناسایی و رصد هستند؟

گفتم که، این حقوق‌بگیران با استفاده از ناآگاهی نسل جوان ما نسبت به تاریخ، این برنامه‌ها را می‌سازند که رژیم گذشته را تبلیغ بکنند! فیلم‌هایی هم که در مستنداتشان استفاده می‌کنند، از آرشیو خاندان سلطنتی است؛ چون این فیلم‌ها و تصاویر، در آرشیو تلویزیون نبود و ما هیچ جا اینها را نمی‌دیدیم. من زمانی که به انگلستان رفتم هم، اینها را ندیدم که جزء آرشیو آنجا باشد. خانم فرح دیبا هم ــ که به نظر می‌رسد اداره‌کننده فرزندش و سایر بخش‌های این جریان تبلیغی است ــ امید دارد که برگردد و ملکه بشود! می‌توان گفت که این جماعت، دچار توهم هستند! بااین‌همه و متأسفانه، در مقابل این فعالیت‌ها، دستگاه‌های تبلیغی و فرهنگی کشور ما نیامده‌اند این اصل بدیهی را به مردم و جوانان بگویند: در تمام کشورهای دنیا، وقتی رژیم سلطنتی کنار می‌رود، دیگر برنمی‌گردد! چون مثل این است که شما در چنین زمانه‌ای، به جای دستگاه‌های ارتباطی جدید، بروید با تلگراف کار کنید! یا مثلا‌ در صفحه‌بندی و حروفچینی مدرن مطبوعات امروز، بروید و روش دوران عباس مسعودی را پیاده کنید! مثال‌های ساده می‌زنم که سطحی‌ترین آدم‌ها هم بتوانند آن را درک کنند؛ لذا دوره این‌طور حکومت‌های سلطنتی گذشته و دیگر عقل بشر، فایده‌ای بر آن مترتب نمی‌بیند. امروز به هر کجای دنیا نگاه کنید، آن سلطنت مطلقه‌ای که طرف بیاید تمام امکانات به دست او باشد، نیست. تاریخ روبه جلو می‌رود، به عقب که برنمی‌گردد، به همین دلیل هم، سطنت دوباره برنمی‌گردد. سلطنت‌طلبان دیگر، هیچ شانسی در ایران ندارند.

 

این شبکه‌های ماهواره‌ای با نمایش تکه فیلم‌هایی از دوران پهلوی، ادعا دارند که مردم ایران در رفاه کامل به سر می‌برده‌اند! تحلیل شما دراین‌باره چیست؟

وقتی در کشوری انقلاب صورت می‌گیرد، یعنی مردم آن کشور، از شرایط موجود به تنگ آمده‌اند! این یک حساب دو دو تا، چهارتاست! اگر شاه خوب رفتار می‌کرد که در ایران انقلاب نمی‌شد. در دوران قبل، خفقان به قدری بود که شاه گفت: من حزب رستاخیز درست می‌کنم و هر کس عضو آن نشود، باید از کشور برود! اما مردم چون اغلب حافظه تاریخی قوی ندارند، مشکلات آن روزها را فراموش کرده‌اند! البته تغییر دو سه نسل هم، از عوامل مهم این اتفاق است. در حالی که همه آن روزها به شاه فحش می‌دادند که چرا وقتی مردم در شرایط بد اقتصادی هستند، او به کشورهای دیگر کمک می‌کرد و یا جشن‌های پرهزینه می‌گرفت و یک کرور خارجی را برای برپایی آنها، به ایران دعوت می‌کرد! امروز نسل جوان ما هم، چون شرایط آن روزها و مشکلاتش را ندیده و برنامه‌ای هم برای جذبشان در صداو سیما وجود ندارد، به سمت دروغ‌های این شبکه‌ها گرایش می‌یابد! در حالی که باید با ساخت برنامه‌های مناسب، عِرق ملی را در نسل جوان بیدار کرد و از جنایات و محدودیت‌های دوران گذشته، برایشان صحبت نمود. بهترین کار این است که بگوییم انگلیسی‌ها در طول تاریخ، چه بلایی سر کشورمان آورده‌اند، یا آنها در وانفسای شهریور 1320، چطور پای روس‌ها را به خاطر کمک به خودشان، به ایران باز کردند و مدت‌ها، ایران را به اشغال خود درآوردند. یا در جریان ملی شدن صنعت نفت، انگلیسی‌ها چطور بر علیه ما دسیسه چیدند و با همکاری آمریکا، کودتای 28 مرداد 1332 را به راه انداختند و دولت دکتر مصدق را سرنگون کرده، دوباره نفتمان را به غارت بردند.

 

واکنش‌های مؤسسات داخلی نسبت به ساخت این مستندها تا چه میزان به‌هنگام و قوی بوده است؟

به نظرم در این زمینه، به اندازه کافی کار نشده و یا دست کم، کار مؤثر و نتیجه‌بخش انجام نشده است. از آن گذشته مسئولان ما در صدا و سیما، بیخود از پخش مناظره‌ها می‌ترسند؛ مثلا من و آقای زیباکلام، مناظره‌ای در حوزه هنری داشتیم که اصلا پخش نشد! البته ما با هم دوست هستیم ولی اختلاف نظر داریم و من معتقدم ایشان با آنکه در سیاست وارد است، ولی تاریخ نمی‌داند و در کتابش، بیخود از رضاشاه تعریف کرده است! من کتاب «سایه به سایه رضاشاه» را ــ که خاطرات دکتر محمد سجادی است ــ در جواب کتاب «رضاشاه» آقای زیباکلام درآوردم که به ایشان بگویم: شما رضاشاه را نمی‌شناسی! البته در همان مناظره هم، هشتاد عنوان کتاب درباره رضاشاه نام بردم و از ایشان سؤال کردم: آیا شما این کتاب‌ها را مطالعه کردید؟ آقای زیباکلام گفت: نه! به ایشان گفتم: پس شما چطور جرئت کردید در این مورد کتاب بنویسید، وقتی این‌قدر هم مطالعه نداشتید؟ باقی‌شان هم همین‌طورند. اگر روشنگری با روش‌های درست و جامعه‌پذیر انجام شود، تأثیرات این ادعاهای غلط از بین می‌روند.

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

تماس با ما تماس با ما : 38-22604037(9821+) ارتباط با ماInfo@iichs.ir
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران می باشد.
درج مطالب در سایت لزوماً به معنی تایید آن نیست.
استفاده از منابع این سایت با ذکر ماخذ مجاز است.